Lib. V. Cap. IV.

337

in tot um , vel in partein , prout populi fibi cdnuenireiudicabant ; ->eceptores autern,[ct* thefauraruj illarumrattoctnta populu reddebant , neque emrn Reges , autDynadtt^populorum , tn ettm remmanum mittebant;cum Vera Reges hos tamos , ac tarn amplos gabella-rum reddittti viderem ,placmt Ulis eos fibi applicare,propovenies ineum finem populis plurimat , & gra-ues rattoncs , & ne-.effuates , quibut premebantur,eratiosique hos gabellas ad duos , vel tres annos,a populu petebant, & hoc modo concejfis , finita eotempore , atlegabant iterum nouas alias necejfita-tes^egm ; & fic paulatim , &: pedecentirn in illa-rum pofii. (Innern inttogrefli funt, volentibus po-pnlis. Hjec cftorigo gabellarum in hoc regno Lu-fltania:, vt patetexcap. pcnultimo Chronici Ioan-nis primi, Sc eam tefcrc Cabcdo tomo t..decifiio$.num 8.

• , £x quo capite tria colliguntur ; primum, folümpopulos folicos fuifl~e tunc temporis gabcllas fibiimponcre pro neceflitatibus occurrentibus tcgni,eafque tollere , iis neceflitatibus ceffäntibus , po-pulofque folitos fuifie ponere orficiales, quis eascoIligebant,&: aquibusratiocinia pctcbant:&veröcum populi liberc in rebus propriis fibi has gabel-las impofuerint, & de rebus propriis poflit qui adlibitum difponere, /. inre mandata, C. mandati \ inrc enim propria, quifque eft moderator,& arbiter,l.nouus. ff. fi quis a parenübtu fuerit mannmifftu;z&.hanc colle&am nulla erat tunc Regis licentia ne-ceflaria. Cum enim eas fibi collcctas in re fua po-puli imponerent ,8c tollerem, ad eofdem populospertinebant, ftatuca facerc, quibus in eis colligen-dis gubemarentur.

Colligitur fecundo.non impofuifle Reges Lufi-tanos hoc gabellarum tributum, Ted populos libe-rc, & voluntnte illud fibi impofuifle,ad commanesneceflitates fubleuandas ; ex quo fequitur , tunctemporis huiufmodi gabellas non efle tributumregale;regale enim tributum, illud eft.quod ä Regeimperatur, & ponitur, l.vnica. C. defuperinditto,hb. io.

Colligitur tertio , huiufmodi gcbellas ccepillcefle regaTes , Sc ad Reges pertinere , hoc modo vi-dences Reges, pracJi&os gabellarum redditus adtantam fummam exereuifle , vt redditus regalesequaienr, placuit lllis, eos fibiappiicare,ad quemfinem plurimas , & magnas neceflitates populisproponebatu, vt relatum manet, eafque a populisgratiose a 1 duos, vel tres annos impetrabant,& ficde conftnfij illorum,paulatim in illorura pofleflio-nem introgrcfll funr.

4. Qui titulus in iure Precaritu vocatur, /. 1. ff. de

precario. qui ex natura fua non eft perpetuus , fedrcuocabilis.Sc temporalis, adeö, vt non valeat pa-ctum precarij, quod reuocari non poflü,/.c*7W pre-cario^. deprecar. Titulus autem precarij, non efttitulus fufEciens ad acquirendum dominium, ex riillius. non enim acquititur pofleflio , fine qua do-minium ftate non poteft , nee vi, nee clam \ neeprecario. Bartol. in l. hofies ,ff. de capt. & pafllimi-moreuerßs,num.$. Baldus in cap.ficut.t,. num.6 deiureiur. Ioannes Baptifta /. Imperium, num.^. ff.deiunfdtbi. omnium iud. Vnde poffidentes precarionullo vnquam tempore poltunt przferibere domi-nium rei j folum enim acquirunt poircflionem na-turalem, non ciuilem; ciuilis enim pofleflio manetcum dominio apud dominum rei, feu pencs illosdominos, qui rem prqcario concedunt ; Sc veiöcum ad przferiptionem neceflaria fit pofleflio ci-uilis legibus iuftificaca, inde optime fequitur, nonpotuifle Reges tunc temporis acquitere prsferi-Fagwidtz. de fuslit :a,&;.

ptionem in gabellis, quanuis pofleflionem natura-lem per millc annos haberent. conftat ex l.acquiri-tur, §.fi«ali. ff de acquir. rer. dominio. ibi, vfufru-iluariut vero, vju capere fernum non poteft; prtrno,quia non pofftdei , fed habet ins vtendi, CT fi-uendi,deinde,quoniamJcit,fe ferttum alienumeffe.Sc glof-fa tbi % vc>b.non poflidet. Nonpoffidet, inquit, ctuili-ter, fed naturaliter. & clariüs hoc colligitur ex l.ßinterim, ffde precario, ibi,«, qui rogauit ,vt precarioinfundo moretur,non poffidet,fcd poß'cffio apud eum tqui conceffit, remaner.

Poftea vero fucceflu temporis,cüm regnaret Rex j.Sebaftianus, huius nominis primus, & puer cflet,datus eft illi tutor , fereuiflimus Cardinalis Henri-cus illius patmus , cum plcniffima poteftate inregni adminiftratione , qui poftea , eodem Seba-ftiano in Marochiano bello contra Mauros infeli-citer fufeepto , oecumbente , fucceflit in regno.Cumquc tutorem ageret, videns populi querimo-nias, mortes, facäioncs, & feditiones,qtia: quotidiein colledtione gabellarum contingebant j quandoä miniftris regiis petebantur,repugnantibus popu-lis eas foluere ; miniftris vero illarum folutionemvrgentibus, tandem , vt his finem imponetet.ipfeHenricus nomine Rcgis, cnntqjopulis totius regnicontraeflum iniit tranfa&ionis, & amicabilis com-pofitionis, ea conditione ex parte populorum,vt inpofterum integras gabellas foluerenr, eo modo,quo eas tunc temporis folucbani, & quod incapi-tarentur in populis, in fingulis diftridis,& conci-liis, ca veiö ex parte Rcgis, vt nullo vnquam tem-pore augerentur , nee illorum incapitatio muta-retur : qui contra6lus ä partibus intercefienti-bus aeeeptatus, &.' firmatus fuit , Sc hoc mo-do incapitatae, abfque vlla mutationc , coneurre-runt , Sc permanferunt toto tempore Regis Seba-ftiani, Henrici, Sc Rcgis Philippi primi Portugal-iis , Sc Philippi feeundi; qui tarnen contra&usvtrinque firmatus, mco iudico, non tollit, pofleReges, pro vrgentibus necefliratibus totius Regni,imo Sc pro Cluifti*nitatis , illas augere , maximcdeconfenfu populorum, quando aliunde non ha-bet«, vnde fe, Sc Regnum fibi ä Deo creditum de-fendere poflint ; ii enim ratio naturalis didarcvidetur maximc , quia in conditionibus contra-cluum inter Reges, & vafallosinitorum, non cen-fentur venire euentusincogirati , & infoliti tan-tae confiderationis , quanta eft conferuatio regni,& Fidei catholica*, 8c in his neceflitatibus cre-dendum eft Principibus , qui regni clauo af-fident.

His prxmiflis circa originem gabellarum,& in- (f.troduttionem illarum in hoc regno Lufitaniat, du-plex dubium hie modo infiu-gat./V«j»«7W eft,vtrumaugmentum rributi iufti.ä Rege venditi.vel locati,pertineat ad Regem illud augentem,an ad empto-rem.vel conducTrorem ? Et in hoc dubio partita eftopinio; prima docet, pertinere ad illos , qui tri-butum a Rege empium, vel locatum habent, nonad Regem illud augentem. Fundamentum eft.quia.acceflorium fequitur principalc , Sc huiufmodiaugmcntum,eftacceflorium pratdifti tribotiemptipconduftique ; quare ad condudorem , emptorem-ne pertinet, non ad Regem adigentem. ita colli-gitur ex Baldo,& Angelo in Latvbi, ff.de petit.ht-red. Sc videtur docere Decius canf.«,. vbi aflerit,quod augmentum gabella, feu tributi aecrefeensex reformatione ftatuti antiqui de admittendispannis , Sc mercedibus forenfibus, contra ipfumftatutum, pertinet ad emprorem, &: conduetoreratributi, non ad Regem, am dominum refomuto-

F f rem,