8.
3$8 De tranflat.dominij per empt & vend.
rem, propter id fundamentum ., quod acceilbriumfequitur principalc.
Secunda doeet, coniedhirandum cfTc , ad quempertineat, ex quantitatc pretij , quo emptum , auccondu&um praedietum tnbutum fuit.&ex magni-tudine augm'cnti fuperaddici; tantum enim potefteile incrementum tributi, & paruum pretium em-prionis, auc condudSonis , vc atbitrio prudeiuisnon vidcatur augmentum fub condudtionis , aucvenditionis pretio comprehenfum. ita tradit fpe-cialiter Bruuus de augmento cohcI.\<). num.^.verf.j.pr<e.difta. Ego huic fecund« fencentiae fubferibo,quia licet acceilbrium femper fequatur fuum prin-cipale, quando ab illo eft infepatabile, vt commu-nicer aiuhores docent; tarnen in contradeibus lo-cationis , & venditionis, non cenfentur Principesvoluiife vendere , aut locare augmentum tributitarn paruo pretio , fi tarn exiguum fit, vt moraliterloquendo, id verifimile nonvideatur, & hie cafusvidetur exeeptus in pfa:dic~to contractu ; cafus ve-r6 exeeptus regulandus eft per regulas communes,& confuetudines , qua: in fimilibus contractibusferuari folenr; regula autem,& communis confue-tudo eft, vt magna magno pretio vendantur , Sc vcres, Sc pretium fint «qualia quoad valorem , vc iu-ftiria vtrinque obferuetur. Facit id , quod docetSylueflcr verb gabella 2. num.$. fi Ecclefia donatafuit monafteiio ad vfus proprios, & monafterium,referuata (ibi certaannuapenfione,eam alten con-ce(IIr,poire,audcisfaciiltatibus Ecclcfiae,ipfum mo-nafterium augere penfionem illius,quia penfio im-pofita fuit,racione frudT:uum,qui modo pinguioresfunr; ficut etiam.diminutis fructibus illius, imrni-nui penfionem oporcer.
Si tarnen gabella eftet vendita , vel locata fubcerta,& pn-eferipta forma,puta,qu6d emptores,autcondu&ores illius non pofllirt vendere quamlibetfalmam , vel fanegam frumenti, nifi pro vno au-reo,& pretium poftea a Principe augeatur , aug-mentum illius ad Principem pertineat augentem,non adeondudrorem, velementem ; ita docet An-gelus in l.at vbi,ff. de petit. btred. quem fequitur■Brunus de augm. diila concluf. 19. num.6. Sc Cab.decif. 1 1;. tom. x.num. 1. verf.fed tu Fundamentumeft.quia fub ea forma vetborum contraxerunt,nonaliter,ncc aliomodo,acproinde,quidquid augmen-ti aecrefriecotum Principi accrefcic , non enim fu-per illud augmentum contraxerunr.
Secündum dubium eft , quifnam debeat folueregabellam, empcor ne , an venditor ? Et hk vel fer-rao eile poteft de iure communi , vel de iureLufi-tano. Infpect-oiure communi, gabella toca foluiturab emptore tantum,/ debetff.de tdilit.ediEl. ex quaid colligit Bald, in l.prtdium , num.6. C. detdilit.all. Rom znüs fingst!ari f 8i. Iafon inl.vltim.ft.41.C. de iure emphyt Gozadin. confil. 6^.num.i. Cae-polla in difta l- debet , num. 1. Pincll. in Li. C. dertfcl.d vendit. pag. 1 44.num.tf .fine.Cabcdo tom.i.decif. 1 15. num. 6. &eft foluenda .habito refpedtuad pretium,, quod manet apud venditorem , dedu-öis omnibas expenfis,tam in fubhaftatione, quan-do venditio eft fub haftatione fadta , quam in fa-eiendo inftrumento feripturat, Sc aliis rebus, iraBald, in l. non amplius , ff. de legatu \. Iafon in l.cum qu&dam , § quoties, num.6. ff- demrifdiä. omn.tui. Infpefto autem iure Lufitano ab vtroque con-trahentc pro rata dimidietatis foluitur , nifi aliterconuentum fit intet ipfos contrahentes , femperenim-ftandum eft condirionibns ab ipfiscontra-hentibus pofitis, cum quifque poflic in fuis contra-Chbus, ponere cöndiuones , quas voluerit, modo
fintlicitK, & alter illas aeeeptec patet txcap.i.in ariicults gabellarum , xn primip. docet Cabedoaitegaters »mm, 6. Sc probat communis confuetudoregni.
