Lib. 11. Gap. IV.
J51
lt. Idcm cftcendum eft de Maranhoniis nuperin-uentis. hi cnim potrquam Luilcanorurn murcs,co-rrfft**<Mtj & veritatcm a/Ti>.ouctütu,eus beneuolen-t»a-amolexi Umr. In hello contra Hollatidosharrc-ricos uuianr, eofque ftris eduliis,& alimentisalunc.Seruiles operas eis prarftanc in omnibns necciläriisad fi Jci ps opagationcm , vc aeeepimus ab illorumparte, & veic patre, Ludouko Figueira,noftrae So-cietatis , qui Muanhonios inter, plurimis annis,vixir i eöfijue in hde erudiuif, atque inftruxft, &myireria (acta edoeuir , Sc tandem ad hoeregnumjüorum catila venit ;■ vir plane lincerus, grauis , 8c»node)tns,& in rebus fpirituaiibus difertus, atqueexpertus, amious noftcr, &-eondifcipulus in artium&hurrianitatis ftudio, quem femper colui, & vbi-qnc eol am, ob infigne* attiäö dotes huius viri, &prarclariöimaram vi^nami omamenta.
•
_-----
---------
1«
Cap'vt IV.
Qüx corollaria, ex do£trina duobus
capitibus pnreedentibus
iaeta, colligantur.
I Si man:ipia jvit ex Ulis Itrcü abflraÜa, cum qni-bm Lufitani iuflum bellum babent , funt iitßjtcaptiuitati additla.
X Li vtraque Guinea, tnferiori , & fnperiori , & in»mm loco,fas eß xllos tmtre , qui ob graue at-men mortem mereba'itur , cjr loco mortis perpe-tHA feruitutifuerunt addilii.
! §13* criminafufficie-itiaßnt , vtpropter illa locamertü ad feruitutem damnemur, & r/um. 4.
f Anpropter deheittm vnius tot* parentela , aefa-rntlia iußepojfit ad feruitutem damnart.
6 S^iud ß debkla ßnt maxtma, & atrocia,
j Neque im canonicum, ntccmüepatttnrfiliumeXr-tra poteflatem patris pwnn ob deliiiapaierna^& quid defliji bxretkvrum,: Strui EccUfia, qui olim erant. ibid.j&n hat um fit mercatoribtu Lufitanis mancipiitmere in Guinea, & eA5ihiopia,CHM rumor, ac| \tnitt vagatur , ob dcTiilum vnius totarnfami-tiam, & parentelamiläus a Rtgulis tlits ve,:di.In ommbus locis,in quibtu fArnesgrauiter premitij'tntiles,fas eß patribusfe ipfos, & filios ven-derefub illorumpoteßate conßitutos.
10 Nefas eß vendtre tnaim pretio annonarn et , qui
in mtiiori neßiitteeß.
11 Nefas eß filios ab infidtlibu* emere inßeruos , nifi
in graui illorum neceßitate.
ti *Ais alienum , ac debitum aliennmprdcise /«;/»-pturn non eß fufßciens caufa , vt pater filiumvet>dat,vt illudföluat ; quid fi mxta confue--jrtdinempatrU ,pattrtunc ,fi nonfoluat, mor-te A$;icndusforet, aur grämt er pumendm.'dqwd tcneaturillt , qm extra grauem neceßfi-tatem patrmn tarn ipfos patres j quam filios il-~lins emit