Lib. VI. Cap. IX.

5 6 9

*7-

num.xx. Hcgat Iulius Clatus lib S- §.vfura, nu-mer 14 dicens hanc cfic* magis comraunem. Etego ei accedo > non folüm vt communiori , fedeti.im , vt veriori, quia regula cft gloflx commu-riiter receprx ad l. tamis. tn verb. nonfactt.ff. demortis caufa do-iat, cui non licet teftari , non licetcau'a mortis donare , quam cortoborat plana , accuidens ratio , quia per talcs donationes excludc-retur teftandi prohibitio, & quod vfuratiis pervnam viam negaretur , donaretur per tliam. Vndenb hac regula non fic exceptio , nili ex iure fpecia-liter colligaturjpro manifefto autem vfurarionul-libi in iure talis exceptio habetur , atque adeö ex-primunt Angelas verb.Teßamentuw,§.i. Sylueftervcrb.Tcßamemum 1. t/naß.* & alij, criamfi ea do-natio a tali vfurario fiat in pias caufas, irritam eile,& vet ö, quanuis vfurarius ab officio ceflet, & iamnon exerceat vfuras , adhuc valide teftari non po-terit,nift prxftita cautione, aut foluerit priüs prx-di&as vfuras, vt docet Iulius Claras Ub.i. §.Teßa-tnentum. qntß.i-6. num.\. vbi citat alios, quos ibividere poteris.

Ncc filioflamilias teftamenti fa£tio de iure Cx-fareo & Lufitano competit, ctiam pennirtentepa-tre , / qui in poteßate ,ff. de teßament. Excipitur,mfi miles fic, & hibeat peculium cafttenfe , autquafi caftrenfe. Infiitut. <\w.but non tß permtff. fa-cer. teßament. inprincipio. Ordinationes Luliranixltb.+. tn nouit,tit.8$. num.i.& 1. quas vidc.hac ta-rnen de ic diximus lib.i. de contratlibm in gen er e tk num. 10. Donare veiö ex mortis caufa de aliisbonis potcft.pacre exprcfscconfcntientc, /. tarn ü,§. ßlinsfami tat ,ff.eodem. Quxritur tarnen, an debonis aduentitiis teftari poflit ad pias caufas ? Etrefpondetur.de pattis confenfu , haud dubic pof-fe > abfque illo tarnen non polte , ctiam quandoipfe patet in talibus bonis vfumfruftum non ha-bet , fed pleno iute pectinentad filium , videlicer,quoad vfum , & qioad dominium : ita Molinatom.x. de tußitia, difput.x~\%.^.penttltimo.ha. habetcommunis opinio rclata , & approbata ä Couar-ruuia *d diu Am rubricam de teßamen, j ■ part. nu-jnero vltimo , Sc a Iulio Claro §. Teßan.entum. ejua-ftion.^. qux facis clarc habetur ex cap. licet, de fe-pnlium Üb.6. Diximus tarnen Ub.i. de contrachbusin genere, cap.^. ntnn.%. <f. aut quar'tmut. ctiam adptofaua de confenfu cxprello patris de his bonisaduentitiis, qux rfteno iure ad filios fpedtatu , te-ftari pofte , quam fententiam adhuc fieqKor, licetcnim vtraque fir probabilis, illa tarnen feinpecmihi probibilior vifa cft. Adde , quod ü* talisfihus in ceftamento ad pias caufas de confenfu pa-tris f.ifto, aliqua legata non pia inftituat, ca in hacopim >nc , nee crime valida, nee caufx piar aecre«fcent,fed hxredi ab inccftato.ex IulioClaio ibi: inaliavtiö opuiione.quam Üb 1. decontraflib. mgc«nere % '"ccuu f"uimus,v:ilenr.t8» Eft tarnen pccuLaris difficultas , quando filius

cft clcricus ? Ad quam dicenlum cft , libeic poftetalem filiumfamilias teftari ad quofuis vfus dequibufuis bonis poft cleticatum acquifuis , quan-uis cnim pet cum ordinem fufeeptum non exi-matut a patria poteftate , bona tarnen omnia,qux ad cum deineeps deuenerint, habenrur quaficaftrenfia. Autbenuca. Presbyteros. C. de Epifcop.& Clcrieii. & ita obferuat Couarruuias ad cap. nondictttU. num.^y. Pinellus ad t.t. C. de bon. runter.l.pan. nnm 45 Syluefter verb Clcricui 4. tju<tß. 14.num.io. Panormitanus ad cap. in prtfentia.de pro-bat. ntim.it. Molina tom.x. dt iußitia,diff>Ht.iiS.§.ltcet Clerictu. Acproinde quanuisfilij fint fami-Fagnndex. de lus~litta,&c.

