654 De afiecur.dom.per contra&.pign.&c.

I-Hll!

1

perceptos , qui percipi potuiflent maiori diligen-tia:. Secundo, quia creditor eft pofleflor bona: fi-dei : bona autem fidei pofleflor folüm tenctuv re-ftituere frudtus perceptos, non verö illos , quipercipi potcrant ä debitorc , contra vctö poflef-lor mala: .fidci tenetur reftituere non folum fru-ctus perceptos , fed ctiam non perccptos, quosdominus percepiflct, fi rem apud ic haberet ,[&cfa hoc diftinguitur etiam poffeflor bona; fideiä malae fidei po(Teflbre. Tertia , quia a?quum noneft, vt creditor tarn in foro confeientiae, quamin foro externo, cogatur ad foluendos fruetus,quos noluit pereipere , co quod curam fuam,& indufteiam in re aliena excolenda collocarenoluit > alioqui enim cogerenir reddere frucrusplurcs j Sc maiores , quos fuprema indnftria,' •„ ac diligentia pofita potuiftet coll;gerc , etiamfieos non pereepiffet debitor , quod videtur ab-fuiduni.

Arfirmat feeunda fententia, hanc tenet Azortom. j. inilitutionum moralium lib. 7. cap. 8. verf.sfjfirmat, gloffi , loannes Andreas, Calderinus, ScPanormitanus in cap. cum contra, deplgnoribm. An-gelus t/trb. pigmu ,num. 12. Rofella ibi num.%.Syluefter ibi qmft. 11. Fumus ibi num. 6. Nauar-rus in fumma Latin* cap. 17. num. zi6. qua? opi-nio , vt ait Azor citatus , magis ad veritatem ac-cedit, Sc iuris difpo.fuioni magis congruit , acconfentit •, nam in l. creditor. C. de pignerat. all.exprefse habetur debere credirorem computarecum forte fru<Srus, quos ipfe ex pignore perce-pit ,'vel debuit pereipere ; quod idem dicitur inl. ckm pignoris. C. de partu pign. & omni caufa ; Scratio eft , quia funt fruetus rei fruetifera», qua:,vt dixi num. 4. femper debet fruetificare dominofuo ; quare etiamfi nullos fruetus ex ea perce-piflet debitor , tenetur creditor eos computare infortem , deduöfcis expenfis , Sc pretio induftria:,quos ex ea pereepit. Ac dices verum efTc tene-ri creditorem computare cum forte cos fruetus,quos ex re oppignerata pereepit, etiamfi nullospereepeurus eflec debitor, ob rationem fac~tam : atquo iure , aut quo fundamento obligandus eftipfe creditor reftituere eos fruetus plures, maio-res , & copiofiorcs, quos culpa fua leui non per-eepit , poterat tarnen , exeufla culpa , pereipere.Refpondeo , hoc prouenire ex natura contrariuspignoris, nam cum huiufmodi contraftus fit a iu-re introduftus , caufa vtriufque contrahentis, 5cin vtilitatetn vtriufque, & creditoris , & debito-ris, inde eft , quod creditor tenetur, vt infra dice-mus , non folüm de dolo, Sc lata culpa, fed etiamde leui, non tarnen de leuiflima , quare fi quosfruetus ex leui fua culpa non pereepit, tenetur ex'vi contra&us in fortem computare, non tarnencos, qui ex lcuiflima fua culpa non pereepit, &in hoc differt harc feeunda opinio a prima ; vtra-que enim confentit teneri creditorem de dolo, Scculpa lata , ac proinde debere computare frudrus,quos odio.aut culpa fua lata non pereepit. Atdiflentiunt in eo quod prima putat non tencricreditorem de culpa leui, ficut nee de leuiflima ,acproinde non efle in fortem computandos fruetns,qui ex leui culpa creditoris non funt pereepti.Secunda verö re&ius arbitratur teneri creditoremex vi contractus de leui culpa , non tarnen leuifli-ma ; & iiico etiam aiunt aut hores illius, teneri cre-ditorem reftituere debitori,& computare in fortemomnes,& maiores fru&us, quos pereipere poterat,Sc culpa fua leui non pereepit.

