LibIV. Cap.VII.

289

teneantur frattes, eiufque coha:redes ad prxdiftosfumptus vfque ad finem ftudij fui ; & omnibus bistribus dubiis ficbicuiter, Sc refolutiuc fuo morelcfpondet.

Ad primum, non teneri patrem , nee poffeobli-gari ad continuandum cum expenfis ncceiTariis vo-lenti filio (ludere contra voluntatem patris , nifitantummodoin ftudio Grammaticx, Sc hurnanio-Cara litetaturn , (I fllius habilis fit, non ad vlterio-tes feientias. Et ratio illius eft,quia. ftiHium Gram-:natica;,eft quafi generale fundamenrum ad omnesalias feientias. Idem docet ValeriusReginaldus inpraxi fori poenitentia lib.io.num. 4$. vbi etiam re-foluit, teneri patrem in confeientia volenti filioftudium ineipere , expenfas facere , vt det operamJiteris, quibus exteri parisconditionis more patrioerudiii, informarique folent; vbiqueautem in mo-re pofitum eft, vt ftlij Nobilium Grammaticam, &Jiteras humaniores addifcant,& fi in foro confeien-riae ad boc tenentur patres , in foro extetno ad idpotenmr obügari. Ego bis cluobus Audoribus af-,fentio, Sc prxcipua huius rei ratio eft , quia patresrenentur alcre filios , & ad hoc poftunt obligari inforo foli, & bonis illos moribus informare, vt do-cet Tolettis lib.^. ßummt,cap.\. a »««i.S.Nauarriisinfumm. Lat. cap. 14. num. 17. Nomine autem ali-mentoium venit etiam in iure ftudium, fine quohomines Nobiles, & ingenij , viutre politicc nonpoffunt, puta ftudium Grammaticx, vt docet Syl-uefter vtrb. alimentum, num.i. Sc deducitur ex l. debonis,%.nonfolnmff de Carbon, edill. ibi, Nonfolutnalimento praßari debent pupillo,fed & in flndia,& inceteras neceffarias impenfxi debent impendi pro modofacultatum, concoxdat text. inl. quißhum , ff. vbipupillu-s educari valeat. & in l.officio , ff. eodern , ScSyluefter citat ibi Bartolum in l. legatis , ff. de ali-mentis, & abarijs legat. vbi ait Bartolus, illum, cuidebentur, Sc legantur alimenta, deberi etiam Sc le-gari expenfas pro ftudio neceltärio, fine quo viue-re homines ingenui non poffunt competentcr adgenus fuum, & perfonas , veiuti Grammaticx , fc-cus de vlrerioribus. qua; opinio Bartoli, Sc Sylue-ftti eft probabilis. Communiter tarnen diftinguuntDodtores inter alimenta iuris , Sc alimenta legaraalicui teftamento; Sc loqucndo de alimentis iuris,dieunt inter ea comprehendi etiam expenfas ad ftu-dia Grammaticx ; loquentes ver6 de alimentis te-ftamento legatis, dieunt comprehendi folum ali-menta natura, - competenter ad genus, & familixnobilitatem, non ftudia. Idcm dicendumefte ahmtde alimentis debitis ex conita&u, tunc enim fi ni-hil exprimitur de alimentis ftudij , minimc fub le-gaco.aut contractu comprehenduiuur, quia agituCde graui prxiudicio legantis,hxrcdumque illius, Scde graui prxiudicio altcrius partis conttabentis;ita Rolandus co/t/7/. tt. Lb. i.Surdüs de alimentis,tit.4. quxß. 6. Menochius dearbitr. cafu 170. Ni-colaus Genoa in traÜ. de conciliat. cunilar. lequrn,qutfibicontrariantur ,fol. 14,9. Coler. dealiment.lib.i. cap. 1. num. 9. CT 10. Sed hasc opinio horumDo&orum parum cohxret cum opinionc Bartoli,ille enim ait, alimenta, qu£ legantur, am debemur,eomprehendere etiam alimenta , feu expenfas ftudijGrammatik, quibus verbis per alimenta , qua le-gantur, intelligit alimenra , qua; debentur ex lega-to teftamento, & per alimenta, qu* debentur , in-telligit alimenta , qua: debentur ex contractu;prxfata tarnen diftin&io communiter bodie re-cipitur.

