488 De tranflat.dominij per empt&£ vend.

1?

# externo actio reftitütoria. Fundamentum eft, quiain his,quibus conftituta eft taxa publica , pretiumiuftum comparationc ponderis, Sc menfura- confi-ftit in indiuifibili; cum ergo de ponderc , ac men-fura, aliquid minuirur, tunc ca in re pcccatumcommittitur contra iuftitiam commuratiuam cumonerc reftituendi. nam quod emptor defectumponderis, Sc menfurae agnouerit, Sc nihilominusemcrit, nonaufcrt obligationem reftituendi, quiatacitus confenfus in dcfraudationc ponderis, autmenfura: ex parte emptoris,nonfuit plane volun-tarius , Ted mixte inuoluntarius , qui confenfiunon fuflicit ad condonandum, auc remittendumfurtum.

Hicauremduo animaduertunt Doctores. Pri-mum eft , etiamii venditor laudet rem fuam fuprameritum , iuretque fe eam tanti emiue , cum nontanri emerit, non cenferi irricum contractum , neead reftictitionem ideo teneri venditorem , modopretium iuftüm fuerit, etiamfi forte emptorem,quiaüoquin rem non faulet empturus , fuis bis laudi-bus ac iuramenris pellexcrit ad emendum. Ratioeft.quia hxc eft fereconfuetudoomnium mercato-rum ,.qax ab hominibus feitur. Secundurn fiepe ac-cidere,vt venditor feiens , ac prudens deeipiar em-ptorem abfque peccaro contra iuftitiam, Sc abfquevllaobligatione reftituendi , vt cum emptor po-itular, vt fibi vendatur vinum certi ahenäj loci,Sc venditor fingic fc habere illud , & vendit ei vi-num alterius loci sque bonum,atque illud,aut for-te melius: ira Lefllus tom. 1. de iußit.lib.i. cap.11.dub.i 1. num.yo. Ludouicus Lopez i.part. inftru-ctorij,cap.^i.

Mulci func modi,quibus contractu? venditionis,& emptionis diftblui,ac rtfeindi pollunr.poftquamrice recteque , ac valide celebrati funr. Primus eft,confenius mutuus vrriafque contrahentium, ficuteuim perconfenfum contrabitur, ita per eundemnnuuum partium confenlum diftrahitur venditio,Sc obligatio iJlius, quia res per quas caufas orirur,per eafdem rolJitur. Sscundus eft, rationc vit/j noninanifeftati rcpeiti in merce , vcl re empta , de quoiam hactenus egimus. Tertius eft, ratione lasfionisvltra dimidiam parcem pretij iufti , tarn in vendi-tionibus abfolutis.cV: claufis ( vr voc.int) quam invenditionibus aretro. Quart hs eft , ex parte pa6ti,Sc rationc pacti legis coromifluriae. Quintiu eft ra-tione doli, fiaudifcjue inrerpofitaj.vel ab ipfq ven-ditore , vcl ä quodam rertio. De ipfo venditio-nis contractu folum de refeifiene contrarius ratio-ne vitij oeculti, Sc mar.ifefti reperti iure diximusctiam hactenus ; fcquitur, vt de reliquis modis re-feindendi contractus emptionis , & venditionisagamtis , Sc üc finem , ac coronidem imponamushuic famofo, ac celebri conrractui, claudendo il-lum cum celebri illa , ac pcrilluftii quxftione. Cuires pereat, emptori ne,in venditori,

Capvt XXXIX.

Vtrum foloconfenfu partium emptio,& venditio diflbluatur, & quid -dcgabeijaiidjifolumir.

1 Re integra , hoc efl,rehbrato contraRn ,fid non-dum wceptHi implere per tradtttonem rei, &pretij, folo partium confenfu Herum refeindipoteft.

1 Quid fi arrha iam fit data non tanquam 'mittumfolutionü,fed in fignum fecuritatts.

3 u4n debeatur gabeüa ex hac refeißone.

