%z^ De tranflat dominij per promiffionem.
i
Capvt II.
Verum promiilio fimplcx accgptataobligct ex iuftitia, an ex fidelitate,& (icx fiddiratCyin qua quantitatcobligct ad mortale.
i Ex aeeidentt obiigs.t prtmijfio de inßitia ad refe-Slionemdamni dati ob td , quid fmt promiffio-nem frangat.Simplex promiffio , etiam acccptata,obtigat ex fi-delitate tantum.Procedit exmera qratia & Itberalitate.JVon includit exftta natura, attualem aliquamrei
donationem.Quatndo fit per feripturam publicam , aut per
<"chedulam,an obliget ex iußitia. ibid.P endet ex voluntate permittentis , qui poteßfeobligare ex iußitia , vel ex fidelitate , pro vtmaluerit\dum tarnen ßecialiter fe non obligatex iußitia , manet obligatus ex fidelitate ,& ho-nefiate.6 A]npoß aeeeptationem tranfeat inpatlum iußi-
tix,feu fidelitatis.j jlefertur opinio afferens obligare ex iußitia , qua
efi probabiUßima.% Solttuntur fundamenta huitu opinionis.
An in foro externo tribuat aftionetn promiffaria.contra promittentem. ibid.
9 Promiffio aeeeptata, tranfit in paflurftfidelitatis,
non iußitia.
10 Psomiffaritupe>•aeeeptationem in foro confeien-
tix non acquirit ins iußitia contra promifforem.\ l In qua quam itate obliget fub mortali , fuppofito,
quod ex fidelitate tantum obliget.i % Prominens gratis,& liberaliter matrimonium fi-
ne reeiproea promißione illitts , an tgneatur ad
promiffionem fub mortali.
1 5 An promißio fimplex gratis , & liberaliter faß*
ex gener efuo obliget fub mortalijicet exparui-tate materi* vemaliter tantitm obliget , &«.14.i j Promißio fimple.v,& liberale, tota pendet ex in-tentione promittentü.
1 6 Si promittens intendat fe obligare omnino, d£
quantum poteß , cenfendut eßfe voluiße obli-gare ex iußitia.
1 7 Obligatio fidelitatis haret perfon^^romittentüy &
hon tranfit adhtredesilltus.
Otahi velim /7ww0,neminem,aut pau-eiffimos dubitare pecatum efle mortife-rum frangere promiffionem , & teneri ad?eftitutionem iuftirta: rigorofa: violatorera pro-fnifgonis fimplicis ex aeeidenti, quatenus.fcilicet,ex violationc illius. fequitur noiabile damnum al-ten -. vt fi promififti alicui centum aureos mutuos»&ille tux promiffioni fidens , non fibi prouidiräliunde, ex quo graue in rebus fuis detrimentumpaflus eft, tencris ad reftitutionero, quia fuifti illi,tfaufadamni efEcax , cV, qui alten eft caufa damnießicax.damnum dediftc videtur , ica Sancius/>6, 1.de matnm.dijp.$ ,num. 1 .Status igitur huius qusftio-nis eft, quando expromiflSone non impleta, nul-|uip aliud fequitur damnum proximo, quam carereC2 pfomifla.-ao tunc promiffio obliget ex iuftitia, anßäflit3tc »■& <px quanutAS,fi ex fidelitate
tantum obliget , ftifTicint nd mortalem eulpam.
