zzo De tranflat.dominij per promiffionem.
■ I
tur, prxfenti die rem deberi. Scd illud fiatim, mo-rali, Sc benigne modo interpretandum eft, hoc cft,cum primüm commodc ficri poflit,iuxta prudencisatbittio in vtroque foro, vidc gloflam , & Dolo-res ad tcxtus hie citatos..1 3. Cum addis deliberate , intellige deliberacioneplena, qualis eft illa.qux fufficit ad peccatum mor-tiferum, & qux ad votum validc emittendum re-quiritur , itadocet Naiiarrus<a//«m»»4 Lat.cap.\%.num.-j. Molin. tom.i.de iuft. dijp.xGi. vndc fi cumfcmiplena deliberatione , & confenfu promifliofiat, non obligabit ad rci effectum, nee fub peccatoveniali, qtiamuis cum lila venialiter peccetur ; &ratio eft, quia cum obligatio promiflionis ex meravoluntate fufeipiatur, rationabilc eft,vr in fauorempromiflionis nullo modo cenfeatur fufeepta , nifipromiflbr in illa perfecta confenferit. Confirma-wr , quia, vt ait Gabriel in fupplemento ad 4. dtfl.$8.q.i.art.i. votum Deo nuneupatum cum imper-fecta, & femiplena dcliberatione,nec fub culpa ve-niali obligat. Nee verö Caietanus in furnma , verb.perfidia.haic do&rinx contradicit, dum ait ex im-perfectione actus pofle fidei fractx peccatnm dariycnialc : quia loquiuir de imperfedtione concer-nente ipfam fidei fractionem, non obligationcm.j 4. Scquitur,^; re licita,& bona,\\oc eft.de re pofli-
bili,ne promiflio fit vana,& ftulta. Nam in impof-fibili non conftituitur obligatio : nemo enim adimpoflibile obligari poteft , vc eft pei lc notum, 8chabetur reg.6.de regut iur.in 6- continetur ctiam inhis vetbis, quöd non fit mala,ita quöd^fine pecca-to promiitijÄ: (lue peccato prxftati queat, leu im-plcri,quia non poteft comrahi obligatio äd pecca-turn patiandum : vnde cap in malu 11.qnftfi.4- hatfententix exD.lfidoro referuntur./» malüpromijjisre feinde fidem. fn ftulto voto, mma decretnm. Jrnptaefl promiJJio,qu£ fcelere adirnpletur. & capvlt depa-tlis. Omnü promijfto , aut pailio tnrvis traditur tn-ualida. Et confonat exprclscius Cxla.xeaxxiyl.fi fti-puletur. l.generaliter,ff.de verb.oblig. ibi, generali t ernouimtu turpesßipulatior,es nulliuttffe momenci.| j. Si tarnen res promifla ex parte fit poflibilis , &
licita.cx parte impoflibilis , Sc illicita , valida erir,quoad eam partem licitam,& poffibilem : inualida,quoad aliam. v. c. Promiflio prodigx donarionisabfque dubio obligabit intia eam qnantitatem,qux fine prodigalitatis vitio donari poteft. PatetCX reg. 57.de regul.iur.in 6. ibi,vttle non debet vitia-ri per inmile. 8cex %.quodfi quis, Inflitut. de inutilifiipulat. vide Bartolum in lijf. de verborum obli-gat. Sc Panorm.»« cap.dtleätu,n 6 de probend.%$. CiEterum hie difficultas eft, vtrum omnis pro-
miflio contra legem prohibentem facta,fit irritaipfo iure ; videtur enim affirmandum ex l.fe ßiptt-letur, & l.non dubium , C. de legib. & ex cap.vides,diftiriH.io:& ex regul 64. qua Contra iw, ff.de regu-\is iuris in 6. ibi, qux contra im fiunt, debent vtiquepro.infeffü haberi. Nihjlominus refoluendum eftnon omnem promiflionem legicontrariam ,atqueadeö jllicitam, cfle irritam , & inualidam : irritamtainen,& innalidam efle illam , cuius impletio eftillicita , peccatumque fiue mortale , fiue veniale.Prior pars patet excmplo illius, qui poft fimplexcaftitatis votum matrimonium contrahit ; licetenim contra legem voti illud contrahat, tarnenmatrimonium noneft irritum.fed validum : pofte-rior pars patet ex eodem voto , quia poft matrimo-iriumcontractum poteft reddere,eo quod in reddi-rione debiti nullum fit peccatum , non poteft ta-rnen petere eo quöd in peritione detur peccatum.Quarc cerrum cft, imö certo certius , omnem pro-
