*7-

18.

1.

Lib.V. Cap.XLI.

493

In Caftella autem,tefte Molina ^.pr&dilla, exci-

cipiuntur locationes, & condudtiones rcddituum

Regis , in his enim contradtibus fancitum cft , vt

neque ex parte miniftrorum Regis locanrium, nc-

qnc ex parte conducentium locum habeatreme-

dinm'legü i.C. dereivendicat. habetur I.14.& 1 f.

I1I/.9. wi« colleSionü, excipiuntur etiam in Regno

Caftellx opifiecs aliqui, qui locant operasfiias ad

•aliquid xdificandum , vel raciendum certo aliquo

.pretio conuento , quia hi prxfumuntur , cum arti-

fices earum rerum finr , habere feientiam necefla-

riafn , vt non pariantur fraudem , & ideo iniudi-

•cio.externo non audiuntur (1 dicant fc fuiiTc dfc-

ceptos.infra dimidium iufti pretij, in quo con-

cordat iut Caftelia: cum iure Lufitanix , vt fuprä

viiüiinus.

•. Adfcio rcfcifionis de iure Lufitano intentari po-teft folum intra ij. annosa die contradrus ccle-brati , tarn iis , cum quibus eclebratus fuit coiitra-dlus, quam hxredibus eorum j finitis veiö 15. an-nis, expirat talis actio: ita decemitur in nouis Or-dinär. Lufitani" hb. 4. tit.i 3. num.^. de iure co.nl-niuni intra 30. ita Antonius Govncz tom.z. vanar.cap.i. nmn.11. & Molina allegatus %.aüio. In Carftella intra quadriennium, l.i.tit.\i.hb.<j. nouere-copilat. In Gallia durat decennio,tcfcreme GouaU-ruuia lib.t. variar. cap. ^.num.x 3. ex Caiolo Moli-aro, quem y<\ s|^^^^^^|^^|E

-----------------■ —

Capvt XLI.

niasq r.

-1

Soluunmrnonnu*Ila dubia ad prarce-dencem doefcrinam capitis pra:-

• cedentis fpctlanda.

I tA"n partes, eontrahentes pojfmt in contraäibwempttonu & vendititnu rc>ntncia>eiuri , quodloabent ad refcindtndnm contratlum , etiamjifuerit faÜus vltra , attt tvfra dnniiiHin.tufiipretij, maxirneß cxfreße dicant fe Ubentijfi-m e donare excejfum.

Quid deforo confciciitiz.

Quid pro fort exurno dicendnm efi, ejuando^ille,qui rem infra dtmidiar/t iußiprettj emit , tarnvendidit, permntauit,vel qnocumque alio tttulo

alienauit.

4 An in dtfeÜwn ernptori,quifoluere nonpojfit,de-

tur actio aditersks terftum pojfcfnrem.

5 Qutdfi res ipfa iam fit extintla.aut non exißens

in manu erru pojfejforis , quando eam altena-ftr , feiens ftujfe emptam infra dimidium tufliprettj.

0 Q<*id fentiat Couarruuiai tunc.

■y An debeatur gäbe IIa > quando contractu* vtndi-tionü refeinditur, ex eo, ejubdfnerit celebrattuvhra,fsu infra dimidium tufli pretij.

S Quü tllam folucre teneatur.

9 Quid cjuando interetfft mala fides ex vna parte.

1 9 Quid ft non venditor, fed emptor Ufutfuit, quia

emitfupra dimidium iußipretij,& w.u.11 An cjuando res empta infia, aut fupra dimidiumiufii pretij rigorofipent, vel deterior fit, pojfitdari atlio refcißonu contralltu, feu redttcliomsad aqualitatem. & »um. 15. CT 14.

