Lib. VII. Cap. VII.

655

ptiam ipfkis domum eonduxeric, fieri enim po-teft, vt domus propria tanquam commodior,at»tin falubriori > ac commodiori loco pofita condu-<5tores habcar, quibus carcat domus loco pigoorisaccepra; ita Azor tom. 3. inflit. moral.lib.y. cap.i. adfin. Sc ratio cft, quia tunc ad commodnm, Sc vtili-tatetn debitoris domum illius habitauit, & aliundeper illum non ftetit,quominus praedi&a domus al-teri elocarctur, quaefiuk enim condudfcorem, cuicam locaret, Sc non inucnit.

1 * • At fi crcditor domum fibi impr'gneratam, altericlocauerit minori precio 5 quam pocuiflet accipe-re ab alio condudore, tnnc quidem fi aliquis con-ductor maiorem penfionem offerebat, cui credi-for nolair domum locare , tenetur eam penfionemfoluere, fed id fccit dolo, lata, vel leui culpa, nontarnen fi obiuftam caufam , aut bona fide fecit; fiautem nullus alius condu&or maiorem penfio-nem , mercedemve offerebat,tunc fatis eft, fi infortem computet eam penfionem , quam aeeepiea conduetore, feeundum eam xftimationem, quaconduci, aut locari folebant domus , in quibus ha-bitabat, iu etiam Azor modo allegarus %>erf<jnidfi ertditor.

1 2. Sunt tarnen aliqui cafus, in quibus fruetus pi-gnoris in fortem , ac folutionem debki minimccomputantur; Sc ver6 glo(Ta in cap. conqueflut, dexjfitru, fex , feptemve enumerat: at Panormitanus*d duodeeim illos extendit; nos tarnen rres fpe-ciales referemus ,ad quos omnes alij facile reducipofTunr.

Primus cafus eft.quando monitus dote fibi pro-miflä integre non folurä prardium aeeipit loco pi-gnoris, vineam, vel fundum , vt ex eo fru<äus col-ligat.donec fibi integre dos foluatur, tunc enir»facit frußus fuos , nee cogitur in foto fori, nee inconfeientia tenetur, eos in fortem eomputare , itacommuniterDD. vt alibi fuse tradtauirnus in Ub.t.de tranßatione dominif per vendit. cap. 10. per totum,ad quem locum te remitto pto iis , quae hie de-funt; hie enim tantum ea, qua: funt neceflaria admaceriam , daqna agirrtos, percurrimus. Sc itade-eifam eft in l.pater, ff.de dtli malt & met. except.& in cap.falubriter ,de vfurü, de qua re mulca in-uenics apud Angelum verb. vfura i.num. xc. Ro-fellam ibi n. 23. Sylucftrum verb.vßirai./juafi. 1.Fumum ibidem num. 2.1. Couarr.W.3. variar. cap.i.num.\. Nauarr. infummaLittinacap.ty .mm.11 3. ScMolin. tom. i.deiuflitia dijp. 311. qux tarnen fitiufta caufa, ac ratio, qua: haue fruetuum aeeeptio-nem abfque computatione in fottem iuftificet.nonita facile affignatur. Quidam enim putant hoce(Te in fauorem dotis a iure ftatutum ; fed hxc fen-rentia merito reiieitur ab omnibus, quia vfura: na-turalis diuino iure funt prohibitx.iuxtacyä/WM,de ■vfitrit , & contra ius naturale ius humanum prs-ualcre non poteft,cum hoc in tantum fit iuftum,irtquantum cum illo confcntit.ac conformatur, & abillo nondifTentit.

Ij. Ali) exiftimant id iuftificari poflfc ratione lucricefläntis.nam fi marito dos integra folueretur,potTct ille tantum cum ea,Sc forte maius aliquidluerari,quantum valent fru&uscx pignorc reeepti.At hxc ratio militat foliim in mercatoribus, quimercaturam exercent, in omnibus perfonis , & iusabfolutc decldit.poffc omnes homines eos frnftusreeipere, illos in forrem non computando & pra:-terea fummus Pontifex in prasdißo cap.fitlsibriter,de vßris , id non tanquam iure communi concef-fum, fed tanquam iure nouo, 8c fpeciali permiflum

