354 De tranflat.dominij per empt & vend.

initio contrahere, cenfendnm eft, ita de fadto con-traxiiTe,quia, vt dixi, hominesin contr'j&ibus em-ptionis,& venditionis ,non folent eilemultum li-beralcs;&,fi mngis velis rem ftringere, in hac opi-nione,refpondebis,in his orci:nftanriis,concurrereduo princjpia naturalis. Alrerum eft.quöd res per-eat, & frudtificet domino fuo. Alterum,quöd rationaturalis non patiatnr , vr venditor caicat pretiovenditionis, Sc fructibus illius refpondentibus va-lori pretij , quando illos expreilim emptori nonconceilit, & quando duo prineipianauualia con-curruntjli vtrumque feruari non poteft,feruandumeft id.quod fortius adftringit, forjuüs autem in hacmateria.adlhiiigit iecundum,quäm primum.

Secunda opinio docet , durante termino dila-tionis , omnes frudtus pertinere ad emptorem,quando illos venditor in pactum non deduxit. Scnon Ücere venditori in foro confeientnx, frudtusrei pro ratione pretij non foluri.exigere, nee exa-dios retincre, nifi, ob möram emptoris, damnumaliquod illi emergar,vel lucrum ceflet: hanc tenetMegala i.i.quaß.i. cap. 6. num.iy.lib. i. Couar-ruuias cum multis, quos citat /»&.?. variar. cap. 4.»»*». f. verf, fexto ex hü. Angelus ve>b. vfura 1.num. 18.Syluefter eod.verb.i.num.n .Molina tom.i.de iuft. traÜ:. t. dtfb. 368. verf.eodem corollario. Lef-Cmstom.i. de iufi. lib.i. cap.11. dub.i 3. num. iof.Rebeilus 1. part.de obligat, ittft. qutß. ly.JeEl.i.tium.f. Et ratio eft,

Prim6,quia quando venditor rem venditam tra-dit emptori, habita fide de folucndo pretio ad ter-minum prxfixum , fi exprefse fibi frudhis fadtos,duranre eo termino , non referuauit in facto ven-ditionis , ceufetur, per eam dilationem conceflio-nis , & expedrationis pretij, renuntiare beneficiolegis /ultantu,^ exvendito.ff. de all. empt. & l. ch~rabit , C. eodem tit. concedentium illi valorcm , 8cxftimationem faidtaum.quandiu illi pretium nonfoluitiUitotum quidem frudtuum valorcm,dum to-tum pretium non foluitur; parrem ver6,dum parspretij pro rata non perfoluitur.

Secundö , quia plus concedit venditor emptori,quando ei rem venditam tradit,expedtatafolutio-ne pretij v'fque ad certum terminum.quam.quandoflli eam tradit.nullo conceflb termino, Ted, quandoilli nulluni concedit terminum , frudtus pertinent»d venditorem ,dum pretium per emptorem ei nonfoluiPUr,vt toto capite praecedenti oftendimus : er-go , quando |venditor ei talem terminum concedit,ad emptorem debent pertinere.

Tertiö , quia verbailla ,& gratia expeElationü,aliquid debent operari: non poffunt autem aliudoperaii, nifi pro eo tempore, quo expedtatur folu-tio pretij, pertineant frudtus ad emptorem ; ergofine dubio ad illum pertinent , alioqui erit vfurapalliara,cum pro gratia expedtationis, nullo ceflan-te lucro,nec damno emergente, ex parte vendito-ris.illi eos adferibamus.

Querto , quia per expedtarionem pretij, & reitraditionem, conftituitur emptor , dominus ipfiusrei , illiqnc perit,fipereat,ac proinde illi etiam de-btt fruetificarejeui enim fpedtat commodum.ita &peiiculum ; & res , ficut domino fuo pcrit,ita Scfrudificat.

Qyia: quidem rationes,& fundamenta, adeö vifafunr foeria , nonnullis Dodtoribus , vt illis innixijjertinaciter contendant , non pofle venditoreminitio conrradtus , aftimationcra frudtuum in pa-ctum deducere, dum fibi pretium non foluitur; eofolüm,quia id eflet vfura, & pro gratia expedtatio-nis, pretium aeeipere, de pro rautuo pretium dare,

& hi funt Socinus confil.io$. in fine , lib.\. & con-fil.i 39. eod. lib. Decius confil.i 19. col.penult.tib.4.Rubcus w?/»/.88. Aymoti. confil. 189. cafu 3.gloilain cap.concjueßus,devfuris, & alij.

