Lib. IV- Cap. XL 309

altero bona fide. Tertio, fi coniux donans ignora-bat nullitarcm matrimonij, quam donatarius no-uerat. Qjtarto , quando vterque coniux in bonafide exiftebat, Sc impedimenrura nullicatis pror-fus ignorabat. & per omnes hos modos difcur-remus.

5 6. Si primo modo, id eft, fi vterque coniux in ma-la fide exiftebat,& confeius erat impedimenti nul-litatis matrimonij, dicendum eft, valere donatio-nem pro foro confeientix, donec fifco petenti perfententiam iudicis applicetut : conftat enim nonpoile tunc coningem donatorem rem donatam re-petere , fed polte fifeum (ibi illam vendicare. patetex l.cum hie flatus 3 ^.§.finali, in fine.ff.de donat.in-ter virum , & vxarem. ex /.ri. tit. 1 4. part. 5. docetSancius tom.i. de matrimonio. lib.6. dtß.z. num.i.&alij, quos ibi profert. &quanuisgrauisdirficul-tas fit, an hxc actio competat fifco , folüm quandomatrimonium eft confummatum,an ante confum-mationem ? dicendum tarnen cft.quoad forum po-li, dum fifeus dönationem in iudicio non petit, &dum ei per iudicis fententiam res non adiudicatur,pofle coniugem donatarium retinere rem dona-tam ; nam tradens ex falfa caufa falfitatis confeiuscenfetur donare, & ftatim transferre dominium indonatarium, nifi hie iure aliquo talisacquifitionisdominij incapax fit: in hoc autem cafu non eft in-capax , fed tantum in peenam delicti matrimonijirriti datur actio fifco ad vindicandam rem dona-tam, quz peena non obligat, nifi poft iudicis fen-tentiam. ita Angelus verb. donatio 3. num.a. Syl-uefter verb. donatio l. f 1, Summa Tabienf. verb,donatio 5. q.$. ».4. Sancius citatus,& alij.

.« Si feeundo modo,videlicet,quando folus coniux

donans erat confeius impedimenti nullitatis ma-trimonij , & alter ignorabat illud , Sc in bona fideerat.tunc quidem fi coniux confeius impedimenti,& in mala fide exiftens, rem aliquam donauit, vcllegauit alteri coniugi bona: fidei, valet donatio, &legatio.itaclarc Aifponitut in l.finali.ff.de legatü 1.6c tenet glofla in l. ejui contra, in verb. fifco. C. deincefl. nupt. Sc ibi omnes feribentes , vt teftaturCofta*» c.fi pater.part. i.in verb. vxorem. num.^.Molina tont. 1. de luflit. dtfp.ioo. Sc Sancius tom.i.de matrimonio. ltb.6. dijp.i. ».3. Sc ratio eft , quiaconiux bona: fidei nullumcommifit peccatum,ne-que eulpam, Sc vbi non eft culpa, ceflar peena ; Scaliunde non eft incapax talis acquifitionis, vt mo-do diximus.

38. Si tertio modo , nimirum, quando donans im-pedimentum ignorabat, & donatarius illud noue-rat,licetmulti teneant non valere dönationem illifaetam a coniuge bona: fidei , fed pertinere adfifeum in peenam peccati malae fidei ipfius , quosrefert Emanuel ä Cofta in cap.ft pater. de teftam.i.p. verb. vxorem. num.w, Mcrito tarnen ipfe abaliis recedit». 14.15. & 16. docetque dönationemcfie nullam,non tarnen pertinere ad fifeum, fed adipfum donatotem,& hseredes illius,ac proinde dö-nationem ipfam donacori reftituendam efte , illo-que demortuo, illius hastedibus. idem docet etiamMolina tom.i. de lußit. diß>.100. Sancius lib.6. dematrimonio Mfp.%. n.J. patet cxl.citm hie (latus 33.i.finali. verf. fi tjuis jponfam. ff. de donat. inter vi -rum, & vxorem. De legato autem idem dicendumeft,atque de donatione,cüm legatum nihil aliud fit,quam quredam donatio, /. legatum 1 ff.de legatü 1.Probaturque res in hunc modum,quia tarn lega-tum, quam donatio in hoc cafu ex errore , Sc fiiifacau(a procedir , quia legator , vel donatot exifti-mat, legitimum efte matrimonium : nihil autem

magis contrarium confenfui , ac libertati, quamerror, /. fi quü per errorem. ff. de tunfdiil. omn. ttt-dic. Deindc, quia coniux donans ignarus erat deli-cti , Sc illius expers : ergo non eft aequum , vt obdclidtum alterius propriis fpolietur bonis, vel infe,vel in fuis ha:rcdibus,& filco applicentur.

Si quarto modo, id eft,quando vterque coniuxin bona fide erat, Sc tale impedimentum ignora-bant, licet multi exiftiment valere donationem,&legatum inter illos , poue tarnen donatorem id re-uocare , cum poftca refeiuerit. quam opinionemtenet Molina »1», 1. de luflit. diff. zoo. vbi ait,exconiecturis videndum eile, an valeat legatum , 5cin dubio inclinandum efte , vt valeat: tenet etiamTabiena verb. donatio 3. 9.3. num.i,. fine. Syluefterverb. donatio z. q. 1. Rofella eodem verbo 1. n. 36.Angelus ibi, verb. donatio 3. num. f. & alij, quoscitat Sancius num.i. Dicendum tarnen eft non va-lere tale legatum , & dönationem, quod probaturex ratione textus in l.cum hie flatus. %.ßnali.ff. dedonat. inter virum, & vxorem. vbi dicitur dönatio-nem faetam a viro vxori putatiua: non valere, fedredire ad donatorem,& ratio ibi redditur,<j«*<t nonquafi ad extraneam,fed quafi ad vxorem fecit. Prae-terca, quia hxc donatio proceffit ex errore , quiconfenfum exeludit: itcm.quia donatio inter con-iuges eft inualida, Sc folüm morte donatoris con-firmatur, & ideo poreft coniux donatarius illamtura confeientia retinere , donec expectet mortemdonantis > vt confirmetur, vt dictum fiepe manet:ergo a fortiorüixc donatio inter coniuges putati-uos erir inualida , Sc nullum retinendi ius deteetanullitate matrimonij conferer, cum morte donan-tis non confirmetur: ita praeter auetores , quos ci-tauimus num. 10. docet Sancius tom.i. dematri-tnon. lib.6. dißt.i.num.y. Pancfrmitanus in c.finali,num. 14. de donat. inter virum , & vxorem. Ema-nuel a Cofta in c.fi pater. de teftam. 1 .p. verb.vxo-rem. num.iS. vbi etiam legatum irritum efte docetob defectum voluntatis , Sc ad teftatoris hacredespertinere.

Capvt XII.

An pofTint Pradati hcEreditatcm & le-gatum reli&um monafteiiis,& Ec-clefiis fuislicite rcpudiare,&;nonaeeeptarc abfque folemnitate rc-quifita a iure in alienatione Eccle-fiafticarumrerum?

1 Ecclefiarum ReÜores>& Superiores Ecclefianicietiam Reguläres poffunt licite, & valide lega-ta, & res Ecclefijs , & monaflerijs fuis reliilasreijeere , non aeeeptare abfque folennitate re-qmfita a iure in alienatione Eeclefiaßicarum

rerum.z Anpoß mortem legatoris,& teßatorü poffint li-■ cite legata, & res teßamento relitlas repudia-re , & non aeeeptare. Refertur prima opinianegans.

3 Praferturaffirmans, modo fiat ex caufa, & quid

fi fine caufa fiat , (£* ».7»

4 Omnes leges,& conftitutiones Principumfaula~

riumfaÜs. infauorem Ecclefix,funt nuüa ,nifiafummo Pontifice approbentur.f An poßint Prdati Reguläres locales repudiare

39.