Lib.V. Cap. VIII.

349

marum fuerir jvelifri.fi venditor fruetus prxdij velfundi vendiri , ad tempMS fibi referuauerit; dctra-henda enim eft tunc de prctio , ca iufta fructuumzftimario,vt patet.

v Dubitant tarnen Doctores,an huiufmodi fruetusin re vendira pcndentcs, pertineant ad ernptotem,quoad valorem , quem tunc habent, quando resvendicur; an quoad valorem, quem poftcahabue-runt > Lcflius tom. i. de tu/}. lib.i. cap.xi. dub.i 3.num.100. putat , folüm ad illum pertincre, quoadvalorem, quem habent, vt fi vendas vineam, dumflorct, ait, fruetus illius, quoad valorem florum,adtcpertinere, non quoad valorem, quem crefcendoin maturitate habuerunt. Fundamentum illius eft;primo , qaia folüm in flore erant partes rei emptx;pars enim illa eft, qua: actu rei ineft. Secundo, quiain maturitate non funt proprie partes , fed funtefFectus rei. Scd,meo iudicio, fallitur; quia quan-uisfintefFectus, & non partes rei emptx > tarnenfunt efFectus natutales rei,cuius dominium iam ademptorem pertinebat, & res,qux fructificat.domi-no fuo fruÄificat.

Opinio tarnen Leflij folüm invno cafu potericefFe vera ; v.c. fi vinea aliqua empta eft in flore,aut fundus, dum fruetus illius eft in herba, & ne-que venditor illum tradat, neque emptor pretiumillius ofFerar, aut fundum petat:tunc enim,fi poftperaetam vindemiam,aut colledtor fructus,emptorvineam.vel fundum poituler,& pretium illius ofFe-rat, vel venditor illam fimiliter ofFerat,& pretiumperat , folüm pettinebnnt ad emptorem fruetusillius, quoad valorem xftimationis , quem habc-bant tempore venditionis , non verö quoad valo-rem maturitatis, & fic vel vinea, aut fundus tra-dendus eft emptori , anno fequenti, dum florent,& herbefeunt fruetus illius , in eo ftatu, quo fuiteroptus anno prxterito, vel in xftimatione. itaMolina tom 1. deiuft. traft.1. dijp.i6%. §.poßremaconclufio, ad ßnem. Et tatio eft, quia venditor totoillo tempore caruit emolumento pretij , & fructi-bus vinex , vel fundi, ac proinde iuftc poterit inrecompenfationem damni carentix emolumentipretij, aeeipere valorem incrementi fructuum,cumnulla ratio dicket, quöd careat, & priuetur procotempore , vtroque emolumento , pretij , & fru-ctuum. Deinde , quia tunc non fit noua venditio,fed exequitur venditio anno peracto facta, & exe-cutio fit in eodem ftatu, in quo res erat, tempore,quo emota fuit : tacite enim videntur conuenireconttahemes , vt dum pretium non foluit emptor,nee offett, venditor fruetus rei pereipiat, in forolaltem interno.

Statuo feeundö. Fruetus nati, & pereepti antevenditionem rei,ad venditorem pertinent; fruetus^veto nati, & pereepti poft venditionem faetam,fpedtant ad emptorem,dummodö emptor iam pre-tium foluerit, aut illud obtulerit venditori,& ven-ditor non fucrit in mora tradendi rem : oblato au-tem pretio , vel foluto , Sc re nontradita, teneturvenditor emptori, in vtroque foro, ad omne inter-efle intrinfecum ipfiiB rei, non ad extrinfecum, fires melior facta fuit, dum eam emptori non tradi-dit, & emptor in eo ftatu meliorationis, illam di-ftracturus,permutatutus,vel venditutus eflet. itacommuniterDoctores.Molinaro»».i.^<«y?.r^c7.2.difp.rfZ. §. Tertia conclufio. Leflius lib.i. de iufi.cap.ti. dub.11. num.i 11. Rebellus 1. part.de obli-gat, imßitis.Ub.o. qus.fi. 1 j.fecc.i. mm.^. AntoniusGomez tom.x. variar. cap.i. num.il- CouarruuiasÜb. i. variar. cap. 4. per totum ; & omnes , quos ci-tauimus in tom» i. Decalogi , Hb.j.cap.iS. num.6.Fagundez de Iuftitia.&c.

