486 De tranflat.dominij per empt.&: vend.

emptor thcfaurumex loco proprio , nee tenebaturillud domino agri indicare, quia licire vtcbatUCfeientia fua ; nee communirer , etiam apud homi-nes prudentiflimos ilie ager ignorato thefauro va-lebat pluris , nee dominus illius in aliquo defrau-datur, cum thefaurus abfconditus nullit« in bonisfit, vt habetur §. thefaurus , I/ißn. de > et um diuif.Ted de thefaurorum inuentione mulca iam diximusin Lb. z. de accjtüfnione domwij , cap. 14. quare adCum iocum tc remitto.

20. Statuo quinto , fi eraens conuentionis , & em-

ptiunis tempore oecultum vicium mercis agnouir,quia vcl venditor rei illud ei manifeftauit, vel ipicrarione aliqua illud in ea re deprehendü,umcqui-dem valida fuit venditio , ck neque actio cedhibi-toria , neque xftimatoria ei conceditur in foro ex-terno , nifi vltra dimidium iufti pretij fit deeeptus,in quo euentu conceditur illi remedinm legis 1. C.de refc. vendit. Si tarnen pro pretio iufto , quo rescum illo vitio confiderata valebar, non fuit cra-pta, tenetur inconfeientia emptor ante vllam fen-tentiam contractum ad aequalitatem reducere;ficut tenetur etiam venditor , fi pro maiori pretioemit, quam valebat. eft communis Dodtorum , itaMolin. tom.i. dijput. 353. §.y. conclufio , Sc eft ex-preiTa t» Li. §.fiintelligatnr,&l.fiturnen ,§.ei qui,ff. de adilit. edift. num.4. & L 66. tit.$. Sc ex aliisiuribr.s.qua; allegat Anton. Gomez torn z. variar,cap.t. num.^Ü.

2,i, Statuo fextö , fi emptor fuo iudicio fioens, &

qnafi contemnens iudicium venditoris, rem ali-quam ex muhis eligat,nihil interrogans, prsetcr-quam de pretio ; conuentioue de pretio facla, nonpeccat venditor contra iuftitiam , etiamfi occul-tum vitium non aperiat, dum modo non vendatfupra in dum , fed detrahat de pi ecio asftimationemvitij. ita D.Thomas z.x.qusfi.-ry.art 1. & 3. SotusItb 6. detufl. qtuß.^. art.i.. D. Anton, z.part. tit. 1.cap.14 §6. Sc Leflius tom.i. de infi. Lb.z. top XI.nurn. yi.dubtt. 11. Ludouicus Lopez z.part.in-ßrutt.canfc.cap. 41. Probatur, quia in hoc cafu,etiamfi venditor vitium non aperia; , non poteftemptor de illo iufte conqueri ; nam G deeeptus eft,fibi,fuoque iudicio imputet,cui confilus emir,con-tempta fentenria, venditoris.

Necobftat textus in L Itdianus \i ) .ff. de ati. tm-pti,Sca.\ix legestotoeo titulo, quibus ftatuitur, vtvenditor aperiat omnia vitia oeculta emptori.alio-quin conceditur eidem a£bio redhibiroria. Suntenim tales leges inrelligendx extra praefencem ca-fum ,quandc),rcilicet,eniptor fuo iudicio non fidit,& venditorem rogat de vitio rei, aut illius boni-tate ; vel fi mauis intelligendae funt, vt procedantpoft fententiam iudicis de refeindendo contractu,& redhibenda re, non ver6 ante hmc fententiam.Adde tarnen ex Leflio nurn. 91. quod quando em-ptor non rogauic, nifi de pretio , Sc nihil de vitio,autbonitate rei interrogauit , fi ramen venditorquodam artis iugenio vitium texit, vt non appa-rerer, non exeufari a reftitutione , quia dolus de-dit caufam'contractui.Idem dicendum fi rem illamponat inter alias vitio carentes , vt deprehendi abemptoribus vitium non pollit ; tunc enim doluspatrocinaretur emptori, quod non eft dicendum.Adde feeundö, fi non fit contra iuftitiam non ad-nionere emptorem fuo iudicio confidentem, & ni-hil interrogantem de vitio ; etTe tarnen contra cha-ritatern , vt fi vidcat emptorem ex fimplicitarc fuadeeipi & putet rem ei fore vtilem , qux tarnen eiinutilis eft. Imö.fi venditor videt rem emptori forejnoxiajn rarione oeculti vitij ex iuftitia, tunc te-

