MHHB
:84 De acquifit dominij in alias res,&c
6,
antiquo: nam de inre ctiam antiquo prafata alie-natiofieri non poterar , nifi in praedi<5tam euiden-tem vtilitatem Ecclefia:, vt probat Azor i.p.cap.i.qu&f. j. & patet cxcap. fine exceptione n.q.n. vbiprscipitur Prselatis, ne de rebus Ecclefia: quid-quarn difponere , aut alienare audeant,nifi in eui-dentem vtilitatem illius. Et eil omnino certum,folum quatuor de caufis poflc alienari bona Ec-clefia». Prima.czuCa. neceflitatis.vt fi Ecclefia gra-uetur aue alieno, Sc aliundc non habeat vnde poi-fir foluere. Secnnda,cau(a. euidentis vtilitatis. Ter-tia , caufa pietatis , videlicet ad redimendos capti-uos. Quarta , caufa commoditatis ; (ed haec ingre-ditur caufam euidentis vtilitatis , & cum illa co-ineidit.
Quod autem ha»c diuifio fit vera alienatio,
Probaturprimo, quia poftulantdiuifioncm fibifieri ex bonis Ecclefiae, fiue monafterij & nominealienationis in iure, venit ctiam diuifio , quia alie-natio eft diuifio,& feparatio, LfipuptUorum.ff.de re-bus eorum , docet Ludouicus Romanus confil.i 8z.Barbatia in repet. rubr.de rebus Ecclef.non alifnand.tradit Caldas de emphyt.cap.^.num.^y poftrhultos,quos allegat »Reinofus obferuat. zi. nurn.4. Gamadecif.x^.num.G.
Secundd,quia per illam diftribationem de fa#ocedit monafterium agricolis ius,vtilitatem,& emo-lumentum , quod habebat emphyteutandi illa locainculta pro certa, Sc moderata penfione annua,fa-eiendiquein illis defenfas fibi vtiles,&fru£tiferas,plantandique arbores manente paftione , vt antca,communi, quae ceflio iftiufmodi iuris, & vtilitatisintelligitur etiam in iure fub nomine alienationis,vt docet,& probat late Caldas deemphyteut.cap.\.num. 3 f. & patet liquidö cum ceflio iuris emphy-teutandi terras.nihil aliud fit, quam tranflatio do-minij in alios , iuxta Baldum in cap.x. per quos fiatinuefiitura, Sc Bertachinum in trattat. de gabeäü,$.part.qu<tß $.
Tertio probatur , quia donatio eft propriaalie-natio,& illa ceflio , feu remiflio, aut, vt melius di-cam , dimiflio, eft Überaus quasdam donatio , cumdimitterc nihil aliud fit,quäm dare,feu donare, l.fifundumff.de legat.i .l.in adibus,& ili glojfaff.de do-f*<«.Parifius de confident.qtufi.Af^.n.if.Sc ideo,vt aitAntonius Butrius in cap.fi quorundam,defolut.col.i.eandem peenam incurritPraelatus ,qui remittit iu-ra Ecclefia»,atque qui alienat.Et verd,quöd remif-fio fit tacita donatio , docet etiam Molin. tom.i.deiufiit.diJprit.iyS.§, vtrkm autem , Couarr. Itb.i.va-riarum cap.i,- n.S. Iulius Clarus Hb.4. fentent. $.do-ttatio,qtuft. 16.num.i. Anton.Gomez tom.x.variar.cap.4.num.2- Etideo ficut in donatione excedentetrecentos aureos,requiritur regia infinuatio.feu fa-cultas , vt fit valida de iure Lufitano lib.\.Ordinat,tit. <ii. ita etiam iuxta Do&ores citatos requiriturin remiflione illosexcedentes, eo quöd remiflio fitquasdam donatio; quam ob rem pa<äio,8c conuen-tio de remittenda re aliqua fpe&antead Ecclefiam,eft pactio , Sc conuentio de donando , iuxta Pari-fluni allegatum polt Abbatem & Felinum, quosibi citat.
