476 De tranflat.dominij per empt.& vend.

4-

4,

in dubio , fupetioribus eft parendum. ita Molina§.Conuenittnt ettarn.

Ex didtiscolliges, quando iniuftitia effet mani-fefta , &ttiticum, oleum , vel vinum taxaretur amagiftratfbus , minoris,quam reuera ,attemis cir-cunftantiis, taxari debuilfct; quod facilc conti flge-rc poteft, quando taxatorcs longc diftant ä loco,in quo huiufmodi res vcnduntur, tunc quidemementes pretio iniuftc taxato , teneri reftituere,compcnfare ,atque augerc pretium inconfcientia,vfque ad lautudincm iufti: fic Molina citatus , ScMedina C.derefi. <jutß:.^6. ad 6. quod huiufmodiauchorcs intclligunt,etiafn bona fide rem confum-pfiftent, quia runc tenentur reftituere id , in quofacti funt locuplctiores: in defedhim vcr6 emen-tiijm,ad quos prouentus fpcdrant.tencntut ad hanqreftiturionem ipfi taxatorcs, qui iniuftc rem taxa-runt; populo quidem , quando pluris taxarunr,quam debuiffent; venditoribus vetd , quando mi-noris. Hinc patet, obligandos elTe Scnatores , 8cregios miniftros, qui caleeos hodie emunt, pretioolim taxato, cum hodie cariotes res fint, & multopluris valeant, propter corij penuriam , & auetatributa. ItaDoclores modo indudti.

Animaduertendum etiara eft, feientiam , Sc pa-tientiam Principis fufpendere poftc obügationemferuandi legis taxam. Si enim Princeps feiat ( vthodie feiunt) taxam non fernari ä populo , vel arnaiori parte illius , & non puni.it tranfgrclToics,fed djflimulet,. cum f.icile poffit cos punite , taxanon obligabit, Sc fic vkra illam poterunt res yendjabfque obligatione reftitutionis exceflus : ira Re-beilus z.part. lib.? cjHtfl.i.feft.). num.i t. Ludo-uicus Lopez lib.i. de toniraüibw, cap. [6. de taxa,§. vc*tm r<twe>7.glolTa in reg.iurü, Hb.6. Qui taccc,confemirc videttir.iAntonius <{c Butrio, quem re-ifen Syluefter verb. lex. qitaft.G. rjrverb. confne/udo,gtitft 6, & 7, patet ex cap. omnis res , de rcgnlu iu-fis. Ratio eft ,pr mo , quia lex taxa? folüm habebatvim obligandt exvoluntate Prinapis;vnde, fi mo-do tacet.cüm facilc prohibere id poflit, fignum eft,quod.proprer aliquas rationes iuftas, uccat : obli-gatio enim per eafdem caufas tollitur , per quasnafeitur; vnd« , cum obligatio feruanda: taxa*, exvoluntate Principis orta fuerit, ex eadem tolli cen-feri debet. Sfc««^c>,quiaaliter,erir, laqueos tende-re confeientüs hominum.qui ex tali rolerantia : pu-tant,licitum fibi eflc.tranfgredi legem taxac,ex con-fenfu Principis, quj enim fcir,& tacet, confentirevidetüt ; & quia tunc tolcrantia harc , & patienriaRegis, non exeufaretur in illo ä mortali, vtpo-ic occafionem praebens delinqucndi contra legemtaxa?.

Ad hunc verd erTecTum, iValios fimilcs, in qui-bus datur feientia, Sipatientja Principis , fufficitfeientia, & patientia Praetoris cuiufcumquc pro-uincioe,aiit diftri&us.iuxta Bartol.j» Iß-publtcanm,§.finalt,ffde publicanü.Sc Rebcllum allsgatum.Pa-norm.& lmolarn in cap cum contingat, de foro com-fetenti. An yer6 cenfeatur Princeps yelle , vt lextfixx feruetur, feiens,eam communitet non ferna-ri » fi aliquem puniar, Co quöd illam non obferua-vietit,rum rchqois vcio diflimulet,eofque non pu-«iat jDubium eft. negant Rc-bcllus,& Panormita-nusinduai.Medina C. de reft.qu*.ft.$6. ad ;. & 4 .Lopez lib. i. de contYatlibu*, cap.i6.§- porro. Quiapdhuc verum cft,diccre; Qui cum omnibus tacet,confenrire videtur;& punitio vnius folüm vifaeft,in eo cai ■ fuifle fafta, ad cxperjtndum ,an fairemjIJhis extrwpio, esteri caucant, & legem feruenr,quod cum c contrario aeeidat, feiente, & patienre

Principe in violatione taxa?, voluntaric confentirevidetur,curn facilc poflit non confentire.

A-flirmant Sotus/i^.6. de in\}.(\iiS.Ki.art.\,. Me- y,A\\x\ C.derefi. qu&ft. 31. f^- cjUift.^6. Cafttus/ti.i.de leg.pcenali , cap. \:. Nauatrus 1» fumm. Latin,cap.t$. nitm. 85. er 86 Eo dudti fundamcnto,quia,fi id tolerant iudices.vclPrincipcs poft punitionemvnius, vel alten'us.non id toleianr,qnali velint,eosä culpa irjiuftiria commilla- in violatione taxx,aucreftitutione excul.uc ; fed quafi velint eis condo-nare peenaro tranfgreiloiibus tax.x impofitara : &ideo per eam diflimularionem condonam peenarn»non approbant eulpam , nee reftitutiunem condo-nant, Sc ficexplicant regulani iuris allegatam,^«*tacet yconfentue "viian). Qtiafi ditat : Confentireinhoccafu, videtur in co:idonationc poenarum,non in violario.ie legis taxa;. Vtraque opinio eftfatis probabilis ;■ prima tarnen videtur proba-bilior.

Haclenus, fi remanimaduertis, egimus de cau- %.fis, qua; augere poterant pretuim raxatum rerumvendibiljum , & ob quas, vnufquifque venditor,fine obligatione reftirutionis, vendere vltra pre-rium lege raxatum porerat. Nunc agendum ctiameft de caufis pretium eiufiem taxas minuentibus,propter quas,poflint eciam emptorcs infra pretiurnlege raxatum emere.

Prima igitur caufa minuens pretium lege raxa-tum , eft abtindantia rerum ftipetueniens; tantaenim effe poteft rerum vendibilium abundantiapr«!ens , vr reneantur venditores in confeientia,minuere pretium infra raxam , cV reftituere, fi nonminuanr,v.c. quando rcliqui omnes,proprer adue-nientem abundantiam , »nfia illam res fuas ven-dunr aeque bonasjficur enim penuria rerum vendi-bilum , facit, vt res lidtc vltra pretium lege taxa-tum j.vcndanturi ita abuiiclantia illarum facir, vtinfra tnxatum pretium emanrur. ita Rcbel'as fta-tim inducendus , Corduba in fumm. qü*ft. 84. Me-dina in inftrutt. proconfrjfarijs , fol. 14. Ludo'üicusLopez de contra'lib. cap. 1 r. de taxa. Garcia üb. 1.de contrallibnf,<ap.t). fw.244.

Secunda caufa , taxatum pretium minuens, eftVitium mercium ; viriofa: enim nrerces minus va-lent, & neceflärio detegendum eft vitium empto-ribus, aut minuendum pretium , iuxta vitij aefti-matignem. Sic pro triu'co guigu'.iato, aut purndo,non poteft pretium taxatnm ;iVcini,& jn confeien-tia tencmiu' vendirorcs de pretio taxa- , vitij arfti-matioq.'iiulencis aibiiiio,mnuii:ita Rcbrllus l'b.j,qu<tfi.i.fell 3 «.11 MoIinaVöw.2. de iiift difp 564.%.pnfuo. Pincilus $.part.C. derefeind votdu.cap.vltim.a nnm.i) >.

Animaduerte ctiam , taxatorcs non c(Tc immu- fnes a graui peccato contra iuftuiam rJgurofamcotrmullujfi iniuftum pretium,confidcratis ciixun-tjisrebus apponant, vr docent R'ebellus cit;irus,&Molina % conueninnt. Et ratio eft,quia taxa, tarn inbunum ementitun , quam vendentitim , ftatüitur.Vnde,fi taxatorcs,confideratis rebus, pretio excef-fiuo res taxent, tenentur ad reftitutioru m populoementi 1 (1 autem infra pretium , renemm ad ixüi-tutionem venditoribus ; quia ex officio luo, tenen-tur iufte taxare , conceftb moderaro ItKro vcr.clito-ribus, hi enim non renentur inferuire aliis Gnc lu-cro. ftantibus aurem, 8c perfiftentibus eifdem cau-fis,& cireunftantiis, quarconfiderata; fuerunt Tem-pore taxationis, illicitum eft, 6c contra iutrkinm,illam excedere ; minuere autem illam porcruntvenditores, fi maluerint, quia finis t.nx.e eft , neateendatur pretium , non. vtminuatur iuxta -;bi-

rrium