netur ei defectum noxalem aperire ; quia hoeipio , quo rem fuam venalcm exponit cum oecultovitio noxio alteri , renetur ex iuftitia caucre exparte fua racione officij venditoris, ne quis detri-mentum ex venditione aeeipiat: vt fi vendat tignavitiofa , oues interno morbo laborantes ; ficutetiam emptor rarione officij venditoris tene-tur ex iuftitia bonain , & non damnofam pecu-niam dare:vt vtrinque detur xqualiras, cum vtrin-que cpntradus fit oncrofus , ita Leflius »«».93.Sotus ltb.6. deiuft.c/Hiefl.} art.z. Ludouicin I opezX. part.cap 41. «Sc alij.

Statuo ieptimo , quando venditor, dum fit cow-uentio , dicit fe nolle teneri de vitio occulro, fiforte derur ; fed vclle, vc emptor fuo periculo rememat, & venditor ipfe de facto vitium ignorat,nonpoteft emptori conuenire actio redhibitoria, & adnihil ei tenetur venditor in vtroque foro, fi pic-tium , quo conuenerunr, iuftum fuit- ita Molinatorn. 1 . de iuft. diu. dt ff. 3 f 3. §. 6. conclufio. Dixi ,fi•venditor defailo Vitium ignorabat , quia fi illud no-uerat, quantumuis dicat, fe nolle teneri de vitiooeculto , fi forte detur adhuc , in vtroque foro deillo tenebitur, & datur ratione talis vitij oecultiemptori actio redhibiroria aduersus it. fum vendi-torem. Eodcm modo , fi quis vendat agrum,ac di-cat emptori, Vendo tibi hunc agrum , & fi quashabeat feruitutes, teneberis ad iüas ; & poftea ali-quxferuitutcs comperiantur, tunequidem Ci ven-ditor reuera, & de facto ignorabat agrum illas habere , ad nihil tenetur ipfe venditor, fi pretium,quo vendidit, iuftum fuit; fi vero feiebat haberealiquam feruitutem , illamque nonexpieffit,adhucde illa tenebitur , daturque aduersus illum actioratione talis vitij oeculti, & talis feruitutis, quamnon manifeftauit, nihil impediente cojquod dixe-rat in genere , fe nolle teneri de feruitiuibus , fiquas haberet , vel quas haberet. Idem dicendumfi quis vendat alteri equum oeculte claudum.quodvitium ille feiebat, &z ignorabat emptor, dicaiqueemptori, Vendo tibi hunc equum , claudum , ca.*-cum.macilentum , huiufmodi generalis manifefta-tio vitiorum non exeufat venditorem , cum id po-tius fit oecultatio vitij, quam manifeftatio illius.hxc omnia docet Molina citatus,& habentur/.6(J,tit. ^.part. 5. confentiunt Gomez to?n. z. varia*.cap.z.num. 48. Sotus lib.6. de iufiit.qu£Ji.$. art.z.Nanarrus exprefse cap.z^. num.%<-). Maior »»4.dtfi. 1 r. qutß.^o.col.^.

Sraruo odtauo , quando vitium patens eft , &manifeftnm in foro foli, nulla datur actio aduer- •sus vendirorem , nifi emptor vltra dimidium iuftipretij de fraudetur: & colligitur ex /. i. § jiintelli-gatur, & ex / ßtarnen, f.fi quis ,ff. de <edtlit. tdiÜ.foletque f xcmplnm poni in cquo vno oculo caren-te, «Si in foro poliert hie contractus validus , Sc fiffqualis eft,ad nihil indetenetur venditor,intelli-ge tarnen modo tempore centraiftus aperte vendi-ditori conftet aduertifte ad vitium rei; fi enim adillud non sduertit, Sc res cum co vitio notabiliterinutilis eft ad id,ad quod emitur , tenetur venditormonere emptorem , vr ad vitium animaduertat, itadocet Molina tom.z. deiuß. diff>. 5 f 5 §. bis ita con-flitutis. Leflius torn. i.deiußit. lib.z. cap.xi.dubi-tat.n. «.89. patetque ex Lob qu* vitia.ff. de tdilit.edicl .& fequeniibus.

Statuo nono, quando vitia oeculta non redduntnotabiliter rem inurilem ad eum vfum , ad quememitur, non tenetur venditor pro foro , & in foroexterno illa aperire emptori, fecus fi reddant no-tabiliter minus vtilem ad pr^dictum finem,& vform

«Sc

*l-

14.