Lib.V. Cap.XXIX. 451

6.

Judicium : nam , quod hi aeftimant valerc centunr,illi pluris.alij minoris aeftimant.

Hinc fir,vt iuftum pretium naturale rcrum,qt!3enon funt taxatar, fit triplex : fupremum , feu rigo-rofum ; medium , feu moderatum : infimum , feupium. qua: diftindk) non habet, nee habere poteft:locum in pretio taxato , cum in indiuifibiii confi-ftat: v.c. Pretium medium,fit centum: rigorofum,crit centum, & qnioquc. Pium , & infimum , eritnonaginta quinque. Rurfus medium , fit decem;infimum, o&p 5 fupremum, duodeeim. qux exem-pla ponit Couarruuias Ub.i. variarum. cap.5. n.i.Lc-fluis , & Molina citati. Hase tarnen tria pretiamodo in his exemplis numerata, fi fingulain fe fu-tnantuc , fuam adhuc habent latitudinem : namipfurn pretium medium , fivun adhuc habet; fimi-liter infimum, & fupremum , vt bene notant Lef-fius indu£tus »»«. 11. & Molina §.binc autem.

In his tribus pretiis, medio, infimo,& fupremo,iniquitas, & iniuftitia contingere nequit ; & ideoin vno , atque eodem rempore , & loco intra illo-rum latitudinem , poteft quis vendere , modo vnicarius, modo alteri viliüs, eandem,rem. Itemquefine vitio vfurse, poteft vendi eadem res intra ean-dem latitudinem huiufmodi preciorum cariiis cre-dit6,quäm peeunia numerata : vt Ci crediiö venda-tur pretio rigorofo ; peeunia numerata, pretio in-fimo. Ratio eft, quia, dum tota latitudo iufti pretijrigorofi , non exceditnr, non committitur" iniqui-tas, nec iuftitia violatur: ita colligitur ex D.Tho-rna 1. 1. quxfi.yy. art.\, docet Caieranus ibi, adfinem. Molina tom.i.de infi.d1Jp.547. §.cum autem.Lefiius tom. 1. Ub.i. cap.n dub.i.num.w. Sotuslib.6. deiuft.qmfi.i. art.t,. Couarruuias Ub.i. va-riarum. cap. 5. rmm.i. & ad finem numeri 4. Scotusin 4. difl. 1 f. qus.fi. i. & ibi Maior qit<zß.i<). & 40.Conradus de contraclibia ipart.qudfl.j6. concl.f.Nauarrus in cap.quAlitas. de Pcenitentia. difimll.^.num. 4f. Semper tarnen requiritur determinatiopretij , ad valorem venditionis, Sc eius perfectio-ncm. Vnde

SLcftatuo primö. Ad «alorem, Sc perfe&iouemvenditionis, requiritur certum, & determinatumptetium. Vnde ha?c venditio , inualida eft : Vendotibi hanc rem tanti, quanti volcs , feu pro eo pre-tio, quo volueris. Idcm, fi dicacur, quanti putaue-ris, quanti arftimaueris valerc. Erit tarnen valida,fi dicas : Vendo tibi hanc rem tanti, quanti aifti-mauerit Petrus illam valere ; fed tunc erit ea ven-ditio, conditionata, pendens a futuro arbitramen-to Petri, qui fi illam noluerit arbitrari, iirita ma-nebic vendicio,cum nonfortiaturefredtum ; fiirra-tionabiliter atbitretur , fas erit cuiqus contrahen-tium , recedere , Sc ad iudicem coneurrere, vt eli-gaütur duo alij periri viri, qui pretium fub iura-mento determinent, quorum iudicio ftandum erit,fi conueniant; fi non conueniant, ipfe iudex erittertius atbitrator, Sc illius iudicio ftabi'tur , fi con-ueniat cum altero ex eletftis, Sc iuratis : ita noftrxOrdinationes nouat Lufitanz Ub.i,. tit. r. §.1. », l .& lex LaftelU 9. tit.t.p*rt.s.& lex Ctfarea , quodfepe.$s §->ttud. f. de contrahend. empt. Sc in hocconcordant ius commune Lufitanum , & Caftel-lanum.

Item inualida erit harc venditio : Vendo tibi.velemo ä te hanc rem iufto pretio, quo arftimatumfuerit eam valere, non determinando certum, velcertos aeftimatores. Si autem determinetur , di-cendo , quod detepmirratum fuerit per vnum, vel'duos viros pr'obos, valebit, fed eritconditionalis,vt iam diä-ura manent. ita Rebellus i.part. de iu-

ßitia , lib.9 feft.i. num.M,. Sc patet ex §. pretia.Infihnt. de empt. & vendtt. & ex l.vlt.C.de contrah.empt.