Dices in hac diuifione , quam incola: huius di-ftricti poftulant, nihil illis dimittit monafterium,quod ipfi anteanon haberent, cum poftulent defi-gnationem locorum , in quo vnufquifque poflicftruem fibi necetfäriam caedere,mancntibus-paftio-fjjbus cornmunibus , quod illis iam antca liberumerat: nam antea poterant casdere hanc ftruem quo-eumque loco vellent illius montis , faltufqUe in-culti. Rcfpondetur tamen,eam diuifionem afFerre
maximmn damnum monafterio , quo J feilieet, eafacta, haud dubie non poteft amplius monafteriumea loca traderc in cmphyteulim pro penfione an-nua,vt antca lolebat,nec arbores plantare, & hancvtilitatem & emolumentum , quod illis monafte-rium modo dimittjt,prctio efle a*ftimabile. Pra»tcr-eaper eam diuifionem, quam requirunt, transfertmonafterium in agricolas dominium ad ea loca fibi.aflignata aliis vendenda ,dotanda filiis,pcrmutan-da cum aliis,iliique poft ipfam diuifionem hoc do-minium acquirunt; cum dominium nihil aliud fit,quam poteftas difponendi de re aliqua , quando idlege non proüibetur , vt probat Bartol. in l.fi quiaVh§ dtjferentia , num.4ff.de acquit pofejf. quod li-quidius ex his conftare poteft : nam antea locumcertum non habebant, quo casdere ftruem fibi ne-ceflariam poffent ,modo habent; ergo habent do-minium in illo, quod monafterium a fe eripuit, &inillostranftulit: patet, quia antea nonca:debancin loco certo,& determinato,fed in loco communi,& parte illius incerta ; ergo non habebant domi-nium in illo communi loco. Nam dominium nonacquiritur, nifi in re certa,& determinata , vt pro-bat Rebuffus trattat.de deeimis , quafi.^.a num. 16.quod adeö verum eft , vt cum Ecclefia habeat pri-uilcgium ad acquirendum dominium ante aditamhaereditatem , pofleflione'mquc ; tarnen id folum.procedit ,cüm ei teftamento relinquitur, aut extraillud donatur res in indiuiduo certa, veluti taleprasdium, talis vinea.talis fundus;non vero cum eirelinquitur , aut donatur res confulä Sc incrrta,veluti quando ei quis donat, vel legat in confufotertiam partem fuorum bonorum,vel quarta, quia?n re confufa non datur, nee acquiritur dominium,iuxta RebufFum loco allegato , vbi ponit hoc exem-plum de tertia, vel quarta parte fiaorum bonorumEcclefia: in confufo relicta.
Sed pro parte agricolarumfic inftabis,
Prim6, Ecclefia, & monafterium hie nihil alie-nat, nifi in tuidentem vtilitatem fuam , quocafupoteft alienare requifitis conditionibus necefläriis^iuxta cap.fine except.ii.quaß.i 1. ibi, fine exceptionedecernimus, ne quis Epifcopm de rebus Ecclefia fue,efuidquam donare , vel commutare , vel vendere au-deat, nifi forte aliquid loorum faciat , vt meliora rtei-piat. Nam (\ agricolx habeant loca fibi propria,&certa ad pratdicTram ftruem casdendam, fuper ea in-uigilabunt, plufque condimenti habebunt ad con-diendos agros,& proprietäres fuas,eafque feracio-res reddent in vtilitatem euidentem deeimarum,qux Ecclefi^,& monafterio illi foluuntur(erat enimmonafterium fimul Sc Ecclefia parochialis, cuiusdeeima» pendebantur Religiofis.)
Sed ad hoc facile refpondetur , quod quandoius , Sc facri Canones prajfcribunt, ne fiat aliena-tio bonorum Ecclcfiar, nifi in euidentem illius vti-litatem , id efle intelligendum , vt illa maior vtili-tas , maiorque prouentus refpondeat direfte illivtilitati, dominio , vej commodo , quod Ecclefiaa fe dimittir, tamquam maior recompenfatio, pre-dumque illius: vtilitatem vero illam plurium deei-marum , non refultante dircetc monafterio pro-prer vtilitatem, prouentfimque dimiffum,fed indi-re(äe,& confecutiue, atque ita alienat Ecclefia do-minium & vtilitatem fuam,abfque vlla recompen-fatione diredta illius Sc certa ; nam illud plus eftincertum, cum pendeat ex diligentia agricolarum,quas de fe incerta eft,vt euidenter patet, & nee deincertoad certum,nec de non liquido ad liquidumfit recompenfatio.
Inftabis feeundo pro agricolarum parte ; mona-fterium
IO.