Lib: 11. Cap. III.

149

traaruehunjjj ideta fcre dicendum cfts quod dictummanet Je afincipüs Angolanis , & capitis Arfina-rij. Eodem enim ferc modo funt bella inte'r illos,ac intei ipfosv£thiopas Angola:, & ezdem fere le-ges, ob q'ux proprer illorum crimina djgna mortispeem, motte cum vita commutata , in perpetuacaptiukate,amiira libertäre, manent. Imo ex iu-ftiori titulo ccnfcrc debemus iuftc a noftris merca-toribus emi ,& ä nobis poffideri ptoptercontinuasiniurias, & infidias , quas noftris Lufuanis illucnaufragio appulfis inferunt, cos fxpc oeeidendo,captiuando, &nonnumquam deuorando. Namin-ter illos funt aliqux barbariores nationes, quz hu-manis carnibus vefeuntur , & ipfa feritatc , ac fie-iiitia, feriores ,ac fxuiorcs funt; quare de illorumiufta feruitute perexiguus nobis , aut feie nullusconfeientiz fcrupulus efTe poteft, vt colligitur exMolina tont. 1. de tußit. trattat. i. diff. $9$. an-no 1501.

, Accedamus tandem ad Afix, Indiatque manci-

pii- Solent plane Lufitani homines varia ex In-dia pro varietate regionum maneipia in magnacopia aduehere. Et verö fi illaex illis fint natio-nibus, cum quibus iuftum bellum habemus, iuftaeerunt feruituti addieta. Eiufmodi funt ca manei-pia, qua: ex natione , Sc regno Calecutio aduehc-bantur olim ; femper enim nobis illa natio, & Rexab inkio noftri ingreflus in I-ndiam nobis infen-fiffimus fuit; nam, vt refeit Ioannes Petrus Maf-feus &fißor. Indicar. Üb. 1. pag. 24. Ittiera F. cumhic Rex folo confilio , & ludzorum , & Mauro-rum authorkate, qui plurimum apud illum pol-lent, regatur, necefTe eft , vt nobis femper infen-fus fuerit : anno tarnen 15S6. inita cum illo fuitpax, poftea fuit frac"ta , & fzpe deinde rupta, fzperedjntegrata , paucis tarnen ab hinc annis vfqueadhunc prxfentem 1659. durat infradla , & vtrin-que conftans. De maneipiis jgitur , quz temporebelli ex hoc Regno in noftrum Lufitanix afporta-

, bantur, dubium etiam eiTe non poteft iuftz (erui-tuti fuifTe addi&os. Secus de iis, quz inde adduelafunt tempore pacis. ita Molina tom. t.de tuß. diäadijp. 34. §. quod vero ad Aßam. De Zamorino, &regno , & vrbe Calecutana mulca Maffcus Hifio-riaritm Jndicarttm Üb. i'ptg. x+.littera F-

a De illis Samatrenfibus feruis, quos nos Acenos,

feu, vt veriüs Lufirane dicam, Athens , nullacftdubitatio, qu6d iuftiffimx feruituti fint addi&i;femper enim cum illis iuftiffimum bellum geffi-mus, & gerimus, numquamque, quod feiam , pa-cem cum illis habüimns, quippe qui feetam Ma-humetanam profitentur , fzpe inteftino odio in fi-dem Catholicam, Euangelicos przdicatores veramillis falutem annuntiantes oeeiderunt , faepe nosfuis claflibus inftru<äi laceffiuerunt ; fxpiffimcoram maritimam Malacx , vbi noftri Lufitani ha-bitant, quam iuftiffime poffidemus, inftru&is claf-fibus continuis excurfionibus infeftant. De eo-tum moribus , natura, & odio in Lufitanos, videMafFeum lib.i.fdettarum Epißol.ex IndUfol.^^.littera A.

j. Aduehuntur etiam ex Afia multa alia maneipia

ex multis aliis Prouinciis, cum quibus nullum no-bis bellum eft, nee vnquam fuit, faltcm dum illafub Regibus Gentilibus fuerunt ; veluti ex Cam-baia , Bengala, Pegu , Sina, lapponia , Sc ex mul-tis aliis Orienris panibus. Et quamuis in Camba-iz regno , & Pcgnano, & in nonnullis aliis Oi len-tis partibus,fint vrgentes, Sc frequentes fames, ita.vt incoli non folum filios , fed etiam fe ipfos vi-Hffimo pretio Lufuanis vendant ; de his feruisFagwidtK. de luttitia.&c.