lias,ad eos pertinet corüm adminiftrario , 6V vfus,poflunrq'je de illis teftari, & ionarc, dummodo fifilios legitimos habcant , illis relinquant fuas le-gitim is portiones ; fi veiö non habcant, relin-quant fuis afeendentibus : ita exprimitur in didlaAuthentica , ibi, Presbyteros t Diaconos , & Subdia-conos, Cantores, & lectores ( eptos omnes clericos ap-peüamw ) res quoltbet modo ad eorum dominium ad-ucriicntcs,habere in fit* poteßate prtcipimtu adfimi-litudinem caltrenfinm peculiorum , & donare cm vo~Um tfeeundum Itges, & in hü tefiari , licet fubpa-remum poteßate fint \ fic tarnen , vt herum filt], autfilijs non exißentibus , parentes eorum legitimam ft-rant partem.

Plane Couarruuias citatus , cum aliis, quos rc- 4 ofett, ait, hoc intelligi ctiam de CIcricis folam pri-niam tonfuram habentibus, & hanc opinionetnf«quitur Sancius lib.j. Decalogi, cap.iy num.^^,id quod alij negant: prardieta tarnen Authentica,Clericos in prima tonfurä , & minoribus tantümconftitutos videtur comprehendetc , quia canto-res & le£borcs exprimit. Putat tarnen Molina allc-gatus, de confuetudine hodie folos etiam N Clericospn'mx tonfurx.cV: in minoribus comprehendi, quivel beneficium habent, vel feruitio aiieuius Ecclc-fix de mandato Epifcopi addifti funt,iuxta facrumConcilium Tridentinum/f//". 15. cap. 6. de refor-tnat. quia hi folüm , iuxta idem Concilium, gau-dent priuilegio fori; fed non bene putat, iuxta a,quae docet Sancius lib. 7. Decalogi, cap.i$. w«»».}f.quem fcquuti fuimus lib. 1. de contraitib. in genere,cap.i*,. num.6. vbi loquuti fuimus de iutc , & dehac confuetudine , de qua loquitur Molina , nonconftat.

Dubitant Dolores, an hoc prtuücgium refpc- 3 o.Au Clericorum intclligendum fit folüm de bonis,qux ipfis poft Cleticatum aduenerunt, an etiamde illis , qux ante Clcricatum iam habebant ? Cuidubio dicendum puto,»« primü patrem per aducn-tum Clcricatus filij, non amittcre vfumfruclum,quem antea habebat in bonis aduentitiis illius,deinde talem filium Clcricum , ficut habet domi-nium , & adminiftrationem fui patrimonij , adcuius titulum initiatus cft , quanuis a patic illudaeeeperit, fic ctiam pofle de illo teftari, ficut dealiis bonis, qux poft cleticatum acquifiuerit.Tan-dem & tertih, filium libere pofte difponerc de ter-tia parte fuorum bonorum, comnutando etiam bo-na , inquibus patri competit vuisfrudbus : in rcli-quis autem duabus partibus neceftario fuccedentparentes : ita Molina tom i. de tußitia, difrut.i jS.§.pe>iultimo.

Ex dic*tis patet, quam hallucinatns fit Antonius j 1.Gomez ad ^.48. Tauri, num.7. aftcrens, nequeeorum bonorum , qux Clericus filiusfamilias ac-quirit poft Clcricatum, habere ipfum filium vfum-fruftum , & adminiftrationem, fed omnia fpe&aread patrem,e£que decaufa,nequc teftari, neque dif-ponerc de illis pofle, oblitus iuris apertiffimi Au-thenticx, quam citanimus.

Atquc hxc de teftamenio filijfamilias ex iure jj,.communi conftituta feruanda etiam fijnt de iureLufitano, vt benc notat Molina tom.x. de iufii'.%a ytraüat.x. diß>nt. 1 fi.initio , quia in Regno LufiWnix nihil in contrariam ftatutum eft, & v bi deeodem iure Lufitano nihil difpofitum contraius commune inuenitur , ius commune fequi-tur. An veto & quatenus filiusfamilias miles poffitvalide teftari de iure noftro Lufitano , vide ordi-nationes nouas lib. 4. titul. 8?. num.t- De iu-re autem Caftcllje ift leg.e. Tauri , fic poteftas

B B b t filiisfs