Lib. IV. Cap. XI.
5°7
Altare altquod cera , & oleo iÜHminmdum, fitValida.1r Quidfi vir donet inualide vxori, vel vxor virocenfurn, & ille , vel tlla inutiliter expendat 20.teneatur reflituere centurn integra, an minusilla,qut, inutiliter expenfafunt.
2 6 Valet donatio int er virum,& vxorem ad reficien-
das domus temporis iniuria collapfas.ly jin valeat quando vir vxori,vel vxor viro donat
ad donandum alteri tertio.1 8 An donatio faSta a viro vxori,vel ab vxore viro,
valeat collata in tempus, quo alter obierit:nimi-
rum fit mantus dicat, vt resfiat, vel donetur
coniugi poflquarn ipfe obierit.JJ Valet donatio inter virum , ejr vxorem , quando
vxor donat altquid viro ad confeque/idam di-
gnitatem, vel honorem militarem.
3 o Valet fi conßante matrimonio vir remittat vxori
promijfam ftbi dotem.
31 Valet fi vir remittat vfuras licitas , qua ftbi da-
banturpro ontre fuflinendi matrimonium,dumtotados,velpars illius nonfoluebatur.
32 Valet fimilit er donatio inter virum , & vxorem,
cum vir donat vxori aliquid annuale in ali-
menta , modo donatio non excedat frultus
dotis.; j Valet rurfus, cum vir, & vxor ftbi aliquid ad
inuicem exilij caufa donant.34 hem valet,fi vnw coniux in itdibui alterimgra-tis habttet, & vfiufiterit veßibus, vel anima-
libus illius.3f An inter coniuges putatiuos valeat donatio in
ommbus cafibtu , in quibus valet inter veros
coniuges.3 6 Si vterque coniux confcius impedimenti dirimentis
in mala fide erat,peteß in confciemia donatio-
nem alterius fatlam retinere , donec fifco per
fent enttarn iudicis adiudicetur.37 Quid quando folus coniux donans impedimenti
nullitatis confcius erat.3 8 Quid quando donatarius illud nouerat, & non
donans.59 §LB*^ q ua "de vterque coniux in bona f de erat,&
impedimentum ignorabat.
%l> fffir^ V A n v 1 s adhuc prarnumerauerimusali-«föplje quos cafus , in quibus valet ftatim dona-cMfcSfcf! tio inter virum,& vxorem, & non fit ne-ceflarium expeetare mortem donantis, vt donatiovalida fit, adhuc reftant multi, in quibus valida'quoque eft.
12> . Primus eft, fi fiat inter Impcratorem, & Impe-
ratricem, Regem , & Rcginam. habetur exprefsein l.penultima, jf.de donat.inter virum , & vxrrem.docet Nauarrus infum.lat. cap.ij.num i49.Ludo-uicus Lopez lib.i.decontraclib.cap.^y.§.porro quo-niam. Molina tom.i. de iußit. difput.iS9.§.in ve-ter ibu*. Sancius lib.G.de matrimonio, difp. 3 .num. 1.Ratio eft, quia contrarius inter Imperiales, & Re-gales perfonas obtinent vim legis. Idem dicendumeft,fi fiat inter aliosPrincipesabfolutos, nonagno-feentes Superiorem.vt optime animaduertunt Mo-Iina,& Sancius indueti.
13. Secundus eft, quando ex donatione coniux do-
mtarius non fit ditior , licet donator fiat panp;.rior, quia iam videtur caufa prohibitionis ccfTare;przeipua enim caufa huius prohibitionis eft , nedonatarius fiat ditior ex paupertate coniugis do-minus. Cum enim donatarius ex tali donationenon fiat ditior, propric non fpoliat alterum. habe-tur exprefse in l.fi jponftts r. verf. comeffa donatio.
