Lib. V. Cap. IX.

55?

i

»•

Capvt IX.

Ad quem pertineant fru&us rci ven-ditas, quando venditor illam tra-dit emptori, conccfTo termino di-lationis ad foluendum prctium,velpartem pretij. Et an fit contrariusvfurarius, fi domus , vel prardiumvendatur ca conditione, vt fruchisfint venditoris,& pretium fit in de-pofito,quoad vfque venditor inue-niat proprietatem xqualis valoris,exquaille alatur?

i Referuntur opiniones pro vtraque parte quaflio-nis in prima parte tiluli, iacl<e , er ponitur iu-dicium authorü.

z Fmito tempore dilationis, docet prima opinio,de-beri huiufrnodi fruclm venditori , a puntlodilationis exalla, ctiamfi Mos no4petat.Alora nocet debitori. ibid.

5 Seen»da opinio docet, deber'% emptori ; & folumteneri emptorem ad folutionempretij non foluti,& ad omne intereffe lucri ceffantis, & damniemergentis.

4 Judicium authorü.

j An licitafit venditio , qua domus venditur, rjrtraditur emptori, ea conditione, vt venditorfiutlics pereipiat, quoadvfque inueniat proprie-tatem aqualts valoris,quam pro eopretio emat,ex quafußentetur.

6 Quid, fi vinea , vel pradium eo paclo vendatur,

vt pretium fit in depofito , dum non inuenituralias,ex qua venditor alatur,&fruütu interimad illum pertineant.

7 Elapfo tempore dilationis,fi emptor pretium ven-

ditori offen , & venditor in mora fit tradendirem , ad quid teneatur tunc ipfe venditor circafruBus rei a fe pereeptos, & qui peretpi pö-tuiffent.

8 Quid,, quando venditor rem tradit emptori, vel

ei illam offen , & emptor efi in morafoluendipretium.

Otari velim primo, fi initio venditio-] nis pactum fuit intcr emptorem,&; vendi-, torem, quöd, donec reddatur pretium, velpars pretij, venditor pereipiat fruetus rei a fe ven-ditar, traditseque emptori, valere talem contra-dtum,vt deeidirur in l.eurabit.C.deaß.empt.& ven-dit. Sc docent Barrolus , & Baldus ibidem , Sc Syl-uefter verb. vfura i. qui.fi. 1i. qua de re infra

agemus.

Qua:ftio igitur, quam modo difeutimus, folumprocedit , quando venditor rem venditam traditemptori, habita fide , de pretio poftca fibi foluen-do, aflignato die ad folutionem, fine pratdicto pa-cto , in quo deducantur fruetus. Et tunc inquiri-mus, ad quem fruftus rci vendita: pertincant.dumnon foluitur pretium , durante tesmino dilationis:qua de re partita eft opinio.

Prima docet, pertinere ad ipfum venditorem;citatur pro hac opinione Syluefter verb. vfura,X. qutfi. i u fed iller ibi ita ait: Ego dico, quod vtn-Fagundez. de Ufiitia, &c.

ditor potefi pereipere frutius folum , qnando poffeffioefifua, & non alias ante terminum, hoc efi , durantetermino folutionis , nifi forte ratione interejfe, eo ca-fu , quod vendidijfet principaliter ad feruiendumamico.

Poteft tarnen hxc opinio fieprobari, ac fiia-deri.

Primö , quia venditor a prineipio contractu*poterat deducere in pactum ipfos frudtus.vel aefti-mationem illorum , aut partem illorum, pro ratapretij non foluti, vt eft communior opinio, quamdocent Bartolus, Baldus, & Syluefter allegati. Co-uanuuias lib.\. variar. cap.4. num.j. Paulus Ca-ftrenfis in l. Iulianus. %.cx vendito.ff.de atl. emptAngel, verb. vfura j.»«ro.i8. Innocentius in cap.conquefim.de vfurü. Alciatus in l.fiquis non caufant,col.$. ff fi certurn petatnr. Corncus conf.i 1 $.lib.$.col.vltima. Alexander conf.i n. lib.^.num.^. Mo-lina torn.i. de iufi. diß>. } 68. Angel, verb. vfura 1.»bw. 18. Ergo, quando illos , durante eo termino,non concedit exprefse cmptori,cui rem tradidit,vi-fus fuit eos fibi referuarc : nemo enim cenfeturade6 Überaus, dum vendit, Sc emir, vt velit con-cedere fruftus , quos poterat in padhim deducere,Sc fibi referuare pereeptos, durante termino dila-tionis concedi ad folutionem.

Sccundo , quia tradendo rem, concedendoquefpatium emptori, ad hanc pretij folutionem,priuacfe venditor eo commodo , Sc vtilitate, quam iuftcpoterat aeeipere, iuxta valorem fru6tuum;ciim igi-tur hoc fit pretiuru xftimabile , & tantum valeat,quantum valent fru£tus pereepti ab emptore , nifiexprefse venditor eos emptori concedat, teneturemptor illi eos reftituerc, quos durante terminodeeepit, iuxta valorem pretij non foluti.

Tertiö , quia huiufmodi frudtus, vel valor illo-rum,non aeeipiuntur in hoc cafu, pro ipfa expe&a-tione.feu pro gratiaexpcclationis pretij,fcd,vel ra-tione damni emergentis, vel lucri celTantis, &, finullum damnumemergitjvel lucrnm cefTat vendi-rtori,eo titulo aeeipiuntur, quia nulla asquitas natu-ralis in lumine naturali fundata patitur.quod ven-dkor, tradendo rem emptori, concellb termino di-lationis, careat fructibus rei, & pretio illius,vt dif-ponitur in l.curabit. C^de all. empt. & in l.luliantu.§.fiquidferuo,ff. eodem.

Quarrö , quia quando venditor emptori remtradidit, facta graria expeetationis ad cerrum tem-pus,non intendit in illum transferre iusplenum adpereipiendos fruetus, nulla fibi fafta recompenfa-tione iuxta aeftimationem valoris illorum , pro eotermino , fed intendit illi tantum facere volupta-tem, tradendo illi rem , quam maxime cupiebachabere, Sc gratia non debet effet onerofa facienti,quando agitur tantum de matcria emendi,& ven-dcndi,in qua homines non funt multum liberales;foret autem multum onetofa.damnofaque venden-di,fi proprer illam.fe priuaret pro eo tcmpore,fru-ctuum atftimatione.

Nequcobftat, quod per traditionem fadtus fitemptor, dominus rci empta:, illique pereat, fi per-eat , atque adeo illi etiam frudtificet ; res cnim,ficut domino fuo cadit, aut perit, ita domino fuofru6tificat. Non obftat, inquam,quia a prineipiopoterant inftc- paeifei, vt, durante eo termino, fru-chis pereepti ad venditorem pertinerent, & peri-culum rei ad emptorem fpedaret, quanuis in eogenere vendendi multo minus valeret res : raröenim , imo rariffime , durante prxdidto termino,periculum aeeidet, & quac raro aeeidunt, non ve-niunt in confiderationem ; fi ergo ita poterant ab

G g 5 initio