394 De tranflat.dominij per empt.& vend.

*4

H-

eft domino , intra Limites iuftitia: affligere feruuminfidelem , laboribus , vt meinem fanam aeeipiarfufeipiendi Bapcifmi ; quia tunc dominus vti-uu iure fuo , Sc quaii opeionem illi tribuit, vr,fi vult fauorem fenriro , fufeipiar fidem , nonemendo illam, Ted eligen do id, quod Tibi commo-dius cft.

Statuofecundö.Promirtere aliquid alicui fub ex-preffo pacto , & conditione, fi fidem fufeeperit, fifucrit Religipncm ingreflus, vel fi quid aliud fimi-te'egerit intendendo bonum fpiritualeillius j Sc Carbligate ad implendam promiflionem , (l illc cuifit promiflio , impleat conditionem, & non aliter,nee alio modo ; licitumeft, & nujlam habet fimo-nioe Iabem.modö ille,cui fit promiflio, non maneatobligatus,ad fufeipiendam fidem , ingrediendamReligionem,velquidfimile fpiritualipcragendum}& in hoc fenfu proeedit feeunda fententia num.iz.explicata: itaexprefsc Soares tom.i.de Relig.lib.4.c«p.i6. nttm. 14 pag. 771. & hoc confitmatur exomnibus authotibus citatis pro feeunda opinione,i& ex omnibus fundamentis illius. Ratio tarnen, &fundamentum principale huiusrei,eft,quiaex par-te promirremis , tota hasc promiflio fic facta nonexcedit limites cuiufdam donationis Überaus or-dinatse ad inclinandam voluntatem alterius, ad fa-ciendum tale opus virtutis,fi impleta fucrit condi-tio ex parte promiflarij: ex parte verd ipfius pro-miflarij , feu illius, cui fit promiflio, nulla oriturobligatio ad id faciendum , fed poterit idefficere,fivoluerit prasmium confequf; vnde totum hoc ne-gotium, voluntati, & electioni illius ,relinquitur$non enim illi vis,metus,aut iniuria infertur ; vt pa-tet. Roboratur , de firmatur mägis^iarc conclufio,ex omnibus fere rationibus , quas numero praecc-denrj attulimus , quas hie applicabis t &prxcipueCKcap. 1 de condit. appofitit. vbi approbatur hocpactum initum inter dominum , Sc feruum , feunianeipium : Do tibi ltbertatem,fi Monachm fias,&in monaßerio perfeueres. Liberias enim , manuquemiffio , eft quid temporale ■-, Sc illi darur pro fpiri-tuali , nempe pro ingrefliiRcligionis , Sc peifcue-rantia in il!a , vfque ad prefeflionem. Et tarnenfummus Poncifex approbauit tale pactum, & vali-dum eile dcclarauit, feruarique praeeipit, Ci feruusyolnerit libertärem confequi ? quia in eo nulla fitvis , nulla iniuria feruo , fed totum id libera* ele-ctioni voluntatis illius relinquitur. Sic iuftc, Sc li-cite , Sc abfque vlla fimonia: labe, Mauro, propterdelicta, ad mortem damnato , promittitur vita fubpacto expreflo, & conditione , li fidem Sc ßaptif-raiim fufeeperit: Sc hoc licitum eile, Sc minimc fi-moniacum»ncmo negat.

Statuo tertid. Dare , vel promittcre alicui tem-porale pretium, fub expreflo pacto, & conditione,vt obligarus maneat determiuarc ad fidem, vel Re-ligionem, vel facramentum aliquod fufeipiendum,vel quid fimile fpiritnale faciendum , noneft lici-tumineccaret vitio fimoni* : Sc in hoc (enfu, veraeft , Sc proeedit prima fententia num.i 1. expofitä:ita Soarius tom.i. de Rehg. Üb. 4. cap. 16. num.ij.f a S-77i- Sc videturiatis declarariargumentis proCa fa&is. Et ratio , ac fundamentum praeeipuum,eft. quia aliud eftdare , Sc promittere abfolute ali-quid temporale alicui, fub expreflo paeto , Sc con-ditione,pro aliquo fpirituali opere faciendo , v. g,pro Baptifmo fufeipiendo , pro ReHgione ingre-dienda, proadminittrandis facramentis rite, Sc re-üc, Sc abfque peccato: aliud, darc , Sc ptomittercfub expteflb paJtQ,& conditione, vt aeeipiens mj-neacopligatus ,&adflnctusad tale opus fp^ituale

