^^
Lib.V. Cap. XXX VII 479
rit in difcürfu aartijiceat dare modo mntuum,feu vendere eo patlo , vt in muo fibi fduatur,vel m pecnnta, vel.in trittco, am vmo,ülo pre-tio maiori, quod habmt m difcürfu anni,10 An exterm homtnes ajportantes triticum ex Fldtt-dna.aut C aß ella,vendere illud poffint in RegnoLußtam* pretio 7 qm maluermt, nonferuatdtaxa.
z i Et quid fi Lußtani illud ex alienis Regnis aftor-tent.
2 2 An poffint ißud vendere Ebora, vbi minus valet,prmo.quo valet Olyßppone cum obligaüane po-nendi illud Olyßppone.
1} Qjttd e contrario, an,fcilicet, licitum fit sende-te illud Olyfippone pretio,quo valet Ebori,cumcbl'gatione ponendi illud Ebora.
24 An quando commumterin foro venduntur res in"fia taxam , teneantur vcndttores'extra forumex iufiitia vendere etiarn res fuas infia eaudemtaxarn.
2 r Q*id dicendam eß, quando vitium purum taxu-tur,& venditores tili aejuam immifeent.
16 Quid etiam quando vwum vmut loci venditurpro vino alterius loci.
27 An in eo cafu , quod taxx pofit& nullum lucrum
afferam mercatoribus, qui merces aliunde ajfe-rnnt,poffint Uli licite ilUrn excedere,& an pec-cent contra iufiitiarn.jQuidfi taxa i/iü de nouo apponatur , an iampo-fit aßt. ibid.
28 Peccant mo'rttfere fenatores , qui iußam taxam
non ponunt, rtlinqitcndo tnoderaium lucrummercatoribus,qui merces fuAs aliunde adßorta-tas vendunt.
An peccent contra iußitiarn, & teneantur ad re-ßitutionem,non folurn contra charitatem. ibid.
Anß anno abundantia taxetur triticum i'6. &fequemianno fueritßcriliias, &taxa'a Prin-cipe non mutetur , teneantur incoUferuare ta-xa?» antiquarn. ibid.
19» ÜÜlfiP^ O l e N T aliqui fuum frumenrum.vinum,2js|i£ij5J ve l oleum feruarc, vt vendant in difcürfu!&&£$3b aorii , quando maius pretium habueiit;qua*ro igitur, an Ulis liccar, daremodum murunmfrumentuiT),feu vendere ea conditione, vr in nouofibi foluatur.pro maiori illo pretio, quod habuit intoto anni difcürfu ? Rcfpondco non licere,fcd eilehunc contra<5tum vfurai ium , cum obli^ationc re-ftiti«:iönis,& fundamentum eft,quia illi non poie-rant certo fcire,quo tempore anni, maius pretiumfrumentnm fuum erat habimrum,vt illud tunc ven-derent; forte enitn (vt auavis contingitjeum pluri-mum iam audhim eft pretium , dum aliud tempu?,quo pluris valcat.expe&at, vilefeet illius pretium,& ideo in hoc genere venditionis femper fc ponitvenditor in tuto,& relinquit emptorem in pericu-lo;ctim opus fit vt ambo a:quali fe exponant lucro,&damno,commodo,& periculo, atqualique fe for-tunx cotnrnittannitaDo&otes fnpracitati,&colli-gitur ex Petto Nauarra Hb.4. dereß.cap.i.Kum.^^.& ex Lellio tom.i.de iufiitia, Hb.1. cap. \x.dub. 1 6.w«»i.i08. & patet ex cap. naniganti, de vfurü.
