352, De tranflat.domIMj per empt & vend.

14.

;*•

tg.

Infertur primö, in.nullo foro, nee foli,nec poli,tencrj emptorem ad aliquas vfuras comptniatq-,rias, quando nee ipfc emptor fru&us aliquos ex repereepit, de qua pretium non foluit, nee venditorillos pereepturus erat, fi illam apud fe haberet,quamuis abaliorertio aeeiperentur. Ratio eft,quiahie celfat fundamentum prasdi&a: legis Iidianm, §.ex vendito.jf. de alt.empt. & l.cttrabit prafcs,C.eod.m.quod feilieet nulla sequitas patiacur , quöd em-ptor gaudeat pretio, & fructibus rei vendirae, quiacum nullos ipfe pereeperit, nec venditor pereeptu-rus efTcc, nonmilitat tunc i,'a«o talisdifpofitionis..ita Molina tom. 2. de iußitia,tral~l,i, diffut.$6S. §.quartum dicendum eft contraJBaldum, Couarr. lib.$.variar. £v?/>4.ff«OT.$.Marian.Socin. conßl.\o<).hb. 1.colum.x, Corncus conßl. ^.lib.^. & conßl. 14/.Itb.i.

Infertur feeundo , teneri praedictum emptoremfbluere vfuras pretij non foluti, iuxta valorem fru-c*tuum , quos collegit ,aeftimationemquc illorum,quamuis ob diuturnitatem temporis,quamitatempretij non foluti,in quo,contra&a venditione,con-uenerunt,excedanr. Ratio eft, quia reuera toto illotempore res illa emptori frucius fecit, & totoetiam eo tempore caruit venditor ptetio , vel par-te pretij rei tax; Sc nulla .xquitas paritur, quodvenditor careat pretio rei vendita:, Sc fructibus il-lius,& emptor vträque re gaudeat, venditore inui-tou Ita Molin. allegatus §. tertiumemptorem.XZoaar-ruuias item citatus num.x. verf. tertio hinc etiamcolligitur.

Infertur tertio , teneri emptorem ad has vfurasrecompenfatorias , nulla praecedentc petitione, exparte venditoris.etiamfi venditor, pretio fibi folu-to,nihil forec lucraturus. itaCouarruuias^*#. n.i.verf. primo deducitur. Alexander conßl. ]i.num.<;.Iib.6. & conßl. 100. ibid. Socinus ijö.num.y.lib.i.Dccius conßl. 3 .num. f .& conßl. 3 if. Fundamentumeft ,quia difpofitio praedi&arum legum non inni-titurrationi lucri ceflantis, aut damni emergentis,fed in mero iure aequitatis naturalis lumini ratio-nis confentanea», vnde tenetur emptor a die tradi-rionis rei venditae,dum pretium non foluit,reddcrevenditori vfuras pretij non foluti.nulla praccedentepetitione , e*parte venditoris,iuxta aeftimationemfruetuum ,non iuxta aeftimationem lucri celläntis,aut damni emergentis. nam lucri ceflantis ratio fo-lüm militat in mercatoribus , qui fuis peeuniis ne-jgotiantur; ratio vero damni emergentis militat iniis,qni damnum aliquod patiuntur,& quibus detri-mentum emergit, ex eo , quod fibi non foluaturpretium: at venditor poteft eile homo , qui merca-turam non exerceat,& tarn diues , vt nullumdetri-mentum, nullumque damnum ei emergat, ex eo,quod fibi pretiura non foluatur.

Infertur quarrö, deducendas femper efte ab em-ptorc,expenfas faetas in colligendis.feminandis, Sccreandis fru£tibus,& valorem laboris, atque indu-fti ix fux. Ratio eft, quia expenfae facta: ab empto-re,labor,& induftria illius , non funt quid vendito-ris , nec funt frnetus rei venditae , nee in iure ve-niunt nomine fructuumjfructus enim dieuntur illi,qui, dedu&is expenfis in iis colligendis factis , Scaeftimatione proprio induftria:, Sc laboris, manent,vtdocent communiter Doctores. Molina tom.i. deiuft. tra[l.z.dijp.z^c,.%. quando aut em. Qowxc.lib.i.variar um cap i.num.^. Gregorius Lopez / ^.tit. 14.fartit. 6. Leflius tom. \. de iuß. cap.i^. dub.xy. anum. in. vfque ad 118. glofla in cap. grauis , dereß.ß'oliat. verb.fmüus ; (olum tarnen ex dccinn'sfractuum , qui Ecclefiis penduntur , expenfsenor»