jf. de donat. inter virum, & vxtrem ; vbi concefladonatio fepuhurs caufa , inter maritum , & vxo-rem valet , quia , vt ibidem lex ait, non videtuwdonatatius in illa re fieri locupletior,licct donatocfiat pauperior, donatarius autem proprie ditiornon fit ex fepultura donata. Ncc refert, qnöd do-natarius fepulturam emeret, fi ab altero coniugeea fibi non donaretur,quia etfi coniux donatariuspauperior efficeretur , fi illam emerat, non tarnenideirco fa&us fuit locupletior , co quöd illam nonemerit, quia illi, quibus fepultura: donamur,nul-lum prouentum , nullam vtilitatem ex illis in vitafiia accipiunc,& quia ita donantur,vt ob Dciferui-rtium , & obfequium ctiam donenrur : ita docetSancius lib. 6. de matrimon. dtfl?.$. num.i. tom.i.patetex 1.6. tit.i i.part.4. ibi, Porqueaquelaquienlas dan no fe aprouecha deäas en fu vida: otro fy,porque fon dadas en manera ; que fe tornan en feruiciode Dios.
Hinc infert Ioannes Lupus,quem fequitur San- 1 4,cius modo allegatus,»« rubric.de donat.§.4%.num.1.valere fimiliter donationem.fi coniuxconiugido-näret redditus ad capellam dotandam , vel ad illu-minandum templum oleo, & cera , quia ea dona-tio eflet donatio ex caufa pia. Mihi tarnen, quid-quid illi aderant, hoc non videtur, quia ea dona-tio tarn fepulturx , quam redditus ad dotandamcapellam, illuininandamque oleo , & cera, primö,& per fe non fit Deo, Templo,& Ecclefias proptecDeum,fed fit corpori coniugis defunfli.atque adedin honorem temporalem illius, licet per aeeidensrefultet in prouentum fpiritualcm ; vn^e formali-ter primö , & per fe dici non poteft donatio pia,feu ex caufa pia : iam verö fi fepultura fit eleuatae folo , in modum Maufolei, aut in loco^ignioriEcclefia: , non eft dubitandum, is honor , qui re-fultat ex loco, & eminentia, ac nobilitate fepultu-ra:, effe quid temporale, & pretio aeftimabile,emi-que , & vendi pofle, vti diximus lib.<j. de tranjlat.demin. per empt. & vendit. cap. 1 9. a num. 1 2. vfquead 1 f.licet enim mortuisdarefepulturan?,illofquefepelire gratis, opus pium fit, & officium pietatis; , .tarnen fepelire maiori pompa , in nobiliori fepul-tura , negotium mere remporale eft, & per aeei-dens officium pietatis adnexum habet, vt ibidemdiximus, & docet Sotus lib.9. de Iuftit. q.j. adfin.art.\. & Aragonius 2. l./y.ioo. de fimonia. art.$.fol. 8oo.ee/. 1. Rodriguez i.p.fumm.cap.^S.concl.z.fol.i 1 8. & praxis quotidiana probat. Quare opi-nio Sancij, & Ioan. Lupi folüm fuftineri poterir,quando donatio fepulturae fuerit facta primö , 8iprincipaliter proprer Dcum coniugi pauperi, quiatunc fuftineri poterit, tanquam opus pium exhi-bitum-pauperi proprer Dcum : & quando fepulru-ra ipfa fuerit ordinaria , non quando fuerit magnopretio a:ftimabilis proprer eminentiam , & digni-tarem loci illius , quia tunc cum locus vendibilisfit, & cum magno prerio aeftimerur , negati nonpoteft , fieri pauperior donator, & donatariusditior, quia fi ifte illam emeret, magno pretio eiftaret , in quo locupletior manet : & fi ille eamvenderet, pro magno venderet pretio , in quo rcmagna factus eft pauperior : ita mihi videtur aftc-rendum , quanuis feiam » fidentis animi, & pra:-fumpruofi hominis eile , velle iudicium fuum fincauetore, tarn grauibus auetoribus pra:ponere ; dixitarnen quod fentio,paratus fententiam mutare,fimaior mihi ratio aßignetur.
Si vir donet aliquid vxori, vel vxor viri, quod t y.donatarij inutiliter expendant , valet donatio'^quoad id, quod inutiliter expenfum eft.. nee tene-
Cc 4 tuc