faciendum,Rcligionem ingrediendam , vel fidem,Sc Baptifmum , fufeipiendum ; quia in primo, to-tum relinquitur electioni, arbitrio , Sc voluntatiilliusi &iicnullo modo, nee formaliter,& ex-prefsc,ncc tacite , & virtualiterraanetobligatusadid faciendum ; fed poterit id facere.vel non facere,prout voluerit: in fccundo,formaliter, & exprefscmanet obligatusjfub expreflo enim pacto ,& con-ditione, hoe ei datur,vt maneat ad id obligatus. Etideö cft diuerfa ratio in vtroque cafu ,cum in pri-mo poflit facere , vel non facere : in feeundo, tc-neatur facere.

Et magis patebit hoc ex folutione argumento-rum fecund« opinionis nwn. 1 z. poiitae, quatenuscontra nos aliquid viderttur facere.

Ad primum enim fundatum in promiflionibus \6.Dei, quibus prommittit bona temporalia homini-bus,fub pacto , & conditione, fi leruauerint pra>cepta fua, & fpiritualia curauerint; refpondemus,nullam vim habere : tum, quia 3 vt ait D.Tom.i.z.quaß.m. art.f. aci\. promifliones Dei tempora-les, femper habent intrinfecam aliquam conditio-nem fpiritualem adiunetam , id eft , fi haec tempo-ralia.qux ä me vobis promittuntur.ad veftram fa-lutcm inferuierint 1 tum , quia Deus non imponicobligationem aliquam hominibus,ad facienda fpi-ritualia , propter illas promifliones temporales,fedUlis cos allicit ad hacc facienda , totumque nego-tium electioni, voluntatique illorum, rclinquit,inquo Deus officium patris exercet j nihil enim ma-gis,bonis parentibus ftudiofum, magilque ordina-rium eft, quamfilios, &filias ad virtutem in-ducere promiflionibus fimilibus , & etiam fub-tractionibus victus , & veftitus aliquando ; vtpatet.

Adfecundum refpodeo,ademptionem fimonia-cam.nonefle opus, vt emptor aliquid reeipiat abalio,'hoc eft,ä venditore; facis enim eft, quöd emacab illo voluntatem eius ad faciendum aliquodopus fpirituale j feu obligationem voluntatis illius,vt faciat illud opus , quod emens vult, fiue illudmaneat in ipfo agente,& vendente,fiue tranfeatinementem : quia poflumego emere Baptifmum ter-tio, Sc ero vere fimoniacus , licet in me nihil fpiri-tuale teeipiam. Et in venditionibus temporalibus,poflum meis peeuniis emere aliquid, &erirver3venditio , Sc emptio , licet in me nihil reeipiam.Ita ergo poiliim emere Baptifmum , ieu obligatio-nem voluntatis ad Baptifmum fufeipiendum jpfi-met reeipienti, ma»endo ipfum Baptifma in illo,quia ego ab illo aliquid aeeipiam, vc-l ille in metransferat; nam quod ego intendam meam vtilita-tcm,vel alterius, vel ipfius vendentis,extrinfecumeft ad rationem emptionis J & vcnditionis:& eademmet ratione , qui reeipit Baptifmum propter pre-tium tempoialc , vendere poteft fuum confenfum,Sc obligationem fufeipiendi illum ; quod cft quid(piiituale. Addc , quyd ficut eft fimonia , venderefpirituale, pro temporali ; ita eft fimonia , emeretemporale, pro fpitituali : ille aucem , qui reeipitpretium temporale, pro fufccptioncBapcifmatis,vel pro fuo ingreflu in Religionen! j quafi emittemporale pretium, pro ie fpirituali, id cft.pro fuoingrciru,vel pio fufeeptione Baptifmatis, commu-tando feiiieet, vel permutando pro illo prerio, in-grefliun Religionis,'fufceptionemque ptsediclamBaptifmatisialtcrautemvcndit temporale pretium, uquod dat pro re fpitituali,licet id faciat in alteriusgratiarp,& commoditatem.

Ad tertium, quatenus ait, promiflionem faetam 17.alteti,in gratiam ipfius,non excedere tetminos li-

bcralitatis,