Ad feeundum Sc tertium air, in maioribus ftu-düs non teneri patrem , qui lilium ad ftudiuin mi-Fagundecdeliißitia &t

fit, continuare alimenta in iifdem ftudiis , nequeharredes illius , quia ad huiufmodi onus nullo iure .in vlrerioribus ftudiis tenetur ; & licet tencaturalimenta praeftarc , intelligitur in domo propria,non alibi; Sc ob eandem rationem fiinilitcr etiamait, mortuo patre non teneri alios flaues , eiufquecohxrcdes pra:dic~tos fumptus , Sc expft*ilas conti'nuare, quia cum pater non tencatur , fimiliter neeeius ha-redes tenentur. iuxta textum m l. de bonis,§. nojißlttm, C. de Caibo. edicl. Sc textum in l. quifüij , vbipHpill. educar. dcb. Sc ita tenet Bartolus in/. 1. §. nee caßrenfe , ff. de cotlat. bonor. col. penulti-ma, num. 11. & in trau, de duobutfratnb. qiufi. 3.Baldus»'«/. emmmodo, §.i>nputari, C. deinoffeiof.t eft am.

Valetdcnique donatio expenfaium, qua; fiuntapatre filiofamilias fub eius poteftate conlh'cuto proillo honorffndo iufigni aliquo gradu docl:oratus,am licenriatuu-e , vcJ infigni dignitatc fxculari mi-litari, vndc huiufmodi expenfas, nec tenetur rib'usconferre, nec patcf, cas aeeipere in fuum tertium,nifi pater cas in album referat expenfarum , quascum ipfo filio fecit, aut aiiunde ea fniflc ipfius vo-luntas colligatur. ita Vallafcus in praxi departit.cap. 1 }. num. 174.0^ '7T- MolinaTlicologus tom. 1.de tuflit. dijj>. 241. §. quoadpoflcrtorem. Gomcz adleg. iy.Taiiri,>ium xi. Gaicia deexpenfis , cap. 4.num. 14. Ratio eft, quia id donatum cenfeuirprohonorequafi iniliti« aftcquendo , aeproinde ceditin rationem bonorum quafi cafttenfiuin.

Limitatur tarnen li^c iüxta Vallaicum, Sc Moii-nam,nifi filiusfub patria poteftate conftitutus bo-na aliqna babeat, de quibus ipfe patet in illius vti-liratem hoc expendat, iuxtatextum in l.fißlius,ff.de petit. kecredu. ibi, In honorem filij. vbi Baldusitaait. locjuitur ijle textu* de dignitate militu , doÜora-ttu. Sc geneialiter infenmt Molina , Sc Vallafcus,valcre donatioues pauum fadlas filiisfamilias fubeorum poteftate conftitutis pro confequendo ali-quo bonore, vel dignitatc non vendibib,nec trans-feribili ad hxredes, Sc non eile ad collationcin ad-duccndas,ncc patentes teneri cas expenfas in fuumtertium aflumere, veiuti pro ordinando filios facrisOrdinibus, (de quoftatim agenms) pro decorandoillo habitu alicuius militix , pro gradu equitatus,vel dodroratus, ob rationem fupra tadtam , quia eadonatio cedit in donationern bonorum , quafi ca-ftrenfium , & illorum induit rationem, & na-ruram.

Hinc iam patet, cum gradus dodoratus , &alijliterarij, beneheia Ecclefiaftica,commenda:, Sc ha-bitus militares, Sc his fimilia honoris infignia , ne-que vendi pofTinr a filiis, neque ad ha:redcs tranf-mitti, non teneri filios propter illa quidquam adcollationem adducere, neque fumptus, & expenfasillorum, quas parentes fecerunt, vt filiis compara-rent, neque illoi um xftiman'onem, nifi forte priuspatres cum filiis conueniftent, fe ea lege id facere,vt Uli poftea hos fumptus de redditibus toluant.vclin fuam legitimarn porcionem eos poftea compu-tent. ita Antonius Gomez /. 19. Tauri, num.n,vcrßc.ex quo fubmfero. ibi, ex quo fubinfero , quid fipater , vel ma;er aliquid expendit pro fiÜo pro adi-pifeenda dignitate Epifcopatus, vel Canonicains, velpr&be/ida Ecclefiafttc*,vel doäoratut , vel fimili di-gnitate, non confertur, quia taltsdignitas, Jen militi*mnpoteft a filio vendi, nec ad h&redes tranfmitti, Scid ipfura penc iifdem verbis docet Molina tom. Udeiußtt. dtß.i^i. §. hinc patet. Sc deducitur ex tex-tu in Lt. §.feä , an id, ff. de coäat. bonorum, cuiusha;c funt verba, Sed, an td, qttod dignitatU nomine a

E b p a ' r f

l.