L.b. 11. Cap. XIV.
189
jtä communiter Dolores, Leflius ciratuJ num. 6t.Nauauus num.ijl. Vallafcus de iure emphyteutico,qu.tfl. ij. num.i Antonius Gomez ad l. Tauria,^.num.$ i. Molin. tom.i.de iuft.dtjp.^6.IO. Statuo feptimö. Si neuter eorum , fed quidam
tertius thefaurum in loco emphyteutico inueniat,retento fibi dimidio eitamquam inuentoridebito;alterum dimidium intcr dominum dire&um, &cmphyteutam tenctur diuidere per partes aequalcs:itaDo&ores allegati, & patet ex diftis.1 1.11. De vfufruetuario, qui non habet ius fruendi lo-co in p,erpetuum, vel ad vitam, vel faltem ad tem-pus maius decem annorum , nullaeft habenda ra-tio: icaNauamis in fumma Latina cap. 17. n. 174.Leflius tom.\.de iuft. lib.z.cap.j.dubitat. if.n.61.Imm6 Leflius ibi exiftimat de nullo nudo vfufru-ctuario loci, etiamfi in perpetuum vfufru&uariusfit, habendam efle tationem, idque probat egregieex Ifruttus, ff.foluto matrim. vbi fic dicitur, thefau-rum inuentum infundo dotali, in quo vir habet vfum-frutlum, non deberi viro,fed ei cuiut eftfunduj, quittthefaurus non eft fruHtu fttndi. Hxc ibi lex ciuilis,& optima ratione nititur •, nam vfufruetuarius ni-hil habet in loco, in quo nudus, & fimplex vfii-fruetuarius eft, nifi tantüm ipfum vfumfru&umjquare cum thefaurus inuentus non fit vfusfruetuscampi, vel loci in quo fuit inuentus , fed fit quidibi manu hominum pofitum , fcquitur , vt nullomodo ad vfufruetuarium loci pertineat, quodidem probatur ex /■ diuortium, §. fifundum ,ff. eo-dem. Ego opinionem Leffij fcquor , putoque nul-lam eife rationem habendam de vfufruetuario,eriam fi ille fit talis in perpetuum , vel vitalitius,propter deeifionem earum legum ; quidquidjincontrarium dicat Nauarr.allegatus n. 17 ^.& 176,& Sotus lib.\. deiuß. qui.fi, ^.art.*,. ad 2. &quid-quid pro Ulis aliquid videatür indicarc D.Thomas2.2. qus.fi- 66. an. 5. meam tarnen opinionem &Leffij fupp onit Vallafcus de iure emphyteutico q. 1 f».4 num. 1. illarnque infinuat parabola Chrifti Domi-ni Matthai 13.S y Si creditor in fundo fibi oppignerato thefauruminueniat, totum dimidium refpondens dominofundi, eidem domino fundi debetur; ipfi verö cre-ditori inuentorique cedet alterum dimidium re-fpondens primo inuentori./. i^.§.fnali,ff.deacquir.rer. dominio. Idem dicendum de condu&ore ipfiusfundi, licetaliqui ( pauci quidem ) velintde con-du&ore faltem vltra decennium aliquam rationernarbitrariam in dimidio refpondenti domino locihabendam efle, quia putant id colligi ex diü.l.di-uortio, %.fifundum , ff.foluto matrimonio ; fed quoddieimus, eft verius.