v. c. vendidifti mihi equum tuum, & obtuli ego ti-bi pretium conuentum , & tu noluifti illum mihitradere, & interim locando equum, lucratus es dc-cem,aut viginti aureos, Sc ipfe equus in tua manuperuenit ad meliorem ftatum, quam eilet in manumca, & macilentus factus eft poftea , Sc fpinofus;non folüm teneris mihi in foro confeientix, refti-tucre illos decem, aut viginti aureos ( fi ego fimili-ter illum pro ilhs locarem , & non alitet, quia fuitfruetus tux induftrix,) fed teneris etiam in vtro-que foro, mihi reftitucre ipfum equum pro valore,quem habuit in illo meliori ftatu , quo fuit in ma-nu tua , fi ego cum tunc pretio vendidifTem , autalienaflem. Probatur hoc primo ex l.fiutlw , & l.pnjt perfeäam. C. de att. empt. & ex l. fifierilü.§. cum per venditorem , eodem tu. ibi, Cum per ven-ditorem fieterit, quominu* rem tradat, omnis vtilitas,emptoris in <efiimationem venit, eo modo , quo circaipfam rem confiflit*,'neque enim, fipotuit emptor exvino , puta, negotiari, & lucrum facert , id afiiman-dum eftynon magis,quam fi trtticurn emerit\& ob eamrem, quod non fit traditum ,familia eins famelabo-rauerxt ; nam pretium tritici , »0» feruorumfame ne-catorum njiimatio confequitur ; nee enim maiorfitobligatio , quid tardtiu agitur , quanuis crefeat , fivinum hodiep Iuris fit, & merito,quia fi datum ejfet,hoc baberet emptor \ quoniam vero non dedit, [altemhodie dandum efi , quod iam olim dari oportuit. Exquibus verbis fatis conftat, quid contra vendito-rem , non tiadentem rem , oblato pretio, folümagitur ad interefle inttinfecum ipfius rei, quod lexvocat interefle circa rem,non ad exttiniecum.qna-le eft lucrum ex negotiatione acquisitum , quodemptor faceret ex tritico,& vino, feu ex re empta,fi fibi tradira e(Fet,& confequenter conftat, tenerivenditoti ad folum interclFc intrinfecum , non ex-trinfecum , neque enim huius interefle extrinfeci,quod extra rem eft, ratio aliqua xftimarionis ha-benda eft ; interefle autem intrinfecum equi, eftmaius pretium , quod habuit in meliori illo ftatu,ad quem peruenit in manu yenditoris , vini verö,vel tritici, eft valor maior , quem habuit in loco,in quo tradendum erat emptori, non in alio loco,\\\ quo pluris valebat, fi forte venditor illud adcum locum , vendendum detulit, caufa lucri, &negotiationis, & emptor illuc non erat illud , eade caufa, dclaturus, quia ea negotiatioducrumqueex illa acquisitum , eft fruetus induftrix venditio-nis, 6V pertinet ad interclFc extrinfecum rei; quodävenditoie per emptorem peti non poteft. Proba-tur ratione ; primo, quia ex eo tempore, quo.obla-to pretio, emptor rem a venditore petit,conftitui-rur venditor , pofleflbr malx fidei ; ergo reneturrem reftitucre in meliori ftatu, in quo fuit apudillum , fiquidem pro eo ftatu pofFeflor fuit malxfidci:fcd nac de re redibit fermo numero nono.

Opponcs : emptor non poftulauit ä venditorerem emptam, tempore , quo habuit illum ftatumintrinfecum meliorem ; ergo non renetur vendi-tor illam ei reftituere pro valore illius flatus. R e _fpondeo, id partim referre , quia , vt optimc ani-maduertit Syluefter verb. mora , num.x, obligatumex delicto, v. c. furti, femper eft in mora, & antevi Iam petitionern , tenetur rcftitueEe , cürmcom-mode poteft, iuxta leg.in refurtiuajf.de cond.furti.Obligatum verö ex contractu, fi dies eft appofitusad folutionem , ftatim eo die, & tempore elapfo,eft in mora , & tenetur reftituere , reddereque,abfque vlla petitione , admonitioneve, quia tem-pus, & dies interiecti Interpellant pro illo, cui resreddenda eft, iuxta cap.vltimum.de locato,& l. ma-

G g gnam,