548 De tranflat.dominij per vk.volunt.
:
rem matrimonij , aut Rcfpublica Romanä magismagifqueaugerctur , multifquc homnnbus legiti-me ptocreatis abundatet, vt Rcipublicaj domi,rni-litiacque infemirent , quia fi fit conditio non iiu-bendi abfolute , fed non nubcndi alicui 3 aut aliqui-bus patticularibus , valebat talis conditio , vt ho-die valet, vt optimc docet Hv\ma.tom.i.de tuBit.traft.i. dtff.ioy. initio, ad medium. Sinöatttm.lldematrimonioStb.i. dtjp.a. mm.). Sylueftcr cita-tus , Couarruuias item allegatus. Spino tn fpeculoteft amentorum. gl»j[<* «4- num. 7,0. Guticrrez qtteft.canonicar. lib.i- cap.ij. num.\ }. &multi alij,quoscitat, ac fcqiiirur Sancius indu&us,quos in co vide-rc poteris;& ratio elt,quia adhuc liberum ei manetrubere, filiofque procreare, qui Reipublica; infer-uiant: nifi tarnen per modum pcenx imponereturad anferendum legatum, fi cum illo.vcl illa parti-culari contrahcretur,quia tunc inualida eft ca con-ditio impofita per modum peenae , vt habetur inl.Titto centum, ff.de condit.& demonftrat. Similitcr,fi adiieeretur conditio non nubcndi, non abfolute,fed temporalis.vfqueadcertum tempus,v.c.quoad-vfque filij ptioris matrimonij ad annos pubertatisdeucniant,valida erat conditio, vt habetur in l.fedfihoc. § vltima, & duabtu fequentib.^O. In hocRegno Lufitania? , docente Gama deci-fi»n.\\±. cum mater legaret filio certum quid , fubconditione, fi de licentia patris contraheret matri-monium.adiudicatum ei fuit legatum abfque talilicentia contrahenti, eo quöd conditio i[h,fiar-bitratu Titij nnpferü , habetur pro non appofita,iuxta Dolores communirer,& Moh'nam tom. 1. deiuft.traft.i.difp" 107.§ *.»*iWMwfw.tanquamimpe-ditiua matrimonij,/. cum täte. § referiptum «/?,alias,fi arbitratu. & l.filia , in prineipio ,ff. de condit. &demonßrat. & l turpia, %.i.ff.de legat.i. lila veröconditio, fi arbittatu patris matrimonium contra-v xeris , huic aequipollet. nam illa conditio folümobligabat filium ad petendum confenfum patris,non ad legatum amittendum , vc diximus hienum. 6.II. Dixi num. 18. quoad reliquas perfonas non vi-
duas,ius antiquum legü y Titia,& Le/uoties ff.de con-d>t. & demonftrat. inuiolatum perfidere , quia iusnouum Authenticorum,vtdixiraus,folüm in fauo-rem matrimonij in viduis tranfeuntibus ad feeun-das nuptias, illud remperauit, correxitque. Vnde fihodie virginijvel ei,quae nunquam nupfit,legatum1 relinquatur fub conditione, non nubendi.vel nun-quam nubendi, fi nubat, legatum pereipiet, quiailla conditio in fauorem matrimonij pro non ap-pofita iudicatur : ita Couarruuias hb. 1. variarumrefolut. cap. 19. num. 10. vbi citat multos. Syluefterverb htredttaf 4. § vltimo.Mo\ws.tom. 1. deiuftttia,traft.1 dtß> 1O7. %.poftea de iure , ad finem. ibi, Inreliquisautem , qua: nunquam nupferunt, retinetadhuc fuam vim ius antiquum, nempe.vt conditio,fi non nubat, aut fi nunquam nubat, habeaturpronon appofita.idque fiuevirgines finr,fiuenon finr;eo quöd de iure Authenticorum folüm de viduiscontrarium fit fancitum. hacc ille. & id tenent om-nes, quos citauimus num. 19.X X. Si legamm alicui feemina: relinquatur fub con-ditione, fi Religionem ingrediatur, valida eft talisconditio, quidquid in contrarium dicat Bartoliis,quem citat, fed non fcquitur , Couarruuias Üb. 1.variarum reßlut. cap. 1 9. num. 1 o. ita idem Couar-ruuias ibi. Antonius Gomez hb. 1. variar. cap. 11.numn%. Paulus de Caftro,& alij, quos citant Mo-Jina tom.i. deiuftitia, difp.ioj. §./* btreditat , autlegatum. & communitcr Dolores. Et ratio eft,quia
fas eft fpe praemij allicerc ad tarn fanftum' ingref-fum , per accidenfqiic eft, quöd Rcligionis ingref-fus impediat mairimoninm, neque prxfumendumeft voluiue iura ctiam hancconöiüonem in matri-monij fauorem annullare , vt pro funiiamento af-fumpfit Bartolus,contraiium aliercns.ldem onnii-no dicendum eft iuxta Molinam allegituin , cumlcgntum, aut ha?reditas alicvu iclüiquKUt iub con-ditione, filegjtarius facerdos eile volueiit,va!ebitenim firnilis conditio.
