i88 De tranilat.dominij per donationem.
i«.
Sylneft.f rb. Peculium x.qiufl.%. Nauatrus infum-vifl Lnt.Clip.ij.nutn.i60. Antonius Gomez ad I.19.Tait/i, »awiiß.Grcgorius Lopez l.y tit.i^.part.6.Ratio,ac fundamenumi eft,quia pater non tcnetnialcrefittnm ex fuisbonis,quando filius habet bonapvopria, ex quibus fuftentetur. confcntit l.vltim.C. de coftationib.
Hs tarnen nr>n obfb.ntibus , pofTimt patentesde fuis bonis alcre filios in ftndiis, 8c Acadcmiis,ctiam -habentes propria,neqtie tenentur ea alimen-ta computare in adminiftranone fuorum bono-rum , non enim ilücitum eft p'atribus vnnm aliistpri^ferre filiuni in alimentis; in vi£hi , & veftitu,vfiono in hoc rartonis modum non excedant , vtdocet Nauatrus infumm.cap.i-J, n.\Go. Quod dixi-mus , cönmmpta in ftndiis- non eile conferenda,inrclligit Antonius Gomez citatns , & Garcia derxpe>!fis,c,ip.<i t .nHrn.^.mv)<\o non proteftetor paterea eile compuranda in {egitimarri filij, vel ex aiüsconi'ctfturis conftet voluntatem patris femper fuii-fe.eis expenfas in legitimam illuis computaie.vcl-.11 ti fi cas referat in album , am in libro expcnfii-rtnti feribat, quas cum eodem filio fecit.ve! ex aliocapite de hacillius vqluntate conftet, tiinc enimtenebitur filins 4dducere ad coüationcm id , quodplus confumpfit in ftndiis, quam confumpfiflet, l\jn domo paterna aieretut. cum hac limitationeconfcntit , ac concordat /. qua pater 1. ff.famUUercifcnndis.. quamuis de folb filio emaneipato lo-quauii,^ praeter Gomczinm, Sc Garciam indudosid docet Ciam Aluarns Valiafcus in praxi de par-tit. curi. t 5. mun. 163. In omrtibus antem cafibns,in q'iibns expenfir faftx in ftudio conferendx funt,deirahi debci id, qnod Hlius in domo patris exi-ftens in aiimentis confumpfillt-t, vt bene animad-uertunt Valiafcus nnm.i€<{. & 1 c 1.Gomez adl.19.Tauri, num.iG. Garcia de expenßs , cap. 4. nurn.4.ad j.
' De libris . (eil expenfis librorum , quos patresemunt,& Pracmnt filiis ad ftudium ülorum, eftdu-bium , an ad collationcm adducendi (int ? & veröfi loquamut de libris necelfariis ad (cientiam ac-quirendam,ad gradum, feilieet, doctoratus, vel li-centiaturx comparandum,quos patres dum viuunt,filiis emenint, 5c tradiderunt, non eile conferen-dos, docein communiter Dotftores. ita lulius Cla-rus in colirilnu. commun.opinion.verb.libcr.num.i 1.Roland. conßl".i\.num u. Menochius de arbiträr.Üb. 1. centuria %. cafu 151. Afflidt-is deeif. 147. n.x.Auendanho ad l.%c>, Tauri, glofll$. n. 6. Matienfol.^.glojf.t:* ".}. tit.%. lib.$. noua recop. Petez lib.%.fit.x.lib.i .0rdinam.pag.46. Molina de iuflit.tr acl.t.dij/p.i.^. verfl.quad ad libros. Valiafcus cap.i$, de■partit. num.cg- & poft Bartolum Decius in l.fi do-natione,n.4i. C.de co/Lit. 8c alij multi,& idem di-cendum eft de libris donatis a patribus filiis fcho-iarjbus.velnti corpora iuris ciuilis,& canonici,nonenim etiam veniuntad collationeiti, cum non fintminus necedarij ad ftudendum, quam carteras ex-penfje,& ideo,quod deexpends 'didium cft,de li-bris quoque dicendum erit. Quare fi conftet patrisanimum fuifie expenfas librorum in legitimamfilij computare, computandx funt in illam , &adcollationcm adducendae erunt.Id autem conftabir,vel ex proteftatione, vel ex relatiohe in album ex-pcnlarum , vel fi patres id declarent in teftamentislms. Conftabit etiam ex modo emptionis ipforumÜbroram: nam C\ patres eos libros emant filiis,nomine filiorun^non cvunt expenfi iliorum con-ferendx , quia fignum eft, eos voluifle patres filiisdonare ; nec fimiliter tenentur patres eos in fuam
tertiam poft mortem fuam computare : Ci \cibcos emant nomine patrum, adducendumerit ipfo-rum pretium ad partitionem , quia fignum eft eosnoluille eisdonare; quod conftabit magis fi patresiliorum pretium in album referant fuarum emprio-nnm , atque expenfarum. & ideocommuniter Do-Chores refpondent libros eile conferendos fi patresemant illos nomine proprio ; non effc conferen-dos, ü eos emant nomine filiorum. & hi funt Me-nochius citatns, Barbofa inremijf. ad leg. RegiamL:ißt. Hb. 4. W.97. ad §.7. num.i. pag.u i. Si veroloquamur de iifdem libris, quos patres iifdem filiisenjerunt.&inyitafrja non tradiderunt,adcollatio-nem effe adducendos poft mortem patrum pro eoftatu , in quo funt, docent omnes Doclorcs pra:-citati.
