Lib. 11. Cap. XIII.
%
ftcrium fotum alienar vfumfrudhim , quem habe-bac in iilis falcibus defcitis, Sc infrugiferis , quiaram jp.fitrn monafterium , quam agricola: poterantJiberc cxdeve, indiftindtc vbicumque vcllcnt, mo-doque defignando cuiquc fuum Ipcum peculiarcm,folum cedit illuni vfumfrü&urn quem habebat caj-dendi vbicumque velit ftruerh fuam, qui abundan-tius illi recompenfarur per defignationem loci,quem fibi poteft referuäread ca:dendam quantam-cumque vellet. Jmftantiiirefpondemus , monafte-rium vlcra fllhtb vfumftu£tum,quem habcc ; quoadcsiipncm ftruis, habetetiamdominium, & pro-uenfam trädendi in emphyteufim pro certa&iuftapenfionc loca tarn ipfis agricolis , quam alüs indi-genis ad xdificandas domos, & hörtulps plantandiarborcs , £: faciendi defenfas, manente communipäiuone.hoc autem dominium a fe modo dimiteit,abfqne vila ccrta,& dirceta recompenGuionejdcin-de falfutn eft,quod uipponitur in hacinftantia,alie-nationein feiheec, vlusfruchis Ecclefia: non eileproprio alienationern in iure prohibitam ; fi qui-dem exprefsc prohibetur in l.fancimm , C.de reb.alten, non alienand. ib'ußattiiinut, firne lex alienatio->iem inhibuerit , fiut teßator hoefecerit , fiue patliotontrahtntium hoc admijtrit, nonßalitrndmnhm alte-riationcrn, vel maneifiorum manumijfionem ejfe prohi-bendam,fed vftu etiam frulliu dattonem , vel bypo-tbecam, vel pignoris nexum penitia prehiberi. vbinotanda funt illa veiba, vßmfrucltu dattonem , vo-luit enim jus , vt nomen aliciiationis/ ampliffirucinterpretaretur, ica vt in rebus Ecclefia/ nee icruitusimponi, nee vfusfructuspofln dimitti, nee res Ec-clefiae pignori.dari. ita Azor. l.part. Üb. 9. cap. 1.<ju<tf.i.§. voluerunt ,Sc ideo Baldus ind. leg. fand-mut. Probibita alienatione, ßmplicitervidetur prohi-bitw omni* atjm, per qnem altert acquiritttr im alt-quod in re, vnde probibttio camprebendit etiam con-traBurn, per quem dominium vtile transfertur. Haxille. quod idem dqcet Bartolus ad eandem legem, §.AlienatiomSyColumn.i.conßioy 8c Caldas deempby-touficap.^. num.yj. Sc Alexander co>if.6$. ineip. Incaufia, vol.-j.
< JReJJ?of7ßo ad fietmdum duhium.
j 1. Ad feeundum dubium refpondi, nqn poflTe mo-
nafteiium licitc , & tuta confeientia dluidere hatclocai & ea tradere agricolis.fub padto, 8c conditio-ne, vt quoties fic tradita Sc diuifa , ca voluerit alüstradere in emphyteufim , am in Ulis arborcs plan-tare, id poffit efficere, non obftante tali diuifione,tum quia dominium eiufdcm rci non poteft efte infolidum penesduos. /. ßvtcerto §. fiduobtu vehicu-Iftm, jf. commod l. Pomponiw.^.fedü, ff~.de procura-torib. Reinofus obferu.6. „nm. 7. efletautem domi-nium loci diuifi in duobus, nempe in agricola, cuifinus ille diuifus traditus fuit, & in monafterio,quod ficri non poteft, tum quia illa conditio repu-gnat direftc, contradicit, 8c deftrurc fiwäam. quodhoc exemplo confirmatur. Nam fi emphyteutaemphyteafim vendar.irrcquifito domini confenfu,de faiäoque illam emptori tradat, quanrumuis invenditionc deduxerit in pactum fc illam vendere,faluo iure domini dire&i, non aliter, nee alio mo-do ; nihilominns amittcret emphyteufim, non ob-ftante tali conditione, iuxta probabiliorem opinio-nem, quia illa conditio , qua faluatur ius domini,non fufpendit peenam amiffionis , & caducitatisipfius emphyteufis,vbi ventum fuit ad realem tra-didonem & tranftationem dominij; eft enim con-Fagundcz.de lHfiim,&c.