E conucifo veiö dubitatur, an fi alicui perfona; XX.relinquatur lcg.itum lub conditione , vt matrimo-nium contrahat , illaque Religionem ingrediatur,nihilominus legatum Uli, vel monafterio dati dc-beat I 5c refponfiocommunis eft affirmatiua,argu-mento siuthentktt de fanüijjim. Epifcopü. §.J'cd& hocprttmt}. coliat.9. & ratio eft, quia ea pixfu-mitur voluntas legantis in fauorem Religionis,percuius ingrefllim , Sc profeilionem, quoddam quafimatrimonium fpirituale contrahit.
Dubium deinde eft, an (1 cui legentur ducenta, %*fi nupferit, (k centum fi Religionem ingrediatur,illaque Religionem ingrediatur , ducenta ei dan-da fint ? Et in hoc puncto partita eft opinio.
Pririha affirmar, danda ei efle ducenta. hanc te-net Battolus ad l.x ff.de biSyCju&pcoidcauf. Panor-mitanus cap. in pr/fentia. de probat, a num.'i. Syl-ueftcr verb.legatum I. quAJl.y. & verb. hdreditai 4.qudft.vlttma. Medina de rebus reftituendü.qudji.i}.Sc eft conimunior fententia Iurifperitorum , vt aitMolina tom. 1. de iuftitia , diff. 107. i.Bartolw^ni-tunrur his fundamentis^r^/zc, quia magis faucn-dum eft matrimonio fpintuali, quam carnali. Se-eundo, quia in l.Titta, ff.de condit. & demonftrat.difponmir, vt fi legata fuerint Titiae ducenta , finon nupferit, & centum fi nupfetit,il]aque, nubat,ducenta nihilominus aeeipiat ; vbi illa conditio,fi non nupferit, habetur pro non appofita: ergomaiori cum ratione fi alicui legentur ducenta , finupferit, &r centum, fi Religiofa fit, dabunttn eiducenta , ü Religionem ingrediatur, maior enirnfauor iuris rneretur matrimonium fpirituale,quämcarnalc. Tertto, quia in jiutbentic. defanttiff.Epi-fcop.§,jed& hac. & in Autbentica, nifi rogatt. C.adTrebe/lian.di(ponuur,vi fi quid donatum,aut lega-tum fit fub nuptiarum, aut liberorur» conditione,& donatarius, vel legatarius fine nuptiis,&: libciisReligionem ingrediatur , conditiones illas fauoreReligionis,& matrimonij fpiritualis,habcndas eftepro non appofitis,bonaque proinde fub illis reliclamonafterio aduenire.
Secunda negar, & ait, fi Religionem ingredia- 1 f.tur, debere Uli folüm centum. hanc tenet Couar-ruuias hb. 1. variarum refolut. cap. 19. a num.j.vfque ad 11. cum multis aliis, quos citat, & cumBaldo tenet etiam Molina tom. 1. de tuft. diff.ioj.§. tertia conclufto. vbi dicit, hanc efle probabiüo-rem , aliam tarnen communiorem ; hodie tarnenCouarruuiae opinio probabiliorcenfcrur.quam illeprobat graui/fimis rationibus. Prima, quia tefta-tor animaduertens facculares ad plura onera tene-ri, 8c majoribus indigere expenfis, ideo plus Uli,qua? nuptiis tradenda erat.reliquit, quam qua: Re-ligionem erat ingreilüra , Sc ideo fi Religionemingrediatur, folüm comparabit centum, non du-centa. Secunda,quia. femper attendenda eft volun-tas teftatoris, & ea obferuauda eft , quando legesaliter ad fauorem publicum non difponuntjin iureautemin rc de qua modo agimus, nihil talc difpo-fitum eft. Tertia, quia licite, & prud«ntcr folentinftitutörcs maioratuum,dum maioratus ad hono-rem