564 De tranflat.dominij per vlt. volunt.

10.

ji?

lentis ,atquc ade6 contra charitatem in eum, nontarnen contra iuftitiam , & ideoad nullam ci reftt-tutionem tcncbitur , vt eft communis Do&urum,Sc alibi latifSmc probauimus.

Poftunt ramen preccs adcö efTc importunac, vtgenus fint coadioni's, vt diximus mm. 1 c. capitisfrt.ced.emis , &c adeö pofTunt eile molefta:, vt licitcteftator, vd defignator non conui&us mutet vo-luntatem , Ted ideo iltam mutet, nc moleftiam il-Jam patiatur, tunc quidcm in eo eucntu inuolunta-ric mixte difponet, Sc inualidacric talu difpofirio,tenereturque ipfe inftitutus , Sc legatarius in foroconfcicntia: bzieditarem , & legatum reftituereei,qui inftiruendus erat a teftatore , nifi tales precesdarentur. Idem de refignatario rcfpcdhi benefieij,renetur cnim reftituefe arbitrio boni viri id, quodilla voluntas conferendi,aut refignandialteri aefti-rnabatur; opus eft tamen,vt notat Mclin. tom. i.deiuftit. traÜ. i, dify. 13 c. § .fi tarnen preces. Et benenotar,vt inftitmor , legator, Sc refignator fuerit ineaquafi li.ibiruali , ac firma vohmtate id faciendialteri , nifi illa: preces darentur ; nam fi non fit inea volumatc firma , Ted poftqttam id proprer precesfecit, alias non facturus, velit validam nihilomt-nus e(Tc fuam difpofitionem, tunc illc , qui precesadhibmt, peccabit contra chiritatem , non contraiuftitiam , & fic ad reftituttonem noncritobligan-dus, quia euidentiffimum fignum eft in eo cafu vo-Junr.item non fui(fe adio finnam , vt mutari nonpoitet ad preces .autcongruas rationcs altcrius, fiei propoiierentur.

Qüod diximus de preeibus importunis , quj*magnam moleftiam pariunt, ä fortiori dicendumeft de meru reucrentiali vxons refpectu marin',filijjvel fiüa: rcfpc&u patris, vel matris, maxime (ivultu , verbis, fubtradlionc verborura , vcl rerumneceflariarum aegre parenres ferant id a filiis nonfieri, quod ab eis petunt, fiue fibi perant,fiuealiis,ita communirer Do&ores, quos modo receiifere,non eft opus.

Qu >d vero ad feeundam partem tituli attincr,ftatucndmTuft.eum , qui bona habet, nontencriteftari, &c polle fponte fua licite , Sc finc vllopec-cato difeedere c vita fine teftamento , maximecum bona ipfius hxredibus ab inteftato adueniredebeanr. Excipc tamen.niüquando ita eft uecclla-rium, vel ad exoncrandam propriam conicicntiamcirca debita, qux habet , quae nifi exprimantur,a-ut non (oluentur creditoribus teftatoris , aut nonnifi cum magnis expenfis > &c laboribus illorum,vel ad manifertandum aliquid ex cuius taciturnita-te,& Jgnorationedamnum aliquod tertioadueniet,ciü fufficienter oecturi aliter non poterjr : vel de-nique d fcandala.odia , iurgia , aut Utes fequantur,nifi teftamentum.codicillumve fiat, his enim cafi-bus obligandus eft fub culpa morrali rnoribundusad condendum teftamentum ; his vero ceftantibusnon eft lethalis culpa , fine illo difeedere : ita Mo^lina tarn. 1 .de ittfi.tr aä.i.dijp. 1J r. initiq.

Poftulat tarnen re&a ratio,& excmplum , vt proquantitatc bonorum difponatquis aliquid proani-«Wi fua , quando non conftat lürficicntcr hseredesid.pro illius anima facturus,regularuerque ad hopfuadendus eft moribundus-a confelfario ; imo mo-nendi fimt homines cornmunitci , vr dum fanifunt.benequcvalcntes id facianr,iuxtaillud Dauid,Vttteis viuens ipfe conßtebitur übi.ficut & ego bodie.Fater filijt notam faciet ventatem haue , ita enimcontinget, vr matuiipri cQnfilio.» moleftüs mortistempore liberenrur,

Capvt IX.Q^ui teftari poffint, vcl non poffint:

1 TeflarnentifaElio Omnibus compent , epii iudi-ctum, & bona babent, nifi per tut Jim inba-btles.

z Furiofi lucidum interuallum babentes . an teftari

pojfint.} Anfurdtu..&mutHt.4 An contrarius eßicere.j Prodigw an teftari poJftt,& nttm. feqq.

Et quid ante,velpoft datiotiem curatoris. ibid.

I p Impubes an teftari pujjit.

II jQuid fi rnalttia fitppleat ättatem.

1 1 An pojfit Princeps dijpenfare t Vt impube, tt-

ftetur.13 Anfertttts teftari pojfit , & n. 1 4.ly Anadpia* cattfiu v,ileat teftamentum bornmis

liberi , cjuiputabatur fernm.

I 6 Captiui,& obfides *>i tefturi poffint.

17 Damnums ad mortem de inre '..tjaieo an teftari

P 0 tf"-

18 Quid de iure Lvfitano , & num. feqq. vfque

ad 10.

I I Quid de confitietudine.

ii Quid de iure Regnt CsftelLt.

23 üamtMHS ob Ubellum famofnm , an letfaripojfit.

14 <2«»<i de exeomrnunicato public» , & »ort to-ter ato.

1 f (j)j*id de manifeßo vfttrarto.

i 6 An vfiurarius publicus dawäre pojfit caufia rnorfü.

ly Filiujfitmilias, an teftari pojfit permittentepatre,CT an caufia mortis doiiarc.Quid fi bona b.ibeat caftrenfia. ibid.An pojfit de bonis aduemitijs teßari. de cot/jtnjitpatris ad pias cauj'as , cj- quid fine patrisconfienfiu. ibid.

18 Quid fi ßlmsfamilias fit clericus, an pojfit teft*-

riadcjuofiuis vj'usfine patris confeufu debo-nü poft clericatum acquifitis.

19 Quid de clericis prims. ton(itr&.

30 Rcjpondetur ad alia dubia circa dericos filiosfa*milias,&fieqq. vfique ad^x.

33 Anperfionx omnes.de quibus vfique adbuc loeuti

fiumusyfaitem pyojoro animtvalide teftari pof-fint extra cafiiis , in quibus id Ulis a iure per~tnittimr.

34 An damnatus adperpetuum carcerem , relega-

tus,& deportaius tejlaripoffint.3: Qind dijlnmeti fit inter relegatum, & depor-

tatum.5 6 Quid de bannito.

37 Quid fit bannitus fimpliciter , & non fiimpli-

citer,

38 Anomnes inteftabiles aüiue , hoc eft, qui teftari

non poftupt , fint et nun i'iteftabiles pajfiue , hoceft, non poffint acquirere ex teftamento , & hx-r*des,aut legatarij inßitui.3 <} Quidfipeetatvm depubltco vjurario.

W£§§$ V m teftamemi fa&io de fe fit licira , ora-S^lft» nibuscompetit, qui p'enum ) &perfcc"t-um(ggs^rationisvfum habent,nifi iure prohibcah-tur; quoad perfonasaurem habiles , laudabile eft,vt teftamentum condant, & interdiurn neceiläriumeft,& fub mortali ad id tenentur ad paeificandas li-tes, &diftenfioncs ,qux incerdum inter hsredes

cxciuntiir,

1.