Sed quid fi libri don.ntur a patre filioDocl;ori, 19.Licentiat6que,qui iam fua ftudia abfoluerat, iudi-ci, Aduocato, aut fimile munus publicum exercen-ti, aut qui in procin<äu eft ad exercendam eamfeientiam , quam didicerat ? Refpondeo fimilitercum comraimi Doi?torum , pra:dicT:os libros nonelfc conferendos, fi ante mortem patfis filio erantiam traditi, vel faltem per donationem prarceden-tem ä filio erant iam aeeeptati : eile veiö ad colla-tionem adducendos,fi poft mortem patris ci tradi-ti fuerini. ita Valiafcus de partip. cap.i 3. num.160.lulius Clarus lib.^.fent. §. donatio. qitttß.S. num.6.Cr tn additionibui'ad eum numerum in fine qttdi.ßio-nü.vcrb.libros. Alexander confll.141.num.if .vol. 2.Rolandus conßl.i 1. lib.i. dub.i. & omnes Dolo-res num.pr&cedenti allegati, & hxc eft hodie corrf-munidr , & probabilior opinio. & ratio eft , qniaetiamfi ftudia fua iamabfoluerint; tarnen perindeeft , ac fi tunc filij in campum excant ad militan-dum, & militiam exercendam in communem Rei-publicx vtilitatem, eft enim aduocare, & officiumiudicis exercere , quafi militare , & cum libri in-duant rationem armorum, & arma, Sc caetera, quae' caftrenfia , aut quafi caftrenfia funt, non confe-rantur.ideo etiam neclibri iam dati, Sc traditi, autfaltem iam promi(Ti,& aeeeptati nonconferuntur.Quod tarnen mrelligendum eft , quando ex hocmagna inxqualitas inter fratres non infurgeret.nam fi infurgat, tunc quidem ad collationcm vc-nient , vt docet optinie Menochius de arbiträr,hb.x. cent.i.caßt 13 j .num^.Sc communiter Dolo-res. Quando autem infurgat, vel non infurgat hxcmagna inxqualitas.iudicabit prudens iudex infpe-£lis cireunftantiis diuitiarum, Sc bonorum pa-tris,qualitate,&nobilitatealiorum filiorum , iuxtaeundem Menochium citatum. Bartolum in 1.1.§.nec caflren/e,num. 11 .ff. de collai'.bonorum. ^Crauet-tam confil.115. numq. Dccium, & alios citatos abeodem Menochio.
Sed hicrogas. Quid fi filius ineepit per aliquos 1°'annos ftuderc,& vult continuarc ftudia fiia , patervero non vult, tenebitur ne pater , vel mater con-tinuare cum expcr.fis , quovfque filius abfoluatftudia fua = Negatiucrefpondcr Antonius Gomezäd l.ic,.Tauri,n.iZ. Molina tom. 1. de iuß.difp.i^^& quidem Gomez triaibi dubia excitat , pulchraquidcm,& l'citu digna. Primtim eft.an pater tenea-tur fumptus, & expenfas , Sc omnia alia necefifatiaminiftrarc filio ftudiofo, Sc ingenuo.vo'lenti ftude-re; Sc ad hoc poflit per filium in iudicio compclli?Secundum eft , an in co cafu , quo filius milliis Klftudium,& de confenfu , ac voluntate patris capitftuderj , teneatur pater continuare expenfas , Sc,necellaria filio miniftrarc , quoad vfque ftudiumabfoluat, Sc petficiat, Ttrtium cft,an mortuo patre
teneamue