Lib.V. Cap.XVIII:

393

fidem orthodoxam , fufceptionis Bap.tifmi, ingref-fiis Religionis , eft donum Dei fpirituale , defcen-dcns ä Patrc luminum ; ergo, qui pro illo prctmmtemporale dac, illum emit; qui ver6 accipit,illumvendit. paret , quiacx vna parte , eft promiflioonerofa ; ex altera, eft largitio etiara onerofa, fubconditione faltem tacita, Dabo,fifeceris, vel, Do,vtfacias.IX. Sunt vero alij, qui affirmant: ita gloiTa indiBo

cap.quam pio, de fimoma.verb. interuenta. i.ejUaß.i.&tn cap.debet.i^.cjuafi.4,. vbiita concludit: Lici-tefit patlum , vbi agitur de conuerfione alicuiut adfidem.idem fcntit glofla x.in cap.dileSlui t.defimo-ntn. loquendo etiam de ingrefiu Religionis, docetAdrianus quodltbeto 9. art.7,. ad f. principale. Car-dinalis in diclo cap. dileclm. 1. num.). Syluefterverb. gabeüa j. q.x. vbi pr© conuerfione ad fidcm,admittit fieri pofle pa£tionem.Molin.fow.i.<if iufi.iratt.z. dijf.y). comluf. 4.Sanchcz lib.i. de matri-monio. difl>.$$. vbi hanc fententiam latc,vt folct,&fine diftin&ione vlla,do6lc defendit Leflius tom. 1.äeiuft.Ub.i.cap.$ f. dub.\..n.v..\\}\ traftans fpecia-liter de ingrefiu Religionis, exprefse dicit, non eflcfimoniam,aliquera inducere pecuniisad ingreffumReligionis , etiamfi intcndat obligare illum ; dicittarnen efte illicitum , quia fcandalofum. Probantprimh , quia ipfemetDeus päcifcitur cum homini-bus , fe illis daturum temporalia bona , fi fcruaue-rint praecepta fua. Secundo , quia in huiufmodi pa-ctis, & conuentionibus, non eft malitia fimonia:,nee aliqua alia malitia cum fundamcnto nffignaripoteft; ergo i<l licitum eft : nam intentio promit-tentis eft bona ; medium , hoc eft > donatio pecit-nia?, non eft malum , quia ex objecto , faltem eftindiffcrens ; ncc ex parte dantis, vel promittentis,datur aliqua emptio, quia ille nihil accipir ab alio,& nemo emit, nifi, qui recipit aliquid a vcndentc>ncc ex parte accipientis, datur aliqua vcnditio,quianihil tradit danti, fed ipfe Tibi operarur, & bonumfacit : non ergo hie apparet vlla ratio fimoniae,cum non appareat ratio venditionis, maximc, quiahuentio dantis eft bona , Sc eft opus charitatis,finis bonus , quia eft falus accipientis ; aeeipiensetiam non peccat, nee intendit vendere fuamcon-uerfionem, feü fubleuare temporalem Tuam necef-fitatem. Deinde etiam, quia promiflio, vel donatiofacta alteti, fub conditione, qux in folam vtilita-tem, Sc fauorem reeipientis cedit, non eft illi one-rofa, fed merc gratuita,& libetalis , Sc confequen-ter non poteft efie fimonia ;*hsec enim fine con-tractu onerofo , non committitur; ergo iutentum.Maior patet, Sc quia ita arfiimant Do&orcs com-muniter. Tiraquellus,& quos ipfe refert in l.ft vn-qtiarn. in glojfadonatione largitus. num. 14t. Meno-ehius conf.i ^4. num.-j. & quia , quando conditiotota fit in vtilitatem illius , cni fit promiflio , pro-mifTor nihil recipit, Sc reeipiens fibi tantum pro-ficit ; ergo non poteft dici , ex parte reeipientis,onerofa: nee ex parte dantis, & promittentis,qüiagratis, Sc liberaliter facit in gratiam reeipientis, &quod quis gratis-, & liberaliter facit in gratiam al-terius, Sc non gratia fui, liberaliter facit. Et ita eftin prxfenri, licet promiflio fiat fub conditione,quia conditio ipfa apponitur in gratiam alterius,ad alliciendam cius voluntatem , non fui ; ergointentum.X 3. Vtraque opinio eft probabilis. Prima tarnen eft

probabilior , &tutior, & in eam inclinat Soarestom.i. deReligiene.lib ^.defimonx.\6.n.ii.fol.-j-j\.col. 1. imo non audet ab ea recedere > quia in eamroagis inclinant Theologi,& Canonifte.

Colligendo tarnen ex dictis, id, quod fentio,ficStatuo primö : Donare aliquid effectiue , & depra-fenti proximo, petendo ab illo, vt aliquid fpi-ritualc faciat in bonum animae fua:, fiue vitandopeccata, fiue implendo prseepta , v. c. petendo äSacerdote, vt cefTtt ä peccato, vt Sacramenta rite,Sc fanete, fine peccato , atque ceremonüs illicitis,miniftrer, ex parte dantis non eft malum , fed eftlicitum , & honeftum , quando donatio fit abfolu-tc, ita quod , licet reeipiens, ftatim peeuniam ac-quirar, non ftatim maneat ipfe fimpliciter obliga-tus ad id faciendum, & donatio erit valida,etiamfiilli apponatur conditio, quia tunc ea conditio noneft proprie conditio, fed modus, cV talis modus, vtnon inducat obligationem, etiamfi non implcatur:& in hoc fenfu, approbo feeundam fententiam. itaSoares tom. 1. de Religione , lib.4. cap. 1 6. num. 1 1.pag.jji. Molina tom... dt iufi. traft.*.. difp.<)^. infine. Leflius tom. 1. de iufi. lib.i. cap.$j. dubio 7.quos iam induximus nurn.i 1. Sic folent matres, Scparentes pij dare filiis peeunias, Sc veftes, petendoab illis,vtconfiteantur,& facramenta frequentent,vt Mifiäm,& concionem audiant j Sc licet addant,fe id illis dare fub ea conditione , non intenduntapponcre propriam, Sc rigorofam conditionem,fedpotius modum, quofinem fuum,& rationem , obquam dam, explicant. Probatur , quia licitum eftalere pauperem adolefcentcm , in ftudio , ad huncfinem , vt Sacerdos fiat, Sc vt Religionen) ingre-diatur , etiam declarando illi conditionem , nontarnen illi imponendo abfolutam, Sc rigorofamobligationem. Et quia licitum tibi erit paeifeicum paupere adolefcente te illum fuftematurumin ftudio, ea conditione , & fub hac difiun£tiua,vtipfe ingrediatur Religionem , vel tibi reftituat ex-penfas cum illo faftas:quanuis enim Medina Cderefi. quift.ij. ad finem, videatur de de hoc dubira-re;Soario tarnen »«ot.ij. 4<^/?»f?»,nonvideturhochabere dubium , quia ibi nulla eft fimonia, nequecoa&io, fed liberalitas qusdam limitata, pro arbi-trio donantis ; limitata , inquam,non iniuftc, ne-que inique , fed caute, ex bono fine. Confirmaturex cap.i. de conditionibut appofitü. Vbi manumiffioferui fada fub hac exprefla conditione, Do tibi li-bertärem, durnmodo Monachm fiat, & in monafterioperfeueres , & non aliter ; valida efle declaratur,&feruari prseipitur : Sc tarnen libertas, res tempo-ralis eft, & pretio sftimabilis ; igitur licita eritfimilis pactio, Sc promiflio fub ea difiun£tiua con-ditione ; ibi enim non datur fimonia, nee coactio,aut obligatio fimpliciter,ingrediendi Religionem,fed datur quaedam optio, qua homini gratis, & li-beraliter ofFertur , vt hoc , vel illud eligat pro fuoarbitrio : fic quando Turcs damnato ad mortem,conceditur vita , fi Cbriftianus fiat ; & Chriftianoad candem mortem , vel triremes condemnato,conceditur vita, vel liberatio , (1 velit Religionemingredi; non coguntur ad Religionem,aut Baptif-mum, fed eis datur optio, vt ex illis duobus vnumeligant, in quo illis fit gratia non exigu*, quia mi-nus malum illis offertur, quam mors ; nee crniturBaptifmus, aut coiiueriio , vel ingreflus Religio-nis, pro pretio vitas temporalis, eis donatx , vtomnes fatentur. Item licitum eft paeifeicum infi-deli, de contrahendo matrimonio cum illo , fiadfidcm connertatur, vel baptizetur, fi non eft'bapti-zatus; quia hoc perinde eft, ac poftulari ab eo, vtfe difponat ad adum matrimonij, ad quod ille ha-bet ius, fi volucrit; ficutetiai^i , fi iuuenis ineru-ditus Religionem petat, rede poteft ab eo poftu-lari,vt fe difponat, Sc ftudeat. Sic denique licitum

eft