190 De acquifit. dominij in alias res, &c.
intcr alias proponit gloflä ad dictum %.fiinlocü,quöd is textus folum procedat, quando in loco'fa-cro data opci'a inuenitur; fed obucic Couarnuiias,quia fi de inuentione per fe iruema ibi ageiccur,non media pats,fed totum dcbcrct adiudicari fifco.
Ad hoc tarnen rcfpondcri potcuVegc?» iHarn vni-c&m, C.de thefaurü , lib.io. qua totns thefauius deinduftria inuentiis in loco alieno adiudicatur do-nnino loci.difcrtc procedcre,quando Wcuscftalie-nus; at locus facer non cd alienus , feu alterius,cum in iure nullius habeatur. patet ex §.nu/litu,/n-jiit.de rerum dwif.vbi res facrx,religiofx,&: fanctasin nullius bonis eile cenfentur ; obftat tarnen text.Itb.idc feitdU,cap.Regalta, vbinon obfeure diciturdimidium thefauri in loco religiofo inuenti perti-nere ad Cxfarem. Sed non omnino conftat,an|libride feudis habeant authoritatem iuris communis,«:deducitur ex Ioanne Andrea ad cap.z.defeitd.qua-re non debet textus hie prxiudicarc expreifx difpo-fitioni dicti § tbefauros.17. Hodie tarnen circa inuentionem thefaurorum
in loco facto,dux funt prxcipux opiniones.
Prima aflerit, loca facta efle fub immediata pro-te£tione,& iurifdi&ione Prxlatorum,licct nec illo-tum , nec vllius fint fpeciali iure, fed fint commu-nia ; ac proinde dimidium thefauri in illis inuentiad Prxiatumlocorum facrorum pertinere.ac Ci ipfetitulo ciuili eflet illorum dominus.ita Couarruuiasvbtßtpra , num.T,. Syluefter •üfri?. inuenta , num.n.Angelas tbi num. 1. Nauarrus cap.i 7 .num. 17J. An-tonius Gomez ad legem ^^Tartrt , num. f 1. vbi aithanc eile veriorem fententiam.
Secunda opinio aflerit,totum, & integrum the-faurum in loco facto cafu inuentum ad inuentotempertinere,hanc tenet gloila ad cap.ftqutdcm intteni-fti 14 qutft. r. Summa Rofellx verb.furtum ,».n.Lcffius tom.i deiufiit. cap.^Jib.i. dub.16. num. 6^.Anton. Gomez modocitatus ,qui illam veram ap-pellat > fed aliam veriorem. Vzobmit primb , quiatempore Iuftiniani auctoris illius §.thefauro*,Inßtt.de rerum diuif quo in loco tetus thefaurus cafu in-uentus in loco facro conceditur inuentori,iam locafacra ad ius Ecclcfix , & ad curam , ac iutifdiGtio-nem Prxlatorum pertinebant, & tarnen in fuis in-ftitutionibus confirmauit legem Adriani, qux hocipfum difpofuerat.vndc cum ius canonicum nulli-bi poftea hxc iura derogauerit, videtur illa tacitccon / firmare,& ideo omnino eile leruarida. Accedrtquöd Prxl .ri Ecclefix,vt Epifcopi, & Archiepifco-pi,iuxta dociiinam Nauarri tn traclat.de redditibusEcdefiaßrü , non (lint domini Ecclefiarum , fedChriftus Dominus : ego huic fententix accedo,quia in prxfata / vmca^C.de ibefaurü,lib. 10.diciturhaec inueutio diuinum beneficium ä Deo prxftitui«inuentori.
Vrgebis.quo ergo fundamento Imperator >»/.}.§./» in locufacru.ß.de iure fi fei, arrogauit fibj dimi-dium thefauri in loco facro cafu inuenti. Et qua ra^tione in iure appellantur loca facra , loca commu-nia,& nullius,fi fub Praslatorum cura,& iurifdictio-ne funt ? Refpondeo, loca facra, licet fint fub ciuaPrxlatorum , non tarnen definunt eile communia,qux quidem communia loca in iure nullius efle di-euntur. Prxterea dieuntur bona nullius , quia noniiint fub fpeciali iure Prxlatorum,vc infra num !>i 8.dicemus. Ad aliud quxfitum refpondeo arrogafleid fibi Imperatorem , quia loca facra funt publica,Sc fibi vifum fuic thefaurum efle publici iuris.™g. Hxc tarnen intelhgenda fem de locis facrts&
teiigiofis omnino publicis , qux in iure, vt modo«tixi, dieuntur eife nuUius,fecas de monafterüs, &
de parochiis, qua: habent proprium Paftorem,Ab-batefrt , Priörern , Rcctorem,& aliis firailibns,quacipccalis dominij iure pofTidcutur, vt bene notauitLi-ffius d.row.i.de iuftit.ltb.i.cap.^. dub. \6. ».64.&: pattbit infra, quia de illis dicendum eft id,qiroddictum manet dc'thefauro inuento in loco alieno.