ib. Rogabis adhuc , vtrfim externi homines afpor-
tantes triticum ex Flandria , Caftella , aut aliundein Lufitaniam,quibus in hoc regno Lufitaniae nullataxa imponitur 3 fed eis permittitur^t vendant pre-tio.quo maltierinr, vt fic alliciantur multi ad illudaduchendum , & maior abundantia in regno fit,vtrüm, inquam, peccent mortalitcr , & contra iu-ftitiam,& reftituere teneantur,(i vendant vltra'nre_
tium taxatum incolis iftius regni, ad vendendumfuum. Ratio dubitandi eft, quia vel pretium iftudincolis taxatum eft iuftum,vel iniuftum ; fi iuftnm,fequitur ipfos alienigenas vendere fuum vltra iu>ftum,&confcqnenter ad reftitutionem tenerijfi in-iuftum, fequitur legem tax» efle iniuftam, & nonteneriRegni incolas adillam,po(Tequeproindeprofuo ftumento tantum accipere,quantuvn aeeipruneexterni,& forte p!ns,quia triticum WOt* excedit inbonitate triticum vltramarinum, & externum 2 Re-fpondere folent aliqui Regem concedere pofle hocpriuilegium,& illud augmentum pretij taxx homi-nibus externis m prxmium laboris,& periculücuife cxponiint,in aipottanda annona c Regnis extia-neis, neque in hoc fieri iniuriam aliquam emptori-bus naruralibus , vel externis , quia non coguntur,ad illud cmcndum,& quia intenrio Rcgis eft id fa-ccre,vt maior abundantia aliunde ex regnis exter-nis afFeratur , vt raagis proprer multam abnndan-tiam illius pretium vilefeat. Hacc tarnen refponfioinconfulta tnihi,& inutilis vidctur.P/-w«o,quiaRcxnihil de taliconceflioneincremeti pretij cogitauir,vnde enim id conftare poterit ? Secnndo^ma inin-ftum,& iniquum videtur velle Reges prxmio affi-cere extraneos homines ex alienofanguine fuorumvafallorum. Quare magis probo reprehenfionemMolinae tom.i. diß>.i6^'. §. Dubium eß r.um alieni-gens,. aiferentes externos homines folum pofle inconfeiemia vendere frumentum pluris intra lati-tudinem iufti pretij,quod ex natura rei haberet, filex taxa» non daretur, atque adeo fiue lex taxa* po-^fita fit incolis, uc naturalibus hominibus, fiue nonfit, peccabunt externi contra iuftitiam, & ad refti-tutionem, vt ait Molina, adftringentur,fi illud fru-mentum , quod aliunde extraxerunt.vendant vltrapretium iuftum,& rigorofnm,quod in tali loco ha-berct.fi non daretur taxa, & idem eft dicendum dequibufaimque aliis mereibtis.
Confequentcr rogabis hic,an fi Lufiraniexalie-nis Regnis, regionibufque afporrent triticum , velaliud genus frumcnti,& illud in hoeregnumindu-canr, pxiiTiiK illud vendere vltra taxam, intra lati-rudinem tarnen iufti pretij,quod habcret,fi talis ta-xa non daretur, ficut externi ajienigenxque pnf-funt ? Rcfpondco iuxta Moliuamallcgatum affir-matiue faltem in foro confeientix , modo abfitfeandalum ; idem quoque mihi videtur dicendumin foro extetno , fi certo v & indubitantcr conftcr,frumentum illud & genus commeatus ex alienoregno fuifle nllatum ; neque enim credendmn e'ftmeinem Regis, & lcgiflaroris fuifle facere in hacparte peioris conditionis fuos fubditos.ac vafallos,quam extcmos,pra'fertim cum xqua vtilitas Regnifit triticum , & frumentum ex alienis Regnis abhomine Lufitano,& ab alioexterno afFcrri. ita, Scbene , Moliua ditto tomo 1. difp. 1^4- §• Petes, Scid confirmat ex /.r. CaflelU, tu.9.part.<j.
Siin diuerfis lociseiufdem regni varium fit pre-tium tritici,vel currens, vel taxae ; quia,v.c. Eborsvalet menfura oclo regalibus argenteis, Olyfippo-ne nouem , aur decem, & Ebora» vendas illam propretio Olyfipponis,ciim obligatione ponendi triti-cum tuis expenfis in eavrbe,cenfent multi (& bene)teillud licite, &c rede vendere potTe Ebon propretio currenti Olyfippone ; quia pretium rerumvenalium non eft aliud ni ü illud, quod merces ha-bent, & triticum habet in loco.iri quo res traditur:ibi enim tunc per traditionemconfummaturperfi-citurque venditio, cum dominium rei enipta: inemptorem transferatur , & tunc transfertur , cütnei ies traditur, ac prolndc nifi aliter partes contra-
hentes
11.
ift