4 Quid circa gabetlam quando ex parte contra-

hentium non dijfoluitur contractus, fed vel au-getur pretium,vel minuitur.c Quando respri'us äflimatur, &pofteagratisali-cui donatur faÜa <tslimatione , vt ille intelii-gatQuantumßbi gratis donaretur, non debeturgabella,

6 Quanao res ex vna parte efl tradita , vel pars

iäittSy&ex altera pretium , vel pars pretij, autarrha data fttit pro iniüo foluuonts m foro con-fetentia ,potefl muttio confenfu dtjfolui contra-ctu*,feau in foro externa.

7 Quare in foro externa non dißjlnatur , ficut dif-

felnitur in foro interna.

8 Quid de iure communi , & Luftano circa actio-

nes cutiles refuhantes ex mutuoconfenfu refei-Jionis ipfius contrarius.

®ßj$$ I r c a hunc titulum huius quiftio-jsf«^iifr;*» nis , (ic

Primo ftatno. Si res adhuc ficintegra,hoc eft , fi celebratus, ac claufus fit emptionis , Scvenditionis comractus , conuentumque fit de pre-tio,& re , res tarnen ex parte vendentis non fit tra-dita,nee pretium ex parte emptoris, vel pars iliius,fit data ,contra<ftus diftblui, ac refeindi porert invrroque foro , folo mutuo contrario conlcnfu,quovelint partes contrahentes, rem non eile emptam,nee faiftiimcontrac"tum ; abfque mutuo verö con-Cenfu neutercontrahennum recedere ab illo poteft,altcu'o inuiro, nee per folurn vnius difienfum con-tractu difiolui poteft : idem dicendum eft de con-tractu locationis , Sc permutationis , deque caeterisconrractibus, vtrinque onerofis,& mutuo obli^an-tibus. itadocet Molin. torn.i. de tufi. difp'.^j^.ini-tio. Antonius Gomez tom.i. var.cap z. num.it . Schabetur l.i. & z. C. quando liceat ab empt. difeed.Sc ibi glo{ra,Cynus,Albericus,&alij ) & eftcommu-niiTIma : patetque ex /. de contractu. C. de refind,vendit. ibi, De contractu venditionis , & emptionisiure perfecta , altero inttito , nullo recedere temporebona fides patitur , nee ex referipto noflro , quo iurefifeum noflrurn vtiftpe conftituturn efl. patet etianiex /. re quidem,C. de refeind. vendit. ibi, Re quidemintegra ab ernptione , & vendttione vtriufque partisconfenfu recedi potefl \ etenim , quod confenfu co>t-trallum efl, contraria voluntatis adminiculo dijfolui-tur , etenim pofl tradiiionem interpofitam ntida vo-luntas non fe refoluit. Hase ibi, & idem patet ex /.perfeElam emptionem,eod. tit. ibi, Perfeil am emptio -rem & vendit ionem re integra tarn um patlo , & con-fenfu po ff e d'Jf»lui conftat. Ergoß quidem arrha no-mine altquid datum fit.,poteft hoc foliim feeundum fi-dempatti rei uperari; ß vero partem pretij perfolni-fli,ad ea qux venditorem ex venditione oportet pra-ftare ,tnagis attionem, quam ad pretij quantitatem,quam te dediffe fignißcas , habet. Et ratio eft , quiaobligatio per quas caufas oritur, per eafdem tolli-tur. Orirur autem per confenfiim ; ergo per con-fenfum tollitur: G enim confenfiis fufficir ad fa-eiendum contracTrum, cur non iufficiat diilenfus adillum diftblucndum ?

Er licet arrha detur in fignum fecuritatis , pa-rtim referr, vt patet ex prasdicTra lege ,perfellam,allegatam, quia arrha ncque in toturn , neque inpartem eft executio contractu, fed. ran tum purumfignum maioris firmitttis , vnde reddita,vel amif-fa, vterque contrahens licite recedere poteft a tali

contractu.

z.