Haitcnus egimus de thefauro cafu inuento in ]«loco lacio ; quid fi data opera.& de induftiia inibiinueniauir ? Refpondeo in co caki dimidium ce-derc loco facro , 8c communi; quia in eo cafu ali-qua iniuria fit Pratiato il!uis,fubcuius cura , & iu-rifdictionc eft. Vndc iuxta l.vnicam, C.de tbtfaur.debeturei dimidium. Inferes,crgo ctiam ci debe-bitur dimidium , fi fortuito in co inuenjatur. Re-fpondet Lefliusaüegatus, & optime,negando illa-tionem,quia datur aliud ius particulare,quodin eocafu aliterdifpofuit,vt dictum manet,nempe §.tke-fauros,In fiit.de rerum diuif.
De thefauro cafu inuento in loco pubiico eil 2,9.'etiam partita opinio.
Prima docet totum illum de iure communi in-uentori deberi. itaBald, adleg.item lapilii, ff.de re-rumdiuif. Couarr.^ regpeccatum ,P*rt.$.$.i.n.$.Antonius Gomez adl.i,\. Tauri ,nurn, jz. & alij.probant ex textu in §.fitnlocü,Qrin§,thefaHrtt6jn~fiit.de rerum diuif.
Secunda, quam Couarruuias dicit efle commu-niorem,docet dimidium deberi Principi , feu fifco,dimidium inuentori, hanc magis probar AntoniusGomez allegatus , & communiter ad illam acce-dunt Canonifta:, certäntque hinc inde rationibus,Sc textibus. Pro veia tarnen refolurione , & con-cordia vtriufque fentenrix , notandum eft in iureduplicem efle difFcrcntiam locorum publicorum;alia enim loca funt publica,& communia omnibus,vt vix publkx.arex publicx,platex publicx, & Ci-milia,in quibus Reges , & Principes folüm habentJus difponendi , & funt latiflimo vocabulo,feu po-tiüs dieuntur domini illorum ; alia ita funt publi-ca,vt fint fub fpeciali dominio Principum,cVde il-lis ita funt ipfi Principes domini, ac Petrus eft do-minus fui fundijvt fylua Regis,hortus Regis,prataRegis,pafcua Regis,& fimilia.
His notatis, quidam abfolntc dieunt thefaurum 11^inuentum in loco pubiico diuidendum efle, & di-midium pertineread inuentorem in foro confeien-tixjdimidium ad Regem, & Principem,& loquun-turde inuentione thefauri in loco pubiico,tarn pri-mo,quäm iceundo modo fumpto, fiue cafit ibi in-ueniatur, fiue de induftria ibi quxratur, & in foroexteriori totum efle Principi adiudicandum. Alijaflerunt, fi cafu inueniatur in loco vtroque modopublico,dimi lium ad Regem,dimidium ad inuen-torem pertinere', in vtroque foro , fi de induftria,totum pertinere ad Regem : ego vt quod fentioaperiam,
Dico primo thefaurum in loco pubiico in cafuprimo modofumpto.inuentum , veluti in flumine,in platea effofla , in via publica, in monte pubiico,de iure communi totum efle inuenteiris , & nihilefle Principis, vel ReipubHcx. ita Couarruuias addiilam regul.peccatum , part. 3 LefTius tom. \ .de »'»-ftit.hb.i.cap.j.dub. 1 G.num.6 j. vbi Couarruuias ci-tat pro fe,de more fuo,mulros. Fundamentum eft,quia nec Refpublica.nec Princeps eft dominus ra-us loci iure dominij fpecialis.de quo leges loquun-tur ,cum dieunt dimidium deberi dominoloci, feilPrincipijfed iure dominij iurjfdictionis,&: authori-tare difponendi.
Dico feeundö thefaurum inuentum in loco pu-biico feeundo modo diuidendum efle xqualitcr in-tet