Ita fe habsnt huiufmodi opiniones. J'rima , vthie cxplioau eft^non eft omninoimprobabilis.5f-eunda eft omninö'tenenda;& quia eft communior,& quia folidioribus nititur fundamentis, Funda-menta primas foluta manent ex fundamentis fc-eunda:. y

Ragabis autem hie, ad quem pertineant pra?di-cli fiudus a puncto, quo finiturterminus prarfixusfolutioni, (1 emptor pretium non foluat, nee illudvenditori offerar , quando initio contraclus id nonfuit »contrahentibus expreffum, ad emptorem ne,an ad venditorem ? Refpondeo,hac de re,duplicemquoque eiTc fententiam. Prima docet, pertineread venditorem,etiamfi eos in padtum non deducat,nec ab emptore pretium petat, finito termino adfoluendum pra:fixo , quia tempus termini pra;rixifemper interpellat pro creditore , qui hie , 8c nunceft ipfe venditor. ita Syluefter verb mora , nttm.i,Panormitanus in cap.licet Heli. de ßmon. Vallafcustom.i. confult. 117. num. 9. 10. & 11. Bartol. con-fil. 1)1. col. 1. & in l.magtiam, C.de contrah. & com-mitten.ftipul. Cautius tarnen efficiet ipfe venditor,Ü poft lapfum terminum , pretium poftulet,admo-neatque emptorem de illius exadtione j quia tuncdatur indubitata mora nocens ei,per quem fir, n£forte fibi petfuadeat emptor, fibi terminum ä ven-ditore tacite prorogari, quia illum de illius lapfunon admonet ; vt cum Vallafco optime docencRipa ad leg.fi infulam,ff.de verborum obligat. «.77.Rolandus ä Vallc trabt, de lucro dotü. qua]}. 8. &Ruinus confil.i 10. col.i.lib. 4. num.f.

Fundamenta, quibus hxc fententia nititur, harcfunt.

Primö.quia non referr, quöd venditor rem em-ptori tradar,emptoriquepereat,vtindc colligamus»emptori etiam frudtificare, quia id quidem verumeft, quando aliter initio contrarius, tacite, vel ex-prefse in pactum dedudtum non fuit;atres,quandoä venditore emptori fuit tradita, ea tacita conditio-ne illi fuit tradita,vt poft terminum dilationis,fru-ctificaret venditori', dum pretium illi non foluitur,neque offertur per emptorem ; Sc periculum ad il-lum fpedtaret: ficut enim a prineipio ira iufte po-»rerant contrahere; ita tacite contradtum fuiflc.exi-ftimaredebemus ; tacite enim , &c exprefse eademvis eft,eadem poteftas.alioqui foret emptor.faltcmpro foro interno, melioris conditionis , quia nun-quam (blueret pretium die conuento, ac pra-flxo, G.«udbus fine obligatione recompenfationis, ad il-lum pcrtinerent,rton ad venditorem.

Secundö, quia mora nocet ei, per quem fit , Scquando concediturcertus terminus ad folutionem,non eft neceftaria monitio , cum totum tempus intermino appofitumpto venditore,feu creditore in-ttrpe\\et,cap.vlt.de locato.l. magnam^C. de contrah.& cornmittend. ftipulat. Secus eft , quando nulluscertus terminus ad folutionem decernitur, tuncenim neceftaria eft monitio, quia tunc non inter-pellat tempus pro debitore. ita Syluefter verb. mo-ra , nurn.i. & Baldus in l. non ignorat. C. defrutt.& lit. expen.

Et verö in foro externo, tranfacto termino,po-teft ftatim venditor rem ipfam aeeipere in pignus,& frudrus fuos faecre, roios quidem,fi totum pre-tium ei non fuit folutum ; partem verö illorum , (Ipars pro rata ei non fuit foluta , vt norat glöflai«(ap.conqueßns, de w/«r«;habctqiie infuperaduersüs

emptorem

2..