Maius dubium eft de liuelario; eft autem liuela-rius fubemphytcuta, qui pro agro , quem emphy-xeutailli cum liceritia domini diredti fubemphy-teutauit, refpondet quoad penfionem emphyteuta:habenti dominium v tile , & emphyteuta vtilis do-minij refpondet domino directo, quod dubium ha-&enus non vidi apud aliquem tra&atum. Mihi ta-rnen videtur de hoc liuelario , feu fubemphy-teuta , atque de vfufru&uario, vel in perpetuum,vel vitalitio diuerfam efle rationem, atque ideo di-uidendum efle illud dimidium , quod debetur do-mino fundi squaliter intcr huiufmodi tres domi-nos , nimirum inter dominum directum, & interdominum vtilem, feu emphyteutam, & inter Hue-larium, feu fubemphyteutam ;prmo, quiaipfeli-uelarius in agro fibi fubemphyteutato habet ali-quod dominium vtile cum dependentia ad domi-num vtilem agrum fibi in fubemphyteufimtraden-
'4
tem, &: re vera eft dominus ipfius vtilitatis imme-diatus. Secundo, quia ficut emphyteuta habens do-minium vtile, poteft vendere emphyteufim de li-centia & confenfu domini directi, ita fubemphy-teuta poteft vendeie Üuclam, feu fubemphyteufimde licentia emphyteuta:, Sc de licentia domini df-re£ti,ita vt non fufheiat vniusconfenfus,fed vtriuf->que requiratur ; nimirum domini directi primoemphyteutaecis, & infuper emphyteuta:, qui fub-emphyteutauit, vt docet Britto de conduÜo , locato,num.6. fol, 3} 6. col. 3. ex regula , quod omnes tangit,ab omnibtu y & fingulis approbari debet, de reguiis iu-ris in 6. argumentoque leg. 1. $. denuntiari. ff. devenire ir/Jpiciendo, contra alios, qui cenfent (Sc eftcommunis fercomnium fententia) folum fufficeredireßi domini confenfum , qui primo emphyteu-tauit, illumque tamum efle requirendum, non ve-r6 emphyteuta:, feu domini vtilis, vt tenet gloifain l. vltima, C de iure emphyteutico , & alia glofl»fimilis in cap. Imperialis, verf. iUud quoque,prope fi-xem, de prohibita feudi alienatione, Bartolus,Baldus,& alij, quos contra fe citat Britto. Tertio, quia iamius deeidit nullam rationem efle habendam vfufru-ftuarij, in l.fruüw , jf.folut. matrimon. vt vidimusnum. 12. nihil autem adhuc exprefse definiuit deliuelario , & fubemphyteuta ; quarc erubefeimusillum ab hoc emolumento exeludere fine iure ex-prcilb, maximc cum in iure comracT:us vfufruftua-rij, &contrai5lus emphyteufis , & fuberophyteufisjfeu liuelarij fint diuerfi jdiuerfiqueproinde cafus,& idem ius ad diuerfos cafus , & contradus appli-cari non poteft.
Statuo oetauo. Qui feit in agro, vel loco alicu- * J>ius latere thefaurum, & emit illum antequam effo-diat, non indicato thefauro domino agri, efficiruryerus dominus totius thefauti, nectenetur aliquidindicare domino agri; itaD.Thomas 2.1. qus.fi.66.art.j. Nauarrus ca/». 17. num. 175. Sotus Üb. f. deiuft. quaft.^.art.^.ad 1. Leflius torn.i. de iufi.lib.i.cap.$. dub.xynum.6i. colligitur exdoclrina Chri-fti Domini Aiatth. 13. vbi approbat idem Dominusprudentiam illius , qui feiens thefaurum in aHenoagro latere, agrum emit,vt opes abditas in fijlidumlucretur. Et ratio huius rei eft, quia eruit illum exre fua,& ex loco proprio, nec tenebatur manifefta-re fuam feientiam emendo agrum illum, fecund umcommunem aiftimationem , ad quam .nihil facitthefautus abfconditus, cuius nullam habebatfufpi-cionem dominus agri, nec in ea emptione frauda-tus fuit ipfe dominus agrire aliqua iua; nam the-faurus in nullius eft bonis, atqueadeö confeius rei >non tenetur facere certiorem loci dominum: quarereiieienda eft fententia conttaria , quam fequiturVallafcus de iure emphyteutico qutft. if.num.6. cumaliis, quos citat.
Porro autem, fi venditor domus, aut agri abdi-diflet peeuniam in pariete illius, aut fubtua terramagri,melioriscuftodix caufa.idque depofitum poft-eaemptor inueniflet, certum eft reneri illam re-ftituere priori domino, aut hiredibus illius , quiadefich ibi ratio thefauri, vt probat exprefse lcjc, atutore. ff. de rei vendicatione.
Grauis difticultas eft de thefauro inuento in lo- j <co facro. nam in §. thefauros, Inflttut.de verum di-uifione, fi ibi inueniaturä cafu.totus conceditur in-uentori. At /. 3. %.fi in loets/f. de iure fifei, abfo-hlte dicitur mediam partem thefauri in religiöfoloco.inuenti ad fifeum pertinere , aliam dimidiamad inuentorem. huic antinomia: vatias folutionesaffignant Inrifpeuti, vt patet ex Couatfuuia adreg. pacutum patt.}. §.2. mihi placctilla , quam
intet