In tota antra Lufitania , nulla foluitur gabellaab emptoribus , de emptionibus reddituum rega-lium vitalitiorunD.aut ftabilium, quos ä Rege eniur,tenfas vocamus, & iura, idque ex inueterata regniconfuctudine.ita docet Cab.tom.i.decif.i i).num.j.quod late , & bene probat ex authenticis teftimo-niis officialium reddituum regalium. Similiter, fiquis vendat,auc emat has cenfas,& iura,cx ta!i em-ptione, Sc venditione , nullam tenecur foluere ga-bellam,vc ctiam ex iifdem teftimoniis probat idemCabedo.
Et vcr6 fi modo Reges Lufitania exemptionemaliquibus vafallis, auedynaftis concedanc, carnmgabellarumjqua; func incapiratas in populis, Sc vr-bibus , populi, & vrbes pofTunt illam diminutio-nem computare in cenfu annuo, quem illis pra:fta-re folenc. Ira Cabedo tom.z. decif. 1 1 3. Bartol. in i.ab omnibusff.de legatü 1. Felinus in cap.accedentes,col.penult. deprtfeript. Iafon in l.AUUsff de paiiü.Brunus de diminutione concluj11. num.66. Et ratioeft,quia exemptio, & immunitas illorum , eft onusaliorum , eo enim ipfo, quod Reges illos immuneshoc rtibuto faciunt, alios magis grauant, quodfieri non poteft ex vicontraftusincapitatiünis ,dequo in numero quir to egimus.
Statuit autem ius Lufitanum lib.i. nous, ordin.tit.7%. nstm.14. circa folutionem gabellarum, vc il-lam fecuriorem reddat, Sc furtis huius tributi ob-uiet,multa,qua; animaduerfionefunt digna. In^ri-mis ftatuit,quod nullus contradhis emptionis ,autvenditionis valeat,fiue de rebus immobilibus, fiuemobilibuSjfiue de quacumque alia re , de qua fifcoregio gabella debeatur , veluti de venditione , Scpermutatione nauium, cymbarum , lintrium , finefolurione illius,& quöd ipfi contrahentes,& ha:re-des illorum poflintquocumque tcmpore.pracdictoscontra&us annullarc , & fruftus prxdiftorum bo-norum aeeipere , & bona ipla recuperare ä vendi-tionis tempore, Sc quod nee emptor contra vendi-torem agentem de nullitatecontra6cus,exdefcdt^folutionis gabellacpofEt rep!icare,quod etiam ipfevendicor ex parte fua non foluerit gabellam , cumambo illam foluere tenerentur,nec viceuerfa,ven-ditor contra emptorem; nam, vt bene nocant Do-lores , nulla ratione poteft validari contra&us,quem ftatutum ipfo iure annullar, gabella non fo-luta, argumento tcxtcis in leg. finali,$.fi & flipula~torff.de eo , per quem faß. erit. Bartol. ibi.Sc Abbasin cap. diletlifili) , num 8. deexcept. Sc , fi ab vnaparte foluatur gabella, Sc ab alia non foluatur,cümcontradeus non pofiit pro parte valere, & pro par-ce non valere,iuxra textum in l.ß cum dies alias , &l. quidtamun,§. fi arbiter , verf& reiieputatff. dearbitrts \ debet tunc valere in totum pro parce il-lius.qui foluit,vt tenet Abbas in cap. quoniamfre-quenter^ium.i i.vt Ute non cönteßata.
Sramitdeinde , quod nnllustabcllio poflit face-re inftrumentum venditionis , nifi priüs conrra-hentes ei per chirographum feribae gabellarum,oftendant, fc iam foluifte gabellam , & traditamfuifte exadori gabellarum.qui chirographus debetcontinere nomen partium comrahentium,& bono-rum,qtix venduntur, Sc pretium,pro quo vendun-tur, & nomen exa<5roris , & deber efleconfciiprusab fcrjba grbellarum, Sc ä iudice op^idi illius, vbibona immobil» fira funr, 6; ab exaclore, Sc debettranferibi in taftnjrucnto venditionis Sc tabcllio,
qui
to.
II.
I