efle aic. Alij, & melius, (& eft v«ra, & germanaratio huius tei, quae tangitur in prardidto cap.fahi-briter) afferunt caufam ac rationem iuftificantemhuius rei defumendam efTe non ex parte lucri cef-fantis, nee ex parte liberae donationis, vt volebatNauarrus allegatus, neque ex priuilegio dotis, fed«x parte damni emergentis in recompenfationemonerum marrimonij >qua: cogitur gener fuftinereex fuo, cum tarnen fuftinenda elTent ex fructibusdotis, falua femper integraque dote »cogitur enimmaritus, dum fibi dos integre non foluitur, fuften-tare vxorem ex fuo,ad quod non tenetur; folumenim tenentur matiti alcre vxorem, & familiarn exdote fibi promiflä,& conftituta, non ex fuo ; quarcratione huius damni emergencis iufte poteft ma-ritus fruiäus agri fibi oppignerati in compenfa-tionem reeipere {eos in fortem non computando)vnde dam Uli integre fua dos non foluitur, fkquardam compenfatio, imö permutatio intereum,& focerum.vel quemeunque alium extraneum do-tem promittentem 5 & integre iron foluentem; namfocer, vel alius promiflot dotis loco ipfius dotis(quam ftatim tradete tenebatur) dat fundum , &gener loco etiam dotis, quam iufte poterat reei-pere, iufte pereipit frucTrus fundi, & hsc cft ger-mana ratio , quam DD. communiter in hoc pun-fto aflignant, vt alibi diximus, & quam etiam at-ringit Azor inFlitutienummoraliumlib.j.cttp.j .§. ve-rum hoe etiam. & Molina tom.i.de iufritia,diß>. 311 .ScCaictanus i.z.quaß.jS.art.j. ad 8. & Sotus lib.6.dfiuFlit. ijHdft. 1. art. i.adi. & infinuatut in diSIa cap,fitlubriter, de vfitrü.

Perfiftcndo igitur in hac gTmana ratione, haccttia corollaria ex illa ncceffari6 inferuntur. *'

Primum eft, vt maritus iufte hos fruetus acci-piat abfque obligatione computandi cos cum do-9s forte , opus efie vt alimenta vxori prabcat, &conera matrimonij fuftineat; alioqui fruc"tus pigno-ris fibi non lucratur, ita Azor tom. 3. inflitutio-nstm moralium lib. 7. cap. 9. verf. ex hü tria colli-guntur, vbi dicit hanc elTc communem opinio-nem DD.

Secundnm eft, vt matito fit dos promitTa fim-pliciter, & abfolute , & abfque vllo paÄo & con-ditione ; nam fi inter ipfum & dotantem fnericconueneum , vt dos non nifi ad certum tempus tra-datur, tunc genet non facit fuos fru&us pigno-ris , & tenetur eos cum dote eomputare, eo quödfua fponteconfenfit, vt dos fibi per id temporlsnon foluatur; quarc iure pereipiendi illos fruetusceffit, & ideo illos non poteft in confeientia iuftereeipere : ficut enim poterat fine dote vxorem du-cerc, fiepotuiteam aedpete, protogata ad rem-pus dotis folutione, nifi cxpretTerit fe imerim vel-le aliquid loco dotis ad tempus prorcgitas, ita Pa-normitanus in cap.fklubriter'de vfuru. Angelus V erb.vfitra i.awtm. 15. Sylueftcr verb.vfura 3.^«^/?. 3.Sc Azor modo allegatus. Quod fi genet ptiüs ac-cepit prxdium , vel fundum in pignus,& poftealiberum illum focero reliquit, Sc ad tempus folu-tionem dotis differat , adhuc pofle fibi fruftuspignoris acquitere, abfque obligatione computan-di eos in dotem, exiftimant nonnulli ,intci quoseft Azor diclo tom. 3. infiit. moral. lib. 7. cap . 9. verf.tjnidfigener ,vbi pro ea opinione citat Abbatem,Sylueftrurn,& Sotum, Sc alferit hoc docere Couar-ruuiam lib. i.var. cap.i,. illatione 8. fed ibi Couar-ruuiasdere alia bene differenti agir. Fnndamen-tum illorum eft, quia videtur id feciile feeundum

ius.quaredum exprefse non dixit fc pr° tunc c '

libenter