15 er De acquifitione döminij in perfönas,

8.

1»

nus 1549. vt aperte colligitur ex eodem Lucenalib.6.cap. 15. Occafioncmob quam Xauier fandif-ßmus lapponiam ingreflus fuit ad cas geuces edchfiflliius iufidelitaiis cenebiis in lumen veritatisaflcrendas , vidc apud Ioanncm Petrum Maffcumhb.i^.htßor./tidicar.imtiajiiera E. Mores, Sc opesgcntis vidt apud illum Ub.n.pag.z^i.litera F.

De Siuenfibus mancipiis nüllus fcrupulus eflepoteft. Lubetapponere , vtcaufam huius rei perci-pias , integrum paragraphum P. Nicolai Trigautijnpftix Socictatis ,lwuTui de expedinone ad'Smasprtmi cap 9. qui intcc fllos diu vixit, & hodie cumingenti frudu illorum viuit.

Ptrmultifuut, qui quod muliebri confortio careremintme pojjlnt , fe ipfos nfiris copioßt tn feruos tra-duut,vt ex anctllu domcßisis vnamßbi copulent con-iugto \vnde ßt,vt etiam Üben perpetuam comrahantfemttutcm. uilif cum ad cohnendam ßbi vxurem ha~beant nummomm fatü ^eam ßbi pretio cuirnunt >fedcrefcenttm de in de familiam, cum vltrkfuHinere nonpojfint,fiUos,acfiltM inferuitutem dißrnhunt, eo ferepretio , quo fm altquis , Mit triße iurnerttum venit. Idquod et tarn faciunt extra cariorit annona angusliai,& iu perpetuum fiU) a parentibus feparantur , libe-rumtjuefit emptori, qua rnaxime in re velit,feruo vti.Htnc fit, vt hat regnum feruis redtindct , »0» i]s belliiu>ecaptu,aHt altunde aßertatU ,fed vernaculU , '&ciuibut. Noupauci etiam extra Regni ßncs ab Luft-tanü, HtjpatiifcjHe exportantur.htncperpetuarn extrafolnm paüuntur fermtutem. Tamctfi hoc rnaxime me-dia Deusvtitttr vt Stnat cainpinr.es ab dtmonum fer-uitute in Chrittianam conferat libertatem. Hincpatet nullum fetupulum nobis efle pofl'e de his

lentis.

De Iaucnfibus idem feredicendum eft, quod di-ctum man« de illorum vicinis Acenis, feu Achensnum.A,. Iaux infulx dux funt; maiorem vnam, mi-norem alteram appellant,vltraSamatriam, feu So-matram in Mendicm fitx.eadem forma, vc ait Maf-feus ltb.$ .btttor.I/tdicar p.ig.y-j.lttera. C. qua Suma-tra loli vbertace, fed longe ferocioribus incolaiumgeniisjSc ingeniis, Mahumctani omnes.fcmpcr vi-ris,armis,& bcüico. apparacu,& clalfe contra Lufi-tanos NJ,alacenfes inftrueti , cos faepe eximp^ouifoterra , markjue adorientes, faspe etiam contufo ca-pire Iauam , vnde exievant s tutpi fuga repetentes,de illorum etiam fcruuute , eo quod Mahumctani,& hoftes nofttorum iurati,&: obdurati fuu,non eftdubitandum. Sunt autemhuiufmodi homines vul-tu, 8c corporis magnkudine quafi medios intcr In-dos , & yfithiopas muiicis cantilenis deditiflimi,veluti etiam funt illorum viciniMalacenfes.

De Malaceniibus autem mancipiis id breuitecdicam. Olim nobis infenil fuerunt, bellum cumillis crudele gefllmus,ade6 vt illorum Regnum, &vrbem vi armorum Lutitani ceperint. Temporebellorum permulti inde captiui abdudi k Lufita-nis funt iure iufti belli. Et veiö de horum iuftaferuitutenoneft dubitandum. nam illorum RegesMahumctanam fecT:am tempore, quo LufitaniMa-iacam' expugnarunt, profitebantur ; cum Maurisautem , & caeteris huius foediflimx fe<äs profeflo-nbus , nobis vbique terrarum perpetuum, iuftiffi-mümque bellum eft.PoftdeuiclamaLufitanisMa'Jaearn manfit Rex Bintaniac filius,aut cognatus de-nidr Regis Malacac.qui ad infulam Bintanix , nonionge a Malaca diftantem.profugit, eamqj infulamcontra Lufitanos muniuit egregie, indeque ex op-portunitate loci, nobis femper hoftiliter bellumjqcjixir, vnde etiam propter continuam hoftilita-wra i qua tjoftros Lufitanos perfequebatur, eadem

vi armerum iterum non fine miraculo pulfus eft,retento femper Malacx Regis nomine ; quamob-rem de iuftä ferüitute Malaccnfium fcruorum,cün>Mahumctani fint, & fubditi Regis Bintanix , quiad hoc viqufftcmpus atrociflimus hoftis noftro-rum manfit, nullam video iuftam rationem dubi-tandi.