Sic ftazuoprimb, fimplcx promiffio etiam acce-ptata.ex genere luo non obligat ex iufticia.fed tan-täm ex fidclitate,& honeftate morali , nifi promit-tens ex fpeciali intentione fua de iuftitia fe velitobligare, ac proinde promiftor violandopromü-lipnem , non eft mendax, nee iniuftus, fed eft tan-tum infidclis , & mut3tor vpluntatis , nee peccatcontra iiiftitiam , fed contra fideliratem. Qu6dnon fit mendax» fed infidclis tantum,patet, quiaquando promifif, verum animum habuit promit-tendijimplendique promiilutn, vt fupponimus , &poftea ü mutauit voluntatcm , & fidem alteri da-tam violauit, non quidem raentitur, (ed fidemfrangit, & ideo infidclis eft, ad nullam reftitutio-nem ex iuftitia obligandus eft diredr^ , & ex vipromiffionis. In hac tarnen violationc pro quan^titatc rci magna:, vel parux promiili, Sc pro qua-litatc perfonarum culpa mortalis poteft dari com-milTa contra fidelitatcm homini debitam , ex qua-dam honeftate morali. hanc fenrenriam fic cxplica-tam icnet Sotus in 4 difi. 20,. quafi. 1. ante, ilSoarcs de auxilijs diß. i.feä. 1 .fol.tf 1 z .Molin./ow. 2.de iufi. dijp.161. §.illud deinde , & §. illudpoil~emo,.Azor torno 1 .Üb. 11 .cap.$ .quxfyin fine. Hjcnriqucsde excemmun.ltb. 1 l.cap.vj.%.^. D.Thom. 2, r.q. 88.an. 1 .Caietan »ti.addir tarnen Caietanus,promiffio-nem fimplicem , cum obliget ex fidelitate tantum,femper obligare fub vcniali, nun quam fub mojeali,etiam inquacumque quantitate magna, in qudfal-jitur. nam pro varietate rei magna:, vel parua: pro-miflx, pccca;um erit mortale, vel veniale, vt docetNauarrus in fumma \at.cap.\-j.num.6. Azor,^ Mo-lina locu allegatü, qui omnes docent promiffionemviolaram in rc, & quantitate qua; in foro conlcien-tia: fufficerct.ad eulpam mortiferam fuftlcere,etiarnin promiffione, fed de hoc ftatim dietmys. Addicycro Soare? tom.i. de religiouelib.4. de voto, cap.iO.ftniim. 2.promiffionem etiam iuramentoconfirtna-tam,non induecre Obligationen! iuftitia:,quia iura-mentum non addit nouum vinculum iuftitis ergahominesjfed religionis erga Deum.
Probatur ha:c conclufio,& opinio,jpr/»»o ex fun-damento Molina; citati, quia fimplcx promiffio eftgratuita,& merc Überaus fidei datio, &ex mera li-beralitarc proceditjergo non eft credendum voluif-fc aliquem ex promiffioneTua Überall" tribuerealiisiiii iuftitia? aduersus fe ipfum , vnde in poteftat^promittentis erir, velle fe ex particulari intentionefua ex iuftitia obligarejquando ergo non con ftat dehac fpeciali intentione, credendus eft voluifte tan-tum fe pro foro confirientia: ex fidelitate obligare,& in confeientia ftandum eft intemioni promitten-u's. In foro vero exterpo conieduris vtendum eft.nam Ci publica feriptura, vel chirographoä fe fub-feripro quis diceret,Promitto,vel me obligo ad hoc,vel illud tibi dandum , cenfercrur in foro externavoluide fe obligare ex iuftitia, & non ex fidelitate.hoc eft fundamentusn Molina?,
Probatur feeundö ex fundamento Soarij, quiafimplex,& pura promiffio,non includit ex fua natu-ra a&ualcm aliquam donationem.fed puram 6V me-ram obligationem fidei faciendi, vel donandi ali-quid in futurum ; ergo non includit obligationemiu(titiae:obligatio enim iuftitia: in te ad me,rcquiritin te ins adtierfurn : me. Ante promiffionem verdnullum ius habebas in me. Poft promiffionem ac-ceptatam, nihil tibi dedi, fed mc obligaui de dandoin futurum,& promifi me daturum,nihil tarnen de-di.alioquin ea promiffio fimplex , eiTet donatioac^ualis, non pura,8r fimplcx promiffio. Dices, de-
difri
1