446 De tranflatxlominij per empt.& vend.

u

Ecclefiis fieri verantur ,&(icc contrariofcn-fu vi-dentur in eis Ecclcfiaftica admitti. Facit vltimotextus in ditt.cap. ikm in Eccleßa.hoc eod. titulo,deimmunit. Ecdeßtt, & in fpccic tenc't gloffa in ditt.cap. qua fronte.

1 0. In contrarium tarnen eft textus exprcfius in ditt.

cap decet,verf. ceßent,\b'\, ceffent fori cuiufquarn tu-vifdtus, quibus veibis excluduntur omniaiudicia,eti-am Ecclcfiaftica, & omnes actus iudicialesEc-clefiaftici, quia hi etiam ftrepitum iudicialcm afFe-ruur,cfficia diuina interturbant, Sc filcntio,& de-uotioni orantium , impedimcnto funt ,ac proindcpariunt cofdem effectus, propter qifos, iudicia fa>cularia ibi fieri prohibentur.Hiec funtfunJamentapio vtraque opinione.

Pro refolutionc, animaduerto, & ftatuo primo,actus Ecclcfiafticos in duplici eile differenti*. Velenim dicuimu voluntaria: iurifdictionis , vel con-tentiofie. Priorum cxemplum fit in actibns,qui fb-lent excrceri inter volentes, iuxta textum inl.i.ff. de officio Proconfulü ; ad quorum expeditionemtriban.il non requiritur. Pofteriorum excraplum fitjn actibus, qui inter inuitos exercentur. iuxta tex-tum in cap. cum Epifcopm , de officio ordinär, lib.6.Hoc fuppofito , dicendum eft , actus iurifdictionisEcclefiäfticsad iurifdictionem volnntariam perti-nentes, pode in Ecclefiis lici^ fieti, & celebrari,vt funt,manu fernutti aliquem mitterc , prümoucrialiquem ad Doctoratum, enianciparc ,adoptare,teftamentum conficere , & firnilia, vt doeet Sylue-(ierverb. immunit as i. num. 3. de quibus latc egi-mus lib.i.cap.u. num.14. in quinque prdeepta Ec-cUfi&.pr&ctpto 1. Sccus deactibus Ecclefiafticis adiurifdieliorrem contentiolam fpeetantibus , quiahi.licet fianr per perfonas Ecclefiafticas, ftrepitumtarnen iuris habent , & fieri in Ecclefiis prohibe-tur,& fieconciliahtut textus pro vtraqueparte ad-clucti, qui videbantur fibi ennträrij. Piatcipuc verötextus in cap. qua fronte, & in cap. decet. Ille enimintelligitur de acribus iurifdictionis voluntaria:;ifte, de actibus iurifdictionis contemiofx , Sc fo-renfis.

Ex quibus iaro colliges, conuenhis einlies , co-rnitia, & Parlament» , in Ecclefiis fieri 11011 poffc,nifi proponantur, & fiant ad pia opera , vt docetFrancus^ diu.cap deeet,num,i. Poflunt tarnenlaici in Ecclefiis traetarc de inftituenda aliqua fo-dalitate , de faciend'o aliquo fefto, de cligendo iu-dice.aut Procuratore Ecclefiae , de dando alicui tu-torcm,aut curatorem , funt enim ha:c opera , de fepia , ita tradit ßaldus int. nemo \.C. defacrof. Ec-cleßjs, anum 1. Poffunt etiam agerc de manumif-fione , vr probat textus in l.i.C. de ijs, qui in Ec-clef. manurnittuntur.

J $- Diximtis, actus uuliciales vtriufque fori con-

tentiofi , tarn firculares , quam Ecclcfiafticos,efic illicitos , d fiant in Ecclefia , & loco facro,Inquirimus modo , an fint validi , fuppofito,qu6d in co fiant ? Rcfpondco, actus fircularesin Ecclefia geftos nnn valcre , ex textu inprafa-tg cap detet , §. ordinari] , ibi , omni careant ro~bnre ffmitatif. vbi folüm prorcfRis , & actus. 'udicialcs caiTäntnr ; fi vero fint cxtraiudicia-les , quamuis faccnlares fint, valent; quia textusJoquitur de iudicialibus (blurnmbdo , & cum pee-nalis fit, non debet exrendi ad extraiudiciales,»"x^rcgulatp^»/.«»« , hb.6. Actus vero Ecclefia-ftici iudicialcs,'validi funt, & fuam firmitatem ha-bent, quia ex eo , q„od fint Ecclcfuftici , videnturcondneere ipfi Ecclefia?. ita docet Doctor Lndoui-cus Correa infua releftionead cap.inter alia,de im-

