Lib.IV. Cap.XII.
3»
Janhl. Ecclef. non obftat, inquam, quia etiamfi ibicocedcretur cxprefse hocpriuilcgium Ecclefiis perPrincipes faeculares (de quo dubitaturj adhuc po-terunt Präelati, Sc Rectores Ecclcfiaftici huic pri-uilegio, &fauori conceiro ä Principibus faeculari-bus ex caufa renuntiare , vt fupra ditfcum maner:& ratio eft , quia omnes leges , Sc conftitutionesPrincipum faecularium etiam in fauorem, Sc vtili-tatem Ecclefix fa<5tx,funt nullx, & nullius vigo-ris, nifi ä fummo Pontifice, & iure Ponrificio ap-probentur, vt conftat ex c. Ecclefia fanila Maria,de conftitut. in 6. hxc autem lex nuilibi in iure ca-nonico approbara rcperitur.
j. Et idem dicendum eft de Prxlatis etiam locali-
bus Religionum , repudiantibus legitimis Reli-gioforurn,aut bonis donatis.vel hxreditati, mona-fteiiis, conuentibus, Sc collegiis , quibus prxfunr,rclictis ; nam ii abfque caufa Iegitima id facianr,peccabunt non folüra contra charitatcm, quia im-pediunt bonum monafteriorum fuorum,fed etiamcontra iuftitiam ratione officij: ex officio enim te-nentur de iuftitia,bona monafteriis fuis procurare,li illius fint capacia ; ex defe&u tarnen bonorumnon Klientur ad reftitutionem , nec tenentur pe-tere elcemofynas,vc reftituant: fi tarnen bona ali-qua habeant confiderabilia , quorum vfus ex per-miflionc Religionis illis concedatur, tenentur perhuiufmodi vfum,relinquendo,& dimittendo illummonafterio fuo modo fatisfacere,vt diximus tem.i.Decalogi,lib.j. vbi de furtis Religioforumegimus.In hoc tarnen tenentur Prxlati Reguläres loealesfequi difpofitionera fuarum conftitutionum.
6. Sed quoniam oportet hanc materiam exhaurire,
rogabis, qux caufx iuftx exeufare poffint PixlatosReligionum Regulares,& alios Ecclcfiafticos nonReguläres ab huiufmodi non aeeeptatione ? In pri-mis caufa Iegitima exeufandi illos efie poterit ma-gna difficultas in recuperandis huiufmodi bonisEcclcfiis,& monafteriis reli&is, & legitimis Reli-giofornm. Summa paupertas aliorum cohxredumreligiofi, de cuius Iegitima agitur , eft nulla , autperexigua indigentia monaftcrij. Item infamiaali-qua, qua Religio aliquaiam notetur, auaritix, Scnimia libidine acquirendi ,ac excutiendam enim,8c detergendam hanc labem.iuftamcaufamhabentfuperiorcs non aeeeptandi tarn legitimas fuorumReligioforum,quäm hereditates, & legata fibi re-ftamento relicta , quam donationes , qux illorummonafteriis fiant.Debent tarnen Superiores in hocncotio prudenter fe gerere , quia negotium eftvalde periculofum.
y. Ita fe habent huiufmodi opinioncs : vtraque eft
valde probabilis: iftam feeundam iudicio proba-biliorem. fundamenta prima; iam ex dictis folutamanenr.
