Lib.V I. Cap. V.

547

praefaibit tcftator, quia in conditionibus primimilocum obtinet voluntas defuncti, eaque eft , qua:regit conditiones , /. in conditionibus, ff. de condlt.& dtmaiflrxt. Item,quia contrarius, cui apponiturimpoffibilis conditio, eo ipfo eft irricus, /. nonfo-titm, ff. de adionib. & obügationtb. Sc qu6d fimili-ter huiufmodi condirio non viticc legata, & tefta-menta fauore vltimce voluntatis, difpofitumeft infurc,vt iHa, quantum fieri poflic, fuum habeat effe-fttini.Yt notac gloffi ditttlcg.non foittm,di£lo§.im~fojjibilis, &alibi. Buttolasad■l.i. ff.de eondit.inßit.&C ibi Doctores communitcr, teftante, Sc idera di-cemeMsncUzcade fitccejf. i.part.Ly §.jo. n.76.& confonat eciam illa Kgahff.de regults iuris, qua;fic habet: In teflamentts voluntates teflantiumple-mus interpretantur. ergo non eft cenfendum tuen«tem legum c(Te,vt neglecta conditione impoflibili,& turpi, legata , & fimiles difpofitiones valcant,quando conftat contrariam fuilfe voluntacem te-ftatoris ; fic enim non fauor, fed damnum vltimaevoluntati afferretur , vt patet. Imo longe peiorisconditionis eflent teftamenta , & legata, quamcontraäus , quod non eft dicendum ; frquidemcum hi , per condicionem impofllbilem prorfusvitientur , illa tarnen manerent valida, non cura-ta conditione , contra expteflam defuncti volun-tatem.16. Oportet igitur dicamus , tunc-fclum velle ius,

vt huiufmodi conditiones in teftatmentis, & lega-tis habeantur pro non adiedtis , quando praefumipoteft , teftatores eas ioco appofuifle, aut omninö,non rigorose eis adhaefifle , quod regulariter prae-fumendam eft, fi contrarium per fufficientes con-jeeturas non appareat. & confirmatut hoc , quiacap.vltimo. de condit. appoflt. decernitur, ¥* matri-monium fub conditione impoflibili, aut turpi,qua:non fit contra eius fubftantiam,habeatur validum;ac fi fuiflet abfolutc initum , & fine dependentia ätali conditione, idque fauore matrimonij , quodtarnen , vt refte fentit Sotus in 4. difl. 1 9. qutfi.i.art.$. quidquid alij varie dicant, neceffariö eft in-telligendum , vt falüm procedat, quando apparetcontrahentes abfolutc de praefenti confenfifle inconiugium,condirionemque velioco,vel tanquamobligationem poftea impleniam , appefuiue, cumabfque tali confenfu matrimonium non conftet,nee proinde abfque indieiis illius praefumi debeat.Ita , quod fauor huius decreti pro matrimonio inhoc cetnatur, qubd cum regulariter contra&us perconditionem impofllbilem vitietur, excipiatur ta-rnen contractus matrimonij, vt nihilominus va-leat, modo tarnen alias confenfus conttahentiumfufficienres fint.Eodcm igitur modo,dum ius difpo«nit, vt in legato, v.g.conditio impoflibilis,aut tur-pis habeatur pro non appofita , vt ea neglccta le-gatum proinde valeat, ac fi führet purum , & fineconditione factum, interpretandum eft, id folumprocedere , quando poflit praefumi non repugnarivoluntati teftatoris , ita quod hie fauor ei praeftet,quod non obftante tali conditione effectum ha-beat , ä qua tarnen , iuxta legem aliorum adtuum,vitiari deberet. confonat ad hanc rem eap. verum,de teftament. vbi decernitur , rem Ecclefia: dona-tam fub certo modo, & conditione tepeti non pof-fe , etiam conditione non implcta : nee huius de-creti alia eft ratio , nifi quod fauore Ecclefia: prae-fumatur, cum, qui donauit, non ita rigorose obli-gationem appofuifle, vt ea non impleta, vellet do-nationem non valere; & per haec magis confirma-ta relinquitur doctrina communis tradita in mate-riade donationibus, & difpofuio cap.\^. qu*fl.i.

fic habentes , vitima voluntas defunttt modit omni'buferutri debet. Sc pro hac parte addimus etiamMenchacam de fucceff. 1 .part. §.1. num.i^.Sc cen-forcs communium opinionum,/>£.£. tit,i$. de te-fiam. mprineip.