II.

rnunitate Eccleß&,t. pan.n.z-/. §. pro cvmpUmcnto,in f.ne,pag.c)^.& 94, /ed in hoc non bene docet,vtenim a ; r Stares lom.i.de RcHg.lib.x.cap.^o.num.6.ptg-'iW cclam.i. & nrtm.i.pag.597. col.z. Omnisactus illicitus in lue mareria iudicij forenfis , ne-ceife eft , vt fit ctiam inualidtis : quod patet ex re-latis verbis citati cap.decet,careant roborefirmitatü.Vbi fermo eft de omnibus actibus forenfibus , tarnEcclefiafticis, quam fajcülaribus , & nefcio plane, xquo fundamento harc verba huius capitis referatad actus folos firculares , cum tarnen abfoluta fint;& poftquam prxdictum caput, vt ipfe Ludouicusfatetur, irarucrit, omnes actus iudicialcs vtriufqueiudicij,Ecclcfiaftici,&fa;cularis,efleillicitos,ftatimadd'n,careant roborefirmitatü ; qua: verba compre-henfiua funt ctiam actuuni iudicij Ecclefiaftici;quarc immerito,& fine fundamento fuam protulitfententiam : ficutenim ins carfbnicumprohibet ; &irrirat omnes iudiciales,tam Ecclefiafiafticos,quänificculares, factos in diebus feftis , vt patet ex cap.vltimo, deferijs, vt docet Soarcs allegatus. Toletuslib.^.fumma ,cap.i4,. anum.4. &Maranta G.part.Ordinü iudiciarij , tit.6. rette concipiatur ,/o/. 312.num. 110. ita etiam illos irrirat factos in Ecclefiis,imo maiori cumrarione irritat.

Ex fupra dictis fcquitur , contractus omnes in J 4*Ecclefiis celebratos , validos, ac firmos eile , quianon funt actus iudicialcs , fed extraiudiciales, &volnntarij, ac proindc in prohibitione non cem-ptehenduntur ; ita tradit giolfii in ditt.cap.decet, j.ordinarij , verb. proceffus. Armilla verb. irnmumtas,num.$. non ita tarnen eritdjeendum de citationefacta inEcclefia,quia eft actus iudicialis,vt ait tex-tus incap.queniam 11. de probat. & refoluit Tira-qticllus retrattu lignagier , §.8.gloffa i. in fine , &Pcres^ leg.i i.tit.i. Itb.yordinamentü,etiamfici-tatjo fit verbalis , quid^iid dicat Vallafcus tom.i.confult.Si.num.i. vbi aUcrit,citationem verbalemin Ecclefia faetam valere. Sed tandem ipfe fe col-ligitairerendo, polfc in Ecclefia verbauter citatieurn , qui ad illam confugit , vt ipfe fe in iudiciodefendat, vel per fe, vel per fuutn procuratoremjquo in cafu , propter neceffitatem , bene potericprocedere opinio Vallafci, vttenet Ludouic.Cor-reacitatus»«»».i8.

Acccdamus ad feeundam partem tituli, an ven- * JT«ditio reddatur illicita , e6 quod res carius vendan-turalienigenis,quam incolis ;quod perinde eft, acquerere ; an venditio , rarione perfonarum,redda-tur illicita , cum alioquin fit licita ? Et circa hocpunctum, fic ftatuo :,Vendere res carius extrancis,& peregrinis, quam incolis naturalibus ( nifi exmultitudine illorum , fubito rerum pretia augean-tur) eftillicit-um , &contraiuftitiam,& teneturadreftitutionem , illc,qui ita carius extraneis vendir,vtlimites iufti, ac rigorofi pretij excedanrur: itaMolina torn i.de iufl.d'ffi. 146. Conradus de contra-tttbHsrfuafl.ji.adfinem.loaunes McdimC.dereß.qu<eft.<j. art.4. conftat ex cap i.de emptione,& ven-ditione. Ratio eft, quia winquarn licet citra obliga-tionemieftitutionis , excedere iuftum pretium fu-premum.

Si tarnen ad aliquem locum accedant multi ex- ' »■tranci, prarfertim (fiuires, & auidi emptionum re-rum neccirariarum , uvje, cum , multiplicatis em-ptoribus, fubito aecrefeant rerum pretia , non eTitillicitum , carius ilüs vendere , quam incolis , &quam,illis reccdcntibus,res vendantureodem locoaliis extrancis. Im6,fi res fint fufEcientes.naturali-bus,& exrraneis aduenientibus,non erit iudicandaillicita venditio,fi tunc carius illis vendantur auidis

ad