N capite praecedeminoripotuinHisexpli-care , nee proponötc omnia dubia , qua:circa lefcifionem concractus venditionisFagundez. de lußitia,(j;c.

h€ts vltra, feu infra dimidium iufti pretij contin-gere folent ,-& ideo illas referuauimus adhunc lo-cum, & caput, in quo cum maiori claritate,& di-ftin&ione trac"bbuntur,ii non omnia (id enim pc-ne impofTibile erit) faltem ea,qiirr communiter nieoecurrcre folent,& 1 Doftoribus tractaii.excreuicenim hie contradus iam tantum, & tarn prolixioicft, vt pene faftigium fua prolix'kate pariatjfli vitiacontrahentium lunt etiam tot ac tanta , vt id mi-rum fit, & ideo quamuis latc fit diftuse cxpliccn»-.tur, & raultai percurrantur , adhuc plura manchtexplicanda; & ideo folüm illorum explicationemdabimus , quas funt communiora , & frequen-tiora.

Primum igitur eft, an, partcsxontrahentes p of-fint renuntiare beneficio legt* 1. C- de refeind. ©ea-dit. & iuri, quod habent ad lefcmdendam vendi*tionem propter excciliim , aut defc&um vltra, autinfra dimidium iufti pretij, maxjttie fi dicant ex-preflis vetbis rn euntra&u fc donare libentiflLncexcefliim ,atitdefe6tum.iufti'pretij, fi forte intcr-uenerit, in eoncraecu. Refponded negatiue de ioteLufitano , etiamifi partes coriirahcmes cxpreisremcontractu dicanr, fe id donare libentiilime. ita ha-betur lib.4. tit. 13. nou£ Ord. num.'j. ibi, & quam*hu partes retmntitnt beneficto baua* legü ; vel in cm-tratttbtu dicant, fehbenter. exveffttm vlira, vel defe-üum inßa dimidium iufii pretij (fi forte inttruene-rit) donare , etiamft probari poflit in iudicio ülat v&rurn pretutm Jcirqjfe, adhuc poterunt vti beneficio h&-tu* legis, ita do'cet etiam Molina tom.v. de iufthia,dijp.$+c}. §. inX,ufitania. De iure communi ideraetiam dicendum eiTe docet Antonius Gomez tom.t.variarum. c<tp.x\.7ium.if- AircvPinhcl ad legem r.C. de refeind. venäit. part.i. cap.r. A num.xo. Nc-gant tarnen Couarruuias variarum,cap. 4. a num.\.vbi cenfet de iure commni renuntiationem fadtamin communi non impedireaftionem, &remediumlegis i.C. de Aifäind vendtr iirmedire ranien fadYain patticiil;in n» n< iomc bnioe legis fireundae, cumdonatione oxcdlus, aut difedtus. LimitartamenCouariuuias haue fuam opinioniem,mod6 exceflüs,aur dcfecTrus vltra , aut infra dimidium iufti pretijnon fit valdeenormis,aut grauvs,qi.!ta tunc prxfii-rnitur, faltem inuoluntaric mixte id ficri, &dicitita fxpc fuitle iudicatum. Sed de iure RegniCa-ftellx res non eftadeo cevta. Nam lege \6. ttt^.part. r. difpourtur fi cum renumiatione berreficijdittx legis feeundae lnterircncrit inramentum fa»drum ab emptorc, vel venditore.qui quatuordeeimannos excedat, de non vtendo beiicficio prxdidtxlegis firmumac validum elft talc iuramentura.qui-bus verbis fatis oftendirur, minorem firmitatem,quam iuramenti,ad hanc renuntiationem non fufcficere. Et ratio eile poteft , quia difpofitio huJHSlegis non eft fadta in commodum huius , aut illtnshominis particularis , vt poflit illi renuntiare ; fedeft fadta in commodum, cV vtilitatem communemimmediatc ■, quare particularis homo iuri illi prte-iudicarc non poteft , quod principe» primo & pc rfe , propter vtilitatem communem condidere , ne-que enim difpofitio priuatorum hominum, aut vö-luntas illorum poteftati Ptincipum poteft afficere,quod (i bare cft vera , ac gerraana ratio huius rei(vtcredo; parum refert, quod hxc renuntiatio fitconfirmata iuramento,cum iuramentum fadtuminprxiiijdiciumterti),«,: poteftatisPrincipum non va-leat.ncc firmitatem habear.

In foro tameii confeientix , Ci conftet de v«o

animo donandi talcm exceirum s ^el defedtum iufti

• pretij nu)übi, neque in Caftelia, neque in Lufita-

Tt nia