qui co vili pretio tunc temporis emuntur, ficftatuo:

Si pretium illud,quamuis refpeftu LufitanorurafitviliiTimum.pro more gentis,& terr«,& refpeCluineularum, qui eos etiam emunt, qui fc tunc tem-poris vendunt, fit pretium ordinanum,accurrens,non eft dubium polfe iufte pro illo emi, & iuftaferuitute titulo emptionis poffideri. Non folumtarnen in quodam Concilio Prouinciali Indiz, fedetiam fandiffimis legibus Regum Lufitaniae exprofufa »nifericordia , & pietate latis cautum eft,ne illi infideles Gentilcs, qui Lufitanorum Regumditioni fubfunt, hui,ufmodi homines in maneipiacoemant, aut illorum filios co ipfo, quod ad terrasnoftrz ditionis perucnerint , kd foluto pretio expublico emantur, libertatiqueantiquse donentur,& ä Lufitanorum feruitute cripiantur. Inhibitumeft etiam Mahumetanis, qui in noftris terris J &dicionibus habitant, grauiflunis peehis additis, nequis cos miferos Gentilcs errtant, propter pericu-lumnc .Mahumetis feäa inficiantur, quo factumeft, vt multi horum Gentilium libertärem cum fideChriftianam aeeipianc, quam multi illorum con-ftantiffimc retinent, & retinueinnt vfque ad fan-guinis profufionem,vt audiui ä quodam Patrc no-ftrzSocietatisjquißacainij in India comrooratiisfuit, ad quam vrbem miferi Cambaenfes temporefamis filios vendendos trahunt. Nefcio tarnen anhx leges a publicis magiftratibus, eacura ,&ftu-dio, quo par erat, obferuentur. Vnum fcio Patresnoftrz Socictatis I e s v in hac rc plurimum infq-dare, & fuis propriis expenfis mukös emere, vt ad-fidem Chrifti conuenantur , & propriac libertatidonentur.

Iapponiae notiffimse funt apud Orientem fama <j #infulz, Argeti diuites.opum, & Politiz , &, quodCaput eft, Chriftianar fidei tenaeiffimx, vt teftanturtotMartyrum myriades in hac noftra xtatc , quodex certiffima relatione noftrorum Patmm Socicta-tis I e s v , qui inter eos homines caufa inftruendiillos in fide commorantur , aeeepimus. Continet«rllus lapponia tres przeipuas infulas , quac appeUlantur Nifon , Xicoco , Ximo , exelufis aliis mino-ribus. Regna vero continet fexagintafex, vt aitPater Lucena in vita Patrü Dtui JCauerif Hb. 7.cap.i. harum infularum incolz ingenti voluptatc,& vtilitate fua Chrifti fidem aeeeperunt, retinent-que , vfque ad viuorum corporum aflationem , Scideo immerito durum iugum feruitutis fubibunt;tum quia nunquam bellum cum Lufitanis habue-runt.tum quia eos benigne tamquam nouos hofpi-tes fufeeperunt; quare nee iuftc emi,ncc iuftc ven-di, nee iuftc in feruitute rerineri poflunr. Vnumcerriffime fcio, per leges Lufiranas eos liberos ef~fe, in Lufitaniaenim vbi quis in iudicio probar, feIapponemcffc,libertaredonatur,& a feruitute libe-ratur. In vno tarnen cafu poflunt iufta feruituteretineri ; nempefi ipfi bellum iniuftumeumaliquanatione Orientis habuerüt,& in illo capti fuerunt,& poftea Lufitanis vendiri. A paucis tarnen annisearum infularum fupremus Imperator eos exquifi-tis tormentis cogk Chrifti fidem eiurare,quam illi,vt dixi.tenacifTIme retinent, adeö vt tellus lappo-nia, terra Martyrum ferax appellari poffit. PrimusprxdicatorEuangelicus in illis remotifllmis infulisfuit Sandliffimus Pater D. Francifcus Xauerius,Apoftolus Orientis , qui Iapponiam ingreflfus fuit15. die Augufti, quo die feftüm decurrit Aftum-ptionis Sandtiffimac Virginis Deiparz , vt refertLucena Üb. 6. eitu vitacap. 18. fed ibi non refertannum , quo illam fuit ingreflus: fuit tarnen an-

N

nus.

^-