Quod artinet ad conditionem abfolutam , non 17,nubendi , vel nunquam nubendi, quidquid Medinaillam interpretatur de rebus reßit.vend. qus.fl.xj,.fateor eam iniure.faltem antiquo pro non adieetahaben, quanturacumque contraria fuilfe nofeaturvoluntas teftatoris , id enim manifefte conuin-eunt leges indu&x,l.quoties,& l.Titta, ff.de condit.& demonflrat. quod quidem fauore matrimonijfactum eft poftpofito fauore vitima: voluntatis;nam matrimonio plus fauet ius Romanum proamplificanda Republica multis hominibus legiti-me progenitis , atque adeö antiquitus protende-batur is fauor , vfque ad caelibatum , cuius condi-tio etiam pro non adieeta habebatur, vt late vide-derelicet apudCouarruuiam z.p. Epitorne , cap. 8.inprineipio. Vnde opportuit cum exccilum pofteacoirigi,ficut corredtum eft in C.de infirmand.pocnisc&libatHt , nam ea conditio fere femper fecum af-fert periculum incontinentia:: in iis autem, qui ienon continent, melius eft nubere,quäm vri, vt aitPaulus i.adCorinth.y. ««* ■

Sed Sc conditio illa, atque difpofitio , non nu- 18.bendi, reuocata eft ,quo ad viduas , & viduos./. 1.C. de in dtäa viduitate , & Amhentic. de nupt. §.qu& vero nunc, vbi ftatuitur , vt fi cui relictum fue-rit aeoniuge, vel alia perfona , fub conditione y ßadfeeundas nuptias non tranfeat, non obtinere re-Üctum, nifi feruata conditione, illudque amittere,fi ad illas tranfeat; verum quoad perfonas non vi-duas, ius andquum inuariatum perfiftit, vt notanccommuniter iuris interpretes; nam , vt fupta iamdiximus, olim de iure Romanorum conditio abfo-luta , non nubendi, aut nunquam nubendi,vel le-gatis , vel inllitutionibus appofita,in fauorem ma-trimonij , vt Romana Refpublica augeretur , pronon appofita ducebatur, fiue viduts , fiue non vi-duis apponcretur, l.fedfi hoc , §. vltim. cum duabusfequentib.ff.de condit. & demonflrat. I. Titist., ff. eo-dem,ibi, 71ti<e,fi non nupferit , ducenta ,fi nupferit,centum legauit. Si nupferit mulier , ducenta petet.Ratio eft.quia conditio illa,/» »0« w«^/mr,habeturpro non appofita. Poftea tarnen de iure Authenti-corum fancitumeft, vt illaabfoluta conditio ,nonnubendi , aut nunquam nubendi, fiue ä coniuge de-funeto , fiue ab aliquo extraneo vidua: appofita,vim habetet,quo fit, vt fi hodie ha:reditas , vel lfc-gatumalicui vidu»,vel viduo(eadem enim eft ratiode vtroque vt dictum manet, & patet ex /. vitima.C.de in dicla viduitate tollenda , docetque Molinatom.i. deiufl.difp.xo-j. §. ^»/e^ffr»«/,)rclinquaturfub conditione ,ne tranfeat adfeeundas nuptias : fiipfa vidua , vel viduus ad illas tranfeat, co ipfa illaamittat, ten^aturque ea reftirucre cum fructibusomnibus reeeptis , quare mortuo teftatore , lega-ta illis non funr tradeda,nifi pra:ftitacautionc Mu-tiana , de illis reftituendis , fi ad feeundas nuptiastranfierit : quod habetur exprefse in Authentic.cuirelittü, C. de in ditla viduitate tollenda,& Authen- ,tk.de nuptijs,§. quaverb, & docet Molina lib.i. deprimog. cap.n. num.x i.& alter Molina Theolcgustom. 1. de iufiit. difp. 107. §. poftea de iure. Syluefterverb. hareditas 4. §. vltim. Couarruuias Ub.i.var.refolut. cap. 1 o.num.io. & num.%. & 9.

Dixi , de iure antiquo Romanorum conditio- t ^ tnem illam abfolutam , «0« nubendi&ax, nunquamnubendi, habitam fuifle pi- 0 non adieeta in fauo- •

Zz 4 tem