dedueuntur, nec »ftimatio laboris , vel induftrix,quia decimales frudlus ad Ecclcfiam pertinent,nullis dedudis expenfis, vt late probauimus tom.i.Decalogiy hb. 7. cap. \G.mtm. <j .& in noftro in quin-que prseepta. EcclefiaC lib.y. quimipr&cepti, cap.4.num.6. Primo .. quia deeimse foluuntur in recogni-tionem dominij i>aturalis ,quodDcus habet fupecomnes fiuftus terrs,vt conftat ex cap. tua nobis, dedeeimis ; hoc autem dominium antecedit, & exiftitante omnia iura hominum ; ac proinde foluendasfunt deeima:, antequamdeducanturexpenfa: fiic"taein fructibus colligendis , creandis , Sc feminandis,inquibus homines ius habent. Secundo , quia itahabet confuetudo immemorabilis totius fere or-bis,& credendum eft , ita fuifle conuentum interficclefiam, Sc paftorcs,& intcr agricolas, vt expen-fa: fruetuum non deducerentur, quo Deus Ulis,propter hoc beneficium , ampliores fruftus redde-ret. Et hanc rationem agnouit Concilium Tribu-rienfe cap. i$.de deeimü. ita docetSotus lib.y. deiuß.& iure.quafi.+.art.i. anterefponfionem ad ar-gumenta.Suarius tomx. de religione, hb. 1. de diuinocultu.cap.$j num.$.BzvCa. de detima tutiortprafian-da, cap.2.9. initio. Garcia de expenßs, & melioratio-nibtti , cap. 1. num. 17. Rebuftus trau:, de decimü yquafi. 11. num. }. Vallafcus de iure emphyt. qumß.xj,num. 1 o.adfinern.LcQiastom.i.de iuß.lib.x. cap.)$.dub.^. num. 16. Syluefter verb. deeimtt, num. 1 j. §.tertio.

Infertur quinto , vfuras compenfatorius fru-ctuum pro ratione pretij non foluti, foluendos eilepro rata pretij non foluti, ita vt omnes fruetus,quos pereepit emptor,quoad valorem illorum,fincvenditoris, Ci totum pretium non fuit foluturn , &pars fruetuum , fipars frudluum non fuit foluta:nam.quamuis Couarruuias lib.$. variarum , cap. 4.num.i.verf. feeundo, eandem , exiftimet teneri em-ptorem reftituere vfuras fruftuum pro rata pretijnon foluti, feeundümquantitatem fruetuuro, quosvenditor ipfe pereepturus erat, Sc non feeundümquantitatem fruetuum , quos pereepit emptor,ctiamfi hi fint maiores , vberiorefque; Sc pro eaopinione citet Socinum in l. de diuit , notabili \.ff.foluto matrimonio. Cagnolum in diu. I. curabit pr<t-feSyC.de att.empt.num.48.gc Bartolum inl.ratio,§.t.ff.eod. afferentem ibi.quod, quando fruetus petun-tur, vt ftuctus.omnes pereeptos venire in petitio-ne , etiamfi tot non pereepiflet petitor: at quandopeeuntur in compeniationem eius , quod intereftpro recompenfatione pretij non foluri, folüm ve-nire frudbus, quos petitor percepifTet:tamen ha^copinio Couarruuiat non placet Molina: tom.i. deiuß.traft.i. diff>ut.$6S. verf. feeundum vfuras \ necmihi placerepoteft,quia frudus, quos emptor per-eepit, funt frudus ipfius rei venditar; res autem exiuris difpofitione venditori frudlificat, dum em-ptor pretium non foluit; quare pro rata pretij non

foluti , deduetis expenfis , Sc xftimationc

valoris laboris, & induftriae emptoris

in iis feminandis, creandis , Sc

colligendis , pofit«,

ad venditorem

fpeftat.

C A P V T:

it.

1