108 XH. Kräuterbuch

Herba pibnelle in vna horat (!) liberat hominem demonivm,cxpellit sine mora omnes defendit. malicia a corpore eius etspleneticos curat, et ad tussim siccat cum aceto sumptaprodest. Nullus precium pipinelle potest invenire. Vgl.Nr. XI Anhang I 46; II 2; 41.

9 f. Dioskorides 3, 3 = R, For. X 376, 25: cuiusradiz . Z. ii. cum piper et ruta et uino accepta morsi-bus uenenatis occuret. Plin. n. h. 25, 100: Gentianapraecipue adversus anguis duabus drachmis cum pipereet ruta, vini cyathis sex sive viridis sive sicca. Aehnlichwie Plin. Dynamidorum lib. II 5. Constantin de gradi-btlS I 367: Duobus scrupulis de ea temperatis cum melleet aqua calida et potui datis aut cataplasmata morsumserpentis curat. Avicenna can. II 2, 288: Est ultimamedicina puncturae scorpionis et pondus . 3 . // ex ea cumvino confert puncturae omnium vermium venenoforum etmorsui canis rabiosi et morsui omnium animalium rapacium.Bartholomeus (S. de Renzi Collectio SalernitanaNapoli 1856 IV, 358): De. signis (cura) morsus canisrabidi: Item gentiana cum bono vino potatam, idem prestat.L. Bl. 195r: Gencianam cum aceto et mel et rutamda bibere . sensum reddit. Vgl. Nr. XI Anhg. II 3: 27; 43.

11 f. Dioskorides 4, 131 — R. For. XI 60, 13: uir-tus est foliis ipsius elixis et aqua ipsa bibita asmaticiset disnoicis medicari, ictericis et disuriis medicari, Plate-arius, Avicenna und Constantinus Afric. bei Vincen-HusX 122 kennen das polypodium als Purgationsmittel(vgl. unten zu Nr. XXV, 147 f.). Vgl.Nr. XI. An-hang 1 54; II 4; 45.

13 f. Dioskorides 2, 182, = R. For. X 245, 9 f.:sucus eius melle addito et coctum sine rame super car-bones caligines oculis detergit. Plin. n. h. 25, 90: su-cus florentibus exprimitur, et in aereo vase cum melleAttico leniter cinere ferventi decoquitur, singulari re-medio contra caligines oculorum . utuntur et per se sucoin collyriis quae chelidiona appelantur ab ea. Apul. 73,1:herbat chelidonise radicem pistabis cum uino uetre etmelle Attico et pipere albo, l ) et cum inuicem bene con-

') Vgl. das Zitat aus Constantin de gradibus unten unteringiber s. 113.