Inftila Ceilanum , quam grauis• auftor IoannesBarrius Lufitanus multis rationibus, vt docentMaffcus hijloriarum Indtcarurn lib. 1. pag. 16. lit.F.& Molmztom.i.de iuslit.dißi.n.fy.quod yerbßnfi-ne. Taprobanam olim veriiNs.quam Malacam fuiilecontendit , feu auream Cherfonefum in varia re-gna,variofque Rcgulos diuifa eft. Quidam illorumRegulorum concionatores Euangclicos iniuriisaffedos occiderunt,& femper (e infenfiflimos ho-ftes Lufinnorum oftenderunr,de quorum lcgithr.iferüitute nulla poteft efle dubitatio. Al'j poft rece-pram fidem iliam abiurarunt, Mahumetanimqucfeotam poftea amplexi funt, nobifque infuper bel-lum crudeliflimum intulerunt ,de quibus idem eftiudicium. Alij partim hoftcs.partim amici fuerunt;fxpe enim illis fuir cum Lutitanis ftatuta , ac fir-mata pax ülorum culpa violara , & interrupta.Ante duos annos,vel tres, maior huius pars infulxcontra Lufitanos rebellauit , qccifo per infidiasPrxfedo militix Lufitanix Conftantino de SaaMencfio , viro plane, ac duce magnx fortitudinis,maioris imperij,& melioris fortunx digno, a Lufi-tanis incredibili virtute , ac felicitate intra annumrecuperata fuit ,feruitus Chingalenfium iufta eftita enim incolx Ceilani Chingalcnfes, quafi Sinx^feu Sincnfes , ä quibus fe iaetant originem traherej.& efle oriundos,appcllantur ; aiunt enim Sinenfcs,olim eam infulam caufa commercij cafix , & aro-matum frequentalfe. Itaque de illorum iufta fer-üitute communiter non dubitatur, fi paueiffimosexcipias,quos aliqui Lufitani tempore pacis capti-uitati addixerunt, qui p.aucifllmi plane erunt, idenim feuere admodum per Regias fanftiones in-hibitumeft.

Accedamus taridemad noftros Brafilicnfes no-bis viciniores. Brafilij lege regni, quam tulit RexSebaftianus anno Domini 1570. vt diximuscvip.pracedemi, num. 1 \. libcri funt : hanc legem maio-ribus adiedtis peenis confirmauit , renouauitqueRex Philippus I. Lufitanix , Caftellx autem 11. adinftantiam Patrum Socictatis I £ s v, qui faluti ani-marum,&:corporum horum,Brafiliorum vero fem-per ftudioptocuraiu ; quare vbicumque illi repe-.riantur, liberi piofeclo funt, Sc nullus tuta con-feientiaeos poteft pro mancipiis habere.

Excipio femper illos.qui primis temporibus,quibus Brafilica regio apetta fuit, noftros Lufita-nos ,&C prxdicatores Euangelicos iniuriis afFcclospro fua innata feritate oeeiderunt, qui iam peneextincii funt.Illorum edulium nullum olim iueuu-dius,quamefus lunnanarum carniumifedhodiein-duftn'a a,c labore noftrorum Patrum Socictatis,monendo,concionando,fceditatem rei,& atrocira-tem demonftrando , non paueos olim ä nefaiiu !a-njena, ac popina auulsetc , hodieque Chriftianaedodi myftcria , atque ad falutarem peccarcrumdeteftjtioncm addudi,eam tandem barb.iritn) , &inhumanam feritatem prorfus exuerunt .depofici-que hac feritatebeneuolos fe femper amicosLufi-tanorum noftrorum oftenderunt; quare iuftiflimcprofedo pro hac bencuolenria, 6V amicitia fua: li-bertati relidi funt.De Biafiliis,& illorum moribns,&fcritate,vide Ioannem Petrum MaiTtum Indha-7nm hißor.lib. f .pag. poMttra F.

Idem

11.

C

tz.