miflionem,in cuius impletione cernitur peccatum,non valerc,co quöd ad peccandum nulla obligatiovalida eflepoteft , vt patet ex his ciax diximus exD.Ifidoro num. 14. nam promiflio cum fitdere H-cita , noneft vinculum iniquitatis , 8c ad illici-tum obligari non poteft. Notabis tarnen eflequafdam ieges pure prohibitiuas , qux prohibentactum , fed non annullant , neque irritant il-lum ; alias verö elVe pure irritatiuas , qux con-tra priores fiunt, validc fiunt, licet illicitc fianr,quia leges fimpliciter prohibitiux non annullantactum ex vi ipfius prohibitionis. Qux verö contrapofteriores fiunt, inualidc fiunt, & illicite,quia ir-ritant , & funt irritatiux omnium actuum qui con-tra illas fiunt. Et fic omnis lex initatiua, fimul eftprohibitiua ; non tarnen omnis lexpiohibitiua,eftirritatiua : atque adeö refoluendum eft legem pureprohibitiuam nunquam irritare actum. Ita illuftrif-fimus Cunha Archiepifcopus Bracharcnfis, nuncOiyfippenenfis,i« decretaltbtt* ad cap.vides^difl. 10.num.i. fol.^j.col.z. Soarcs de legibw,Ub.^.c<ip. 27.num.6. Vafquez 1. i.diß>.\ 6^cap. 3.quos ipfe citat.Si lex prohibitiua procedit ad pccnas,non obligantpa*tix 5 nifi poft latamiuiicis fententiam:vnde nonplacet Grcgorius Lopez partita j. tit.i 1. leg. 28.gloßaj. qnarenus ait omnem legem fimpliciterprohibiriuarn femper cenferi haben' imrinrece, &ex lua natura claufulam derogaröriam , Sc eile an-nullaiiuam actuurn,quos prohibct,quod plane fal-uirri videtur , nam mens legiflatonim ex veibis le-gis defumenda eft,& aliud cft prohiberc,aliud irri-tare : fruftra enim & fupeifluc conderent Princi-pes leges irritatiuas, fi omnes leges prohibitiux ir-ritatiux fimul ellent,vtde feparet.
Hxc particula,^erf licita,& bona, de qua h^etc-nns , petit aliam difficultatem , an prömifsio de rebona,fed tarnen maioris boni impeditiua fit valida:Nam Caietanus x.i.quifi. .25 §.ad horum euiden-tian,non obfeure negat, dum obitcr ait,quidquidaut malum , aut maioris boni impeditiiium cft, fubfidem,& promifsionem cadere non polle; quod ta-rnen ex aduerfo videtur affirmandum. tum , quiaprömifsio facta alteri perfonx de contrahendocum illa matriinonio, eft valida, & tarnen bouumtnatrimonii impedit maius bonum flatus conti-nentix,& profcisionisRehgionis:tum,quia Theo-logi inter pr.omifsionemDeo, aut homini fa'cfära,lblent hanc diftinctionemfacere,quöd facta homi-ni fit valida,etiaro de minori bono impedituio ma-ioris ; fecus autem de promifsione fa£ba Deo , coquöd Deo non pofsit eile magis gratum, quod cftminus bonum , homini autem pofsit. Itaque prö-mifsio facta homini, fufficit quödeadat in rem bo-nam,& fit de re bona, & Ticita ,quamuisinterdumob maius bonum poterit poftponi,qua ratione quifidem dedir, 8c promifit alteri matrimonium , po-teft Religionem ingredi.
Hicenam confequentcr ad hanc particulnm,^ere bon*,& //V»M,tractari poterat illa diffieultas, anquando prömifsio cft de re non aliunde mala,quämquod ex turpi caufa,& finc virictur.vr cum piomit-titur alteri peeunia pro homieidio patrando , proairequenda feeminaad concubitum,&c.obligct;fedhanc difficultatem commodiüs traetabinms infracap. 4.
Vltima partieuiadtfinitioniseft, de re grata ei,Cftifitpromijfioy quia cum in gratiam illius fiat, fiilli mcommoda fit, aut omnino irtgrata illius im-pletio, ceflabit omnis implendi obligatio r ex do-ctrina hadtenus tradita colliges ties conditiones,qux in iuramento promiflbrio requiruntur, nimi-
tum>
«7-
18.
19-