traria fa£lo , vt Iatc doeet Caldas de err.pbj'teußcap.^.num.^. poft BalJum, Alexandrum&alioi,quos citatjita etiam quamuis monaftenuM diuidat,8c poft diuifionem tradat vnicuique agricola; fuacerta , Sc deiignata ioca ad ctffionem ftruis , faluoiure quod habet emphyteutandi illa , & plantandiarborcs inillis, idque in pactum , 8c condin'onemdeducat, conditio iHanulla erit, quia vbi ventumeft adtraditionemillorum, manet contraria fadto.nam per illam defignatiorem , & ttaditionem adi-meret fibi poteftacem emphyteutandi, Sc nonadi-meret, traderetque dominium illorum locorumagricolis,& non naderet,najisferret, & non trans-ferret,quod eft ridiculum.
Rurfus talis conditio, quod neque illi, neque fi- 1 1.lij &ncpotes eorum vllo vnquam tempore contraillam allcgare aliquid poffint, aut de illa queri iniudicio , cafu quo monafterium dirccTrus dominusea loca vclit alüs emphyteutare, erit iniufta; quiamonafterium ab initio , & tempore immemo-rabili illis dimifit poteftatem csdendi pratdi-dam ftruem indiuifim , vbicumque velint , ra-tione fuorum prxdiorum , Sc cafalium , 8c itafuit ha;c gratia qua'dam realis , non perfona-lis, hoc eft, concefla magis ten is , quam per-fonis illorum ; atque adeo primario fuit con-cclla cafalibus , fecimdaiio perfonis; &qnamvispcr(bna.'patrun>mod6acccpteijrenm conditioiicm,diceiufilij venturi patres eorum fibi non potuüipratiudicioerte, cum illa gratia & prima dimifliomonaftcrij fucrit facta praediii , non peiionis, &conditio , Sc proteftatio , qux non pender ä folaproteftantis voluntate, inuaiida eft , cum pr.xiudj-cio alterius fadta, quantumeumque verbis expref-fis , vt doeet idem Caldas Pereira de emplyteuß,cap.6, num.^-j. verf. cauendum, ad fummum enimhxc proteftatio , Sc conditio modo fadta , 8c ad-mifla , obligabit patres qui illam fecerunt. Scadmiferunt pro illorum vita , non filios , nee nc-potes.
^efbonfam adtertium dubium.
Ad tertium refpondi, nullam habere agn'colas i|,diftri£ti territoriique iuftitiamadobligandum mo-nafterium , vt fibi cam diuifionem faciat , prirn'o,quia dominium illorum faltuum ex pofleflione im-memorabili eft penes monafterium , vt ipfi faten-tut; feeundi , quia id cedit in detrimentum mona-fterij -, tertto, quia computanturhi faltuscumbonisEcclefiat, immo funt bona Ecclcfia;, & ^ona Ec-clefia: alienari validc non polfunt, nee ea ab illaauferri, cap. fine excepiione 1 z. qu&ß. U cap. fi (jttispresbyter.il. difi. 1. cap.omnes Eccleßt, 17. <p<f/?-4.cap.probibemw, de cenfibia , cap. 1, de febifmatü,Salzedo ad Bcrnardum Dias cap. 71. Sc alij com-munircr.
Ex quibus fcquitur iniuftc,eV inique Pr^torem' H'Regium voluifle obligare pra-di<5tum monafterium.ad haue dimidioncm,'& defignationem , feu diui-fionem faciendam , fretum difpofitione legis no-ftrar ordinationis lib.^.ttt.^^. m nonis \ quiaioqai.-tur ibi de illis faltibus, Sc fyluis, qui ad eulturamredadi poiTunt inferuire ad annonam proferen-dam , & in ea diu durare ; hi autam faltus proptecillorum fterilitatem annonam producere non pof-funt, ibi, & fi inuenerit non effe terra* frugifer/tf.tjuafrutltu cultura proferre peßint , vel quod diu infrußibm reddendü non durabunt, iubemtu , vt ßtbtribtiio fexmarU non dimdamw. Sexmaria aurem
Q^ 3 eft,
y