Lib. 111. Cap. III.
225
l.
ex iuftitia, fed ex fidelitate tantüm : primb , cjuia fifit ex fidclitace, nun tenebitur promittens ad refti-tutionem, fi promiffionem infringat,nec ad luere-des illius hrc fidelicatis obligatio transfererur. Se-eundb , quia non potent tunc promiirarius in con-feientia , fua auetoritate rem fibi vendicare , qua;omnia effici poterunt, (i obliget ex iuftitia , quiaobligatio fidelicatis hacrec perfoux, ac ptoinde ex-tinifta perfona extinguirur talis obligatio : obliga-tioautem iuftitia; eft obligatio realis, & nonextin-guiturcum perfona. ita Salon.tow. i.detufi.quafl.^.de rnairim. art. 3. dubit. 3, vbi appellat hanc Obliga-tionen! iuftitia; feeundum quid,quarenus hxcfide-litaus obligatio eft ad alterum ; in re tarnen alTeritefte fidelitatis, & ideo pet fe & ex vi fua non tran-fite ad haeredes, tranfire tarnen per aeeidens co mo-do, quo diximus/?»*>. 1. Ha;c in foro confeientiae.nam in foro externo ad hasredes rranfibunrpoft la-tam fententiam, quia prsefumunt leges voluifle pro-mittentem fe ex iuftitia obligare. ita Soares de au-xiliji in relett. libertatü dittins. dijp.i. feä.i.fol.41 2.ad $.nemfcc~ltonu.
Capvt III.
Verum promiffio pure interior
fac1:a homini vim habeac
obligandi.
1 Promijfiointernaeft illa, cjux nee verbli ,nec fignisexternis manifeftata efl.
l Si facta fit Deo, & Sanilü propter Deum , obli-gat in confetentia.
3 Refertur prima opinio afferentpromiffionem inter-
nam faÜ am homini obligare promittentern [al-tem ad iüam manifeflandam promtjfario.
4 Prttfertur negans.
$ Soluuntur argumenta prims. opinionü.
Promiffio externa habet vim obligandi ab interna,& ab ailu interna non pure fumpto,fed pro vtconiungitur cum manifefiatione externa, ibid.
6 Quid promijfio externa addat ad fimplexpropo-
fitum.Quid fi promiffioni interna accedat inramentum.ibid.
7 An cum promiffor reuelat promtjfario internam
promiffionem, opus fit, vt iüam renouet, & ra-tam habeat.
8 Promijfio externa abfenti fatta , non obligat an-
tequam ille eam acceptet,vel alim pro illo de iu-re habilis ad aeeeptandum.Nee obligat promifforem ad illam per nuntiantmanifeflandam, vt dictum manet num. 3. & 4.
9 An poffit quU fe alteri obligare per atlum pure
inter num, ficut fe Deo ebltgat,& vt fe exduatab ipfa obltgatione, an teneatur fuam promiffio -nem internam Uli manifeflare.
10 Promißio interna fatla homini ab initio fuit in-
Haiida.Attut interni nonfunt apta figna, vt fe homines
inteäigant, aut communicent. ibid.Etiamfi interne promittens\manifeftaret fuam in-,
ternam promijfionem promijfario , non ideo ei
maneret obligatuf, nifi de nouofe veilet per eam
manifeftationem obligare. ibid.
R a v 1 s quseftio eft inter Doctores tarnTheologos , quam iuris canonici peritos,an promiffio pure interior facta homiai,
ita prominentem obliget in foro confeientise, vtin illo teneatur ftarc promiffio, illamque implere,aut faltem illam manifeftare promiifario , vtpoftmanifeftationem promilTum implere teneatur. Eftautem promiffio mcic interna illa,qus nee verbis,nee fignis externis manifeftata eft, ied qua quis fe-cuminterius dicit : Promitto, vel donoequummeum Pctro, & inter internas promiffiones eriamnumerari poflünt übe, qua: fiunt verbis , & fignisexternis, nemine audiente, nee vidente.
Et in primis fi loqnamur de promiffionc facta l.Deo, vel Sanctis proprer Deum, atque adeö de vo-to.non eft dubium, votum internam Deo> & San-ctis propter Deum nuneupatum in confeientia va-lere, & obligare. Votum enim internum , quodnihil eft, quam promiffio interna facta Deo , obli-gat , vt in materia de voto in primo noftro tomoDecalogi oftendimus ; eft enim Dcus infpectorcordium, iuxta illud i.Reg.16. Homovidet ea,qut,parent, Deut autem intuetur cor ; 6c illud Pfalmi 7.ferutans corda ,&renes Dens; & illud Chrifti Do-mini ad Pharifxos , Qjüd cogitatü mala incordibmveflris, Lucac 7. cum autem folusDcus internas ho-minum cogitationes agnofeat, intentionefque &vota, illa aeeeptat, fi uns de re bona melioris nonimpediriua,cVrcliquas conditioncs habeant .qua;ad votum requirumur. His poiitis,
Vcniamus iam ad rem. Circa hanc quxftionem 5-duas inuenio opiniones.
Prima docet promiffionem pure interiorem fa-öam homini obligare in confciemia, ( de quo fo-ro folüm loquitur) piomitccntcm. eam tenent San-cius de rnatrirn. lib. 1. dijp. 3. num. 4. vbi dicit cfleprobabilem, Aragon. 2.1. qtKtfl.SS an. 3. Anglestnflorib.part.i. cjiufl 1. de voto, auic.z. clißicult.^.Anton. Diana trau. f. w'tjcell.in. refolut. 1 16. Lc-defma 1.4. qu<eß.i$. art. 1. dub .13. & primus , quieam rem in dubium vocauir, fnit Sistus Lb.i .deiu-fiit. qu&fi. x. art. 1 .ad 1. qui validis rationibusproeapugnat , illamque prob!ematice defendit ; fedtandem in contraiiam inclinat. His fundamentisperfuafus eam defendit Ledefma. Primb, quia pro-miffio interna, exterioii figno declarata obligat,nee tarnen ex vi figni externi, fed ex vi cöneeptio-nis interna/ per illud fignificata: j ergo ipfa internapromiffio per fead obligandum fufticit. Confirma-tur, quia per fe notum eft takm promiffionem nonobligare in foro externo , cum fecreta cordis in eoforo indicari nequeant: in foro autem confeientia?,in quo fola veritas attenditur , neceiTärid debetobligare promiffio pure interior cum debitis cir-eunftantiis faita. Secundb , quia promiffio interioraliquid addit fupra fimplex propofitum , nee alindvidetur addere,quäm vim obligandi; ergo illa obli-gabit fub reatumortali, quia u talis promiffio iura-mentoconfirmctur.ligabitjcum igitur inramentumpromiftbrium non obliget, nifi ratione promiffio-nis , fequitur illam per fe obligare. Tenib , quia fiquis promiffionem prxeoneeptam poftea prpmif-lario fignificafet, dicens, Ego tibi nihil modo pro-mitto ; fed hcri apud me hoc tibi pollicitus fum.Videmodö an ÜIlhI aeeeptes; co acccptar.tc , pro-miflormanebit obligatus , non nifi vittutc ptace-dentis promiffionis ; ergo illa obligabat. Gjuartb,quia promiffio interna perinde fe habet, atque ex-terna abfenti fada, fed ha:c obligat in foro con-feientias jergo &c illa. Accedit confiimatio ex l. }.§.manumittenda y jf. deacquir. pojfejf. quatenus ibihabetur foloanimo amitti pofle poflcflionemjq»a-re igitur non fufficiet folus animus ad inducendamobligationem promiffionis pure interioris.
Secunda