Si creditor habens domum debitoris fibi pigne-ratam , Sc in ea habitet, dubitabis quam penfio-nem debeac tunc in fortem computare, eam nc,quam ipfe foluiflet pro domo , quam alioqui con-duetnrus crat,an vciö eam .quam aeeepturus fuiffetab alio conducüore , cui domum illam elocailer.Partita etiam eft opinio in hoc negotio.

Ptima affirmat, eam tamum penfionem tencricreditorem computare in fortem »quem ipfe cre-ditorem foluiflet pro domo , quam condueturuseffet , non autem illam , pro qua alius praidicTramdomum oppigneratam conduxiftit : hanc tenerSpeculator in tit. de pignor. §. 1. & glofla in l.ßu qui bona, ff de pignerib. Sc Antonius Negufanusde pignorib. & hypoibec. p.i. memb. 5. num. 7. tenetetiam Baldus 6c alij, quos Antonius Negiifannspro ea eitat & allegat. Ratio illorum eft , quia**creditor nifi habitaiTet in domo fibi pignori da-ta , aliam erat ad habitandum minori pretio con-ducltuus •, debet igitur eam tantüm penfionemcomputare in fortem , quam folaiffet pro domo,quam ad habitandum condudturus effet, quia ha-bitando eam domum, dicitur illos fruetus, feuillam penfionem pereipere pro fe , iuxta tex-tum in terminis in l.ß ü qui bona.. § .1. ff. de pigno-rib. Sc ibi Bartolus ,& glofla ibi notat, quod fru-<£tus pra*dicta: habitationis erunt tot, quot ipfefuififet expenfurus , cooducendo aliam domum,cum nemo fine domo viuere poflit -, non autemtot, quot alius expendiflee, fi eam domum con-duxiflec.

Secunda opinio negat, & afferit teneri compu-tare in fortem penfionem illam , fiue maior fue-rit , fiue minor, pro qua alius prxdictam domuraconduxiflfet, fi creditor eam ei elocaffet : hanc do»cet Panormitanus in cap. citm contra, de vßiru. Syl-uefter verb.pigntu , qttaft.x 1. Angelus eodtm verb,num. 13. Sc Azor tom.j .inÜitutiomtm moralium lib.j.cap. 8. verf. Dua/unt opiniones. Fnndamcmirm iltorum eft , quia ipfe creditor non eft melious , neepeioris conditionis, quam alius , qui eam domumconduceret; quare R alius eam domum maiori, velminori pretio conduxilTet, &ille eam ei locaflet,tenetur in confeientia illud pretium , quäle illudfuerit, cum forte computare ; ego haneifeeundamopinionem approbo , videtur enim rationi con-fentanea.

Si tarnen creditor nullam rlomum condufturnserat in qua habitaret, quia habebat propriam , &nihilominus voluit in domo fibi oppignerata ha-bitare. Exiftimant aliqui, non teneri cum cora-putate in fortem eam penfionem, quam aeeepiflee,fi domum alteri elocaffet. Ratio illorum eft , quianihil lucri acquifiuit ex eo quod in illa habitauit.Credo tarnen teneri cum eam penfionem cum for-te computare, & ita credit etiam Azor leco alle-gat«. Ratio eft, quia , vt num. 6. diximus , teneturcreditor frudhis pignotis debitori reftituere, quosex dolo, lata , & leui culpa non pereepit, alioquipereepturus ; cum igitur adeflent ali}condu£tores,quibus poflet eam domum locate , fibi imputet,quod eam minimelocauerit ,Sc ideo nihil refert,quod domum propriam reliquerit, fiue illam aliiscommodando, fiue pretio non locando.

Si tarnen nullus adfit, qui domum loco pigno-ris aeeeptam conducere voluerit, & ideo credi-tor in ea habitaueric, ne abfque habitatore fieretdeterior , nihil tum temporis reftituere tenebitur,quando, diligentia necefTaria adhibita , nullumcpndud>orem inuenit, quamuis inuencrit, qui pro-priam

8.

10.

*