Sic ftatuo feeundo. Si tarnen pretium determi- 7.netur per relationem ad alium aftum venditionis,iam factum in nliquo loco , valida erit emptio , &venditio, vt fic : Conueniam tecum tanti tibi remvendere, quanti illam emi, aut emit ille,qui mihiillam vendit, vel: Conueniam emere pro peeunia,qua in illa arcula , facrove eft jiuxta leg. hac ven-ditio. §. huic. ff.de contrahend. empt. ita AntoniusGomez tom.i. variarum. cap. 2. num. 9. Rebelluscitatus num. 1 f. Sc patet ex nouo iure Lufitano in-dueto num. pracedenti. Si tarnen rem nunquamemerim , nec peeunia in co loco fit, inualida cricvenditio ex dcfeclu determinationis pretij veri, ineo enim , quod non eft , deteiniinatio eile nonpoteft.

Sic ftatuo tertio. Si autem determinetur pre- g.tium commune, aecurrens , 6V: ita dicaturin con-tradtu : Vendo tibi, vel emo a te hanc rem pro eopretio , quo nunc valet in foro , vel quae tali tem-pore, vel menfe valebit in foro , valida erit ea ven-ditio. Ita docet Antonius Qomez tom.i. variarum.cap. 1. r.nm. 9. Pinellus tarnen 2. part. de refetnd.vend. cap. 3. r,hrn.\. rem in dubium vertit; fenten-tia tarnen Gumtfij, cerra eft, quando pretium fue-rit taxatum, vt docet Rebellus allegatus hie nurn.6.in fuo num. \y concl. 1. minus probabilis , vbi nonfuerit pretium taxatum , cum tunc, nec infimi,neöfupremi, nec moderati, feu mecüj determinatiofiat: fi tarnen tempore illo , vnum , idemque pre-tium enrrens,fuerit certum, Sc inuariabilc , exclu-dens illam latitudinem , quas datur inter pretiummedium , rigorofum , ac fupremum , puto, valerceam venditionem, quia tunc perinde eft, ac fi pre-tium fu taxatum. Nam illa latitudo minutilTima,quac datur in illo pretio curremi, vnius eboli, v«c.aut duorura , non eft confiderabilis j de minimiscnim non curat Praetor.

Statuo quärto. Vbi pretium non fuerit taxatum 9.per legem , vel per tempus, ita tarnen, vt pretiumtaxatum per tempus, fit ita certum , & inuariabile,vt perinde fic, moralirer loqucndo, ac fi per legemtaxatum fuerit, inualida erit ea venditio.qux fadtafuerit pro iufto pretio abfolute , aut pro iufto pre-tio tali menfe currenti : ita docet Pinellus vbi fu-pra cap. 1. num.io. ex Gomtfio indueto, & ex aliisa fe tiratis. & Rebellus i.part. de vtftttta , lib.<).feil 3. a num. 14. contra alios relatos ab ipfaPinel-lo, nempe contra Fulgofium , Sc Albericum , quosipfe Pinellus citat. Ratio eft , quia cum conrra-hentes mentionem pfenj faciunr, nece(Tari6 intcl-ligunt pretium iuftum. Cum ergo non fit peifectavenditio , fi dicatur : Vendo tibi pro prerio iufto,non determinando illud , ita profedtö nec ifta va-lida , & perfecta erit, nifi forte partes contrahen-tes intellexerint de pretio iufto poftea per ipfos,aut alios determinando, de quo aduerfarij explicaripoftunt.Valida tarnen erir venditio,fi fiat pro tantoprctio.quantoalij emptorescmerint,tunc enim vbiprimum alij pro aliquo emerint, id preeftandumerit: ita Rebellus allegatus nurn.x^.

Ex contractu innominatooriturobligatio,quan- | Q .dores traditur emptori, foluendi pretium reiven-ditac per ralem comra&um velit, nolit emptor; velcogitur ipfe emptor reftituere rem cum omnibusillius fructibus pereeptis , iuxta ea ; qua: diximüsUb.i. de contrallibpu in communi. cap. I*. Qu« rcsergo, an fi venditio fiat pro iufto pretio abfolutc,&res tradatur emptori non foluenti pretium, dicen-

Pp 4

dus