8. Rogabis etiam ad plenam do&rinam huius rei,
an poflit debitor licice , & validc repudiare , feunon aeeeptare donacionem aliquam , feu legatumfibi teftamento relictum in fraudem creditommfuorum»
Refpondeo primo, afnrmatiuc. patetex reg. nonfraitdantur x-? 7 . ff.de regul.iur. in 6. ibi, nonfrau-dantur creditores, cum quid non acqutritur a debito-re , fed eiern quid de bonis diminuitur. patet etiamex /. qui autem 6. ff. <P« in fraudem credit orum,\h\,mim enim acquirere.non verofuum Patrimonium di-minuere.ha doeet Sancius tom.i.dematrimon.lib 6.diJp.+.n.S. Sc quos allcgat. Ratio eft, quia talis de-bitor nihil alienat,cüm nihil acquifierir: ins enimhxredicarem adeundi, & aeeeptandi legati, ante-qtiam ateepteturmop eft in noftns bonis, vt deci-
ditur in l.pretia rerum, ff.ad legem falcidiam ; Ccdtantum definit acquircre.Etquamuis legatum par-ticulare, v.c. hoc prxdium, hxc domus , (idem dedonatione) in fpecie,feu in indiuiduo relidto , aucdonato ftatim poft mortem legatoris tranfeat indominium legararij, tarnen tranfit ad dominiumillius fub tacita condirione,fi ab iilo acceptetur,&non repudietur,vnde cum poftea repudiatiir.fingi-tur a iure non eile acquisitum dominium.ita gloftaad citataml.qui autem. verb. legatum. Sc ibi Barto-lus paulö poftprineipium.
Aliqui ver6 Dodlores hoc temperant, vt pofllc 9.debitor repudiare hajreditatem, vel legatum,quan-do merc perfonalis eft debitor:fecus quando bonaillius funt debito hypothccata:ita limitant Anchar-ranus , Sc Socinus, quos refert» fed non fequitur,Tello ad I.4. Tauri. num. j f. merito tarnen hanc li-mitationem non admittit Tello ibi^num.j 7. & 60.Baldus, & Ioannes Lupus, quos ibi citat.
Alij limitant, nifi repudiatio fiat poft condem- I O.nationem delicli ad fummam aliquam peeunia-riam,tunc enim,aiunt,inualide repudiatur in frau-dem creditorum,& huius condemnationis. Sic li-mitat Gregorius Lopez /.n.^.f. tit. 10. verb. En~gatiofamente. Sed contrarium tenendumeum San-cio citato , & cum Tello dicla I.4. Tauri. mtm.Go.fine. quia potiori priuilegio gaudent creditores ha-bentes hypothecas,in quorum prxiudicium pottftdebitor.valide repndiaremam ex delicto fola obli-gatio perfonalis abfque vlla hypotheca confurgir.Nec obftat, quod Gregorius Lopez citatus dicat,itapronuntiatum fuilfe in fupremo Senatu in qua-dam contingentia cafus , quia fententia Senatusnon efficit legem ; imo nec fa?pe fententia Princi-pis.tefte Couarruuia in 4. Decret. x. p.j. §.4. n. 1 r.quia magiftratns elefti ä Principe ad ins dicen-dum , non poiTunt inducere ftylum, legemque fa-cere contra ius.
Alij limitant, ac temperant > nifi facta fit con- 11.demnatio ad fifeum applicandajfcd oppofitum pla-ne eft verius,& probabilius, vt benc animaduertitSancius tom. 1. dematrimonio. lib.6. dijp.\. xurn.8.nam fi harreditas poteft valide repudiari in frau-dem creditorum,a fortiori in fraudem fifei, traftatenim de damno vitandojeaufa verö fifei tracT:at delucro captando ex peena, Sc creditor priuatus po-tioris eft iuris, quam fifeus, meliorifque conditio-nis,cum fifeus peenam folam exigat,& creditor pri-uatus debirum infe, Sc inre il.i.C.pcen.fifcalib.creditor. prtftrri.
Refpondeo etiam feeundo, ad dubium num.S. 1 1.ta£tum,illos non faecre illicite, id eft, contra iufti-tiam,repudiando huiufmodi legata in.fraudemcre-ditorum,cüm folüm teneaturex iuftitia non dimi-nuerc bona acquifita incredirorum fraudem ; nonautem acquirere non acquifita : peccant tarnencontra charitatem, quia cum facile poflent obuia-re damno creditorum fuorum aeeeptando, noluntei obuiare,peccant,inquam,contra charitatem, nifi.aliunde habeant inftam , Sc rationabilem caufamexeufantem.
Capvt XIII.De fponfalitia largicatc,vtrum ea, qu?focer , & maritus mittunt fponfa^,cenfeantur donata.Quid de annu-lis,veftibus,&c.
1 Quid fit ß>ofalitia Urgi((U,& qua fit Uli* natura.
2 Sponfa