59^ De tranflat.dominij per empt.& vend.

empbytcuta , Sc pro cle&ione loci , in quo capellaardificanda eft, aliquid prctio arftimabile pollimtaccipere,aut talem cle&ionem vcndcre,ob candemrationem , qvria fcilicet ex obligatione officij,& exquafi contractu, eo ipfo,quöd vnus officium tefta-mentarij accepit, Sc aker diteftus dominus eft.te-nentur fe determinare, Sc eligere locum ad aedifi-candam capellam , Sc perfonam , cui renoueturemnhytcufis. De teftamentario patet: de dominodiredto , fiue (it Ecclefia , fiue non fit ; & fiueem-phyteufis fit Ecclefiaftica, fiue fiecularis , deduciturex Caldas Pcreira de renouat.emphyt.cjuäß. i 8 n.n.Maranta d 8. i. nurn. 31. [ulio Claro lib 4,-fent. §.empbyteußs,<jHitß ,43. nurn.i. Decius cettfil. 131 col.fiiali,verf& quamuif,& confil.7%. vbi addir, ita fie-pe fuifte iudicatum;& idem repetit confil 47.^49.Vallaico tom.i .confultattonum , confult. ioi.num.1.& de emphyt <juaß.^^. num.t. qui onines ailcrunr,teneri directum dominum eligere , Sc ad id podeobligaii. Ex quo confequenter fequitur, teneriquoque exeodero officio , Sc virtutc primi contra-rius, quo res fuit emphyteutata.fe ad hanc renoua-tionem , atque adeo ad hanc ele&ionem perfona:,cui renouatiofiat,.determinare ex iuftitia, vt exdi£tis patet.%. Quando verö prohibitum eft iudieibus, Sc tefti-

bus, per leges humanas , fub peena peeuniaria , velbonorum amiftbrum , aliquid aeeipere pro ferendafentenria , aut teftimonio polt latam , & prolatamfententiam , coguntur e.im reftitutionem facerefifco Regie, non folum peenarum , fed eriam pretijaeeepti , & fententia , atque teftimonium ipforumeft nullum , & fic declaratur , quia ita leges difpo-mmr; quae pcenales cum fint,non obligant, vt di-xi , in fovo confeientia: , ante latam fententiam;cum enim id fit turpirer,& contra leges aeeeptum,fifco Regio applicatur , vt docet Molina tom.i. deiuß.tratl.i. dtjp 89 Sc aiij, quos allcgar; paterqueex l.venales, C. quando prouocare non eß xecejfe , &conftar ex ordmationibus noflris Lußtam<t,in veteri-bus,tit.<;6. §•. j.Imc» fatis eft.fi prarcelferit promilTioaliqua aeeeptata ä iudieibus, vel teftibus , vt ipfoiure teftimonium, Sc fententia fint nulla , & ilÜ adpeenas damnentur. ita Bartolus adfinem legü vltt-m<t,C.de poena iudicis,p, Hinc patet ex di&is , teneri facerdotem Paro-

chum,in confeientia, ante latam fententiam, refti-tuere ea.qure accepit pro facramentis rite, Sc redeadminiftrandis , atque fine peccato ; quia de iufti-tia.rarione officij, tenetur non folum adminiftrareläcramenta , fed etiam ex quafi iuftitia , ea fanetc,Sc fuit peccato adminiftrare,hoc eft,ex Religione,qua- eft quafi iuftitia quasdam ad Deum ; & eademratio milirat in quolibet facerdote, etiam non Pa-rocho, eadem facramenta miniftrsme ; hi enimactus non ftint de fe vendibiles, nee Iaboriofi;nccaliquam rationem vendibilitatis, Sc pretij habenr,cum vterque fjccrdos,Parochns,& non Parochus,ex iuftitia ad Deum,& ex officio facerdotis, Sc Pa-rochijteneantur rite,& fanc"te,& fine peccaio ,ha?ceadem diuina facramenta adminiftiarc. ita Dudto-tes ftatim allcgandi.IQ, Contiäveio licitequis poterit & abfque vlla

labe fim&nise ad redimendam iireuciciiUam , &vexationem Deo exhibendam , dare aliquid facer-doti,vt hxc rice,& rede diuinä facramenta, Sc finepeccato, adminiftret, quando Sacerdos non vult,nifi cum peccato , adminiftiarc 5 imo Sc vt fibi eaadminiftret in hoc tempore,in quo illis eget.fi ali-rernolit adminiftraie,idque non tanquam pretiumiacramenti, id epi.n manifefta eiit fimou'ia; fed

tanquam allectiuum quoddam voluntatis ipfiusSacerdotis , vt facramenta eo tempore , quo eget,admimftret;ficut licitum etiam eft, prarftare pecu-niam vitiofo , vt non peccet: ita Leffiustom. 1. deiufi. lib.i. cap.^. dub.j. nurn. 39. Molina tom.i. deiuß. dtjp.y^. §.4. conclüßo, & duabnsjequentib. Al-tifiodorenfis ^.part.fumr/idL, qmft.-t,. Soares tom.i.de ReligioneÜb. 4. deßmonia,cap. 1 1. n. 13.^^.743.col.i. in fine. Vbi cum multis ait, licitum efle darcSacerdoti pretium in neceffitate , pto adminiftra-tione facramenti, quando illud non vult fine pre-tio adminiftrare; ob rationes relatas. Vnde , fi pe-eunia detur.vel promittatur alicui,ad remouendumobftaculum , vi fiat Chriftianus.vel Religiofns,velvt diuina facramenta frequentet, licite datur, velpromittitur , & abfque vlla labe fimoniar : fi veioderur, vt fit motiuum operandi, Sc veniendi ad fi-dem.tanquam pretium huius a<äus,id non licebit;licebit tarnen,fi ea peeunia etiam deturadallicicn-dam voluntatem infidelis. Declaro,& pono exem-plum. Si infidelis non fufeipit Baptifinum , quiatimet paupertaiem , vel quia eft Iudarus, onetatusvfuris,& timet reftitutionem , licitum eft ofterre,promittere,& dare illi neceftän'a ad vitam , Sc vfu-ras illi remitiere jquia obieclum huius aefbionis,non eftemptio rei fpiritualis , vel facramenti ßa-ptifmi, (ed eft quid temporale, nempe remotioimpedimenti temporalis , Sc fubleuatio panperta-cis , Sc in reliquo eft opus magna: charitatis : itaAbbas in cap. cum Eccleßa,deßmonia,num.j. Feli-nus,Archidiaconus,Turrccremara in cap.efuam pio.eod. tit. Angel, verb. fimovia, num.16. Syhiefter ibiejuaß.%. num. 3. Soares tom 1. de Religione,lib.^.deßmonia,cap.i6. initio.Sc eft communis Dodtorum.Sunt tarnen aliqui Doctores, Sc non pauci, neecontemnendi, qui negant, licere hanc promiflio-ncra , donationem , Sc remiffionem vfurarum , fifiat per modum paeli taciti, vel expreili , do, vt fa-cias: ita vt qui recipit,promitrat,& fe obligct ex vipa6ti, ad reeipiendum Baptifmum : Sc qui promit-tit, & ofFert, teneatur ex vi eiufdem pacli implerepromiffionem , & hi funt, D. Thomas i.i. ^.189.ttrt.c). Panormitanus.cum aliis,quos refert, ineap.diletlus 1.de fimonia,num. 7.vbi idem fenu't Felinusnurn.i. Ancnarranus,&: aliji^i. Archidiaconus, &Turrecremata in cap. quam pio. D. Antoninus 1.part. tit.1. cap . j.£.18. & tit.il. cap.i. §.1. Angel.verb.firnonia,$. num.xG. Syluefter>o^w verb. tj.Z.dit~i.$. & verb. religio i,^«,«/?.2.Tabiena verb.ßmo-nia y num.i%. & 61. Armilla ibi , num. 30. & fo. Schanc parrcii) , tanquam certam , Sc indubiratam,amplexus eft Bartolus»» l.T'tia,ff\deverb.obligatio-itibus,num.ii. Mcdina vero C. dereß. quxfi ij. infine , non ander contra hoc aiferere. Moucntur hisrationibus; prima , quia tale paftum nunquam li-cere , tradir Bonifacius Papa in cap. quam pio , devfurü, vbi prius pofita fimili quiftione j dubiurafe , anxiumque oftendit, & non videtur loqni perironiam , vtglodä ibi oftendit,fed ferio ; patetqueex illfs illius verbis : Deum teftificor , See. hocenim iuramenti genus non cadit fnper ironiam:tandemque huiufmodi pada improbat , dicitque,fe nunquam legifte , Apoftolos hoc fnodo ad fineminuitafle homines ,aut mundum ConucrtifTe. Se-eunda, quia omnia pacla , Sc omn</s conuentionesin iviateria fimonix, imprebantur, cap. vltim.depallu,cap.quAfitum 3 de rerrnnpermutat. Conftat au-tem , hanc materiam eile fpirirualcm, Sc ad fimo-niam pei tincre. Et eadem eft ratio de careris ope-ribus virrtituiTijfi c.a folüm confidcrentur,quatcnusfpiiitualia funt. Tertia , quia actus conuetfionis ad

fidem

II.