Lib. VI Cap. V.

549

tem familix inftituunt, excludere ab iilornm fuc-cefllone clericos , Sc cos , qui Rcligioncm fuerintingrefll.non quidcm in odium faerorum Ordinum,autReligionum, fcd quia volunt conferuare fami-liam fuam cum fplendorc fa?culari , qui maionbusbonis indiger,vt late probat Couarruuias locoindu-tlo, Molina de primogcn, lib. i, cap. 1 1. nmn.^. &alij, quos referunt : ergo ctiam licitc, honeftc , &prudenter poterit quis legare plus ei, qua? manetin farculo, & nuptiis traditur, quam qua? ingreflu-ta eft Religionem : conditiones autem licira? , &honeftas ceftatoris obferuanda? funt ; quia rebusfuis poteft quis apponere omnes conditiones lici-tas> & honeftas , quas voJucrit, iuxta coramunemomni um Doctoium opinionem.Z6. Ad primum fundamentum prima? opinionis, re-fpondendum eft, magis fauendum eile matrimoniofpirituali, quam catnali, quando te(lator,vel lega-tornon habet bonas rationes,vtcontrarium faciat:in cafu äutem praefenti optimis rationibus du&usid facit.videns pluribus indigere ftatum matrimo-nialem.quam monialem; neque ob id, quod plurarelinquantur puella? nuptura? , quam Religionemingreflura?, auocatur illa a Rcligione , nee talis eftintentio legatoris, fed intentio illius eft plura rc-linquere ei,qui pluribus eget.X'T. Ad feeundum & tertium refpondebis, leg.Titit,& Authentic. nifi rogati, non loqui quando dona-tor,aut legator exprefse exclufit monafterium, autReligionem , vt ifte in cafu praefenti exclufit, fedfolüm loqui , quando fimpliciter aliquid legauit,aut donauit fub conditione nuptiatum, aut libero-tum , quoniain tunc cenfendum eft cam fuifle vo-luntatem talis teftatoris , vt optime notat Moli-na tom.i. de iußitia, dijput.ioy. §. ad primum, infine.X%- Dubitabis hie, an fi alicui viduae hxreditas , vel

legatum teftamento legetur.fub conditione,fi caftevixerit .amittat illud , fi tranfeat ad feeundas nu-ptias ? Cui dubio breuher,& refolutiue refpondeo.Si legatum hoc fub ea conditione huic vidua? reli-e"fcum fuit ä marito illius, vel ä confanguineo, pro-pinquo.aur valdcamico mariti, vel ab aliquo alio,cuius intererat ob honorem mariti, viduam illamferuare caftitatem in mariti defunfti honorem,amittere illam legatum,fi tranfeat ad feeundas nu-ptias. Si verd iclinquatur'illud legatum ab alio,cuius id noninterfit,vel äpatre,aut fratre.aut con-fanguineo vidua?,dicendum eft, non amittere illampraediftum legatum per tranfitum ad feeundas nu-ptias. Ratio eft, quia voluntas tacita teftatoris exconie&uris deduc~ta habetur pro exprefla , fcd exodio viri ad feeundas nuptias vxorisaperte colligi-tur tacita eius mens e(Te,vt feeunda? nuptia? exclu-dantur , nam licet illc fint in fe caftae, & honeftx,Sc vidua feeundo nubens re veradicatur, cafte , &honeftc viiiere,non habent tarnen illzeam caftita-tem fpecialem, qua» praefumitur vellc virum relin-quentem. itadocet Molina tom.i. dt iufl. diß>.io 7 .$. dubium eft fi alicui vidua. & Bertachinus infuorepertorio. litt.L. verb. legatum v xort.Ludouicus Lo-pez i.p. Inftruü. cap.i, \• colum.\. vtrf. denique ul-timo. Couarruuias in epitome,p.x. cap.$. §.9. ». n.Anronius Gomez ad I.16. Tauri, num.9. Sylueftcrverb.legatum i.ejnaji.$. Sancius , & omnes ftatimcitandi. Acccdit, quia per ea verba, videtur virvelle fibi fidem feruari, & iurapriorismarrimo-nij inuiolata perfiftere : vidua autem feeundo nu-bens , non dicinu feruare fidem prioris matrimo-nij , vt patet ex Authentic. de non eligtndo feeun-do nubentes. In dubio autem a?quali, illapoffidet,

Sc melior eft conditio poffidemis, vt ait Molinacitatus.

Etid ipfum dicendum eft, & cum eadem diftin- 2.9.ctione refpondendum , fi praefata? vidua? legatumrelinquatur fub conditione, fi vidua permanferit.ita Sancius tom. r. de matrimonio. lib.y.difput. 91.num.16. 17. & 18. Baldus ad leg.ckmf.liu*. §. quiMutiana , num. vnico, ff.de legatü z, Mantica<fcconieÜurü vlt. vol. lib.11.tit.19. num.\\. & pluri-mi alij, quos refert, ac fequitur idera Sancius ibid.inter quos eft Menochius de prafumpt. lib.4. prt-fumpt.iSo. num. }<J. vbi illc , & Sancius egregichoc temperant, nifi coniux minimc confummaftetprimum matrimonium, nam fi non confummafiet»in confeientia non amittec vidua legatum per fe-eundas nuptias.

Si tarnen c contrario vxor moriens relinquat 1c- 3 o.gatum viro,fubea conditione, fi cafte vixerit, fi vi-chius permanferit,non illc illud amittet per feeun-das nuptias, tertias, vel vlteriores, quia non tantarequiritur honeftas in viris.quanta in feeminis: itaidem Sancius tom. 1. de matrimon. lib 7. <i<^.8j>.num. f 4. & dtfp.y 1. num^A,. idem colligitur ex do-äiifimo 3arbofa tom. 1. initio, p.x. num.^%. ff.folutomatrimonio. vbi latc probat, non requiri tanrampudicitiam in viris , & honeftatem , quantam infeeminis.

Dubitabis etiam , an legatum relicTrum a viro 3 I.vxori vidua? fub hac conditione , fi cum filijs meiscommorata fuerü in domo mea ; amittat illa pectranfitum ad feeundas nuptias ? Refpondeo affir-matiue./V»7«o,quiaper ea verba cenfentur inrerdi-&.z feeunda? nuptias, habent enim tunc filij iuftamcaufam feparandi fc ab habitatione matris, & perillos non ftetit. Äc««^o,quia, dum vir rclinquit le-gatum vxori, ptopter habitationevn cum filiis, vi-detur filiorum fpeciali educationi profpiccre,quameis matet daie non poterit, fi feeundo nubat,& perextraneas domos illam fequantur. ita Sanciustom. x.de matrim. lib.7. dijp. 91. num. 11. Sc idemdicendum eft de hac conditione , fi leüum meumcuftodieris, quia tunc non feruatur inuiolatus toruspriotis coniugij: ita idem Sancius diu. difput.91.num. 1 j .Mantica deconieüurit vlt.vol.ltb. 11 .tit. 1 9.num. 1 c. & alij , quos ille ibi allegat, patetque exAuthentic.de non eligendo feeundo nubentes , §. cumigitur.

Sed quid , fi legatum fucrit reli&um alicui fix- |t.minae.quaecunque illa fucrit, fiue vidua , fiue nonvidua , a quaeunque perfona illi fucrit rcliftum,fiue propinqua, fiue non propinqua, fub hac con-dirione , ficaBe , & honefte vixerü / Refpondeo,non poile eam in confeientia legatum accipere.fcdteneri in confeientia illum reftituerecum omnibusfructibus fuis a die aeeeptionis , fi iam aeeepit, ficafte , & honefte non viuat. patet hoc exprefse exAuthentic. citmretittum,C. de indiilaviduitate , &docer Molina tom.i. de iuflit.dijp.96. fine. Sanciustom.i. de matrim. Ub.-j. dijpnt.91. »«w.j.Nauarrusinfumm. Lat. cap.t}.num.6i. Azcuedo lib.^.re-copilat. tit.\.lä,num.\%. Sylueftcr verb legatum \.adfinem. Graffis decif.aurear. i.part.ltb.i.cap.n.««»j.57.Ludouicus Lopez i.part. infiruÜ.cap.19^.col 13.Henriquez Ub.i 3. de exeommunicat. cap.^6.mm.z. tncommento. Beia wfumm. cafu 41. §. nihi'lommtu tarnen. Ratio eft , quia praedieta? condi-tiones funt talis natura?, fine quibus id non rclin-queretur: ergo fi non feruentur , non poteft lega-tum reli&um aeeipi , aut aeeeptum retineri; vo-luntas enim teftatoris,& legatoris eft omnino im-plcnda» & de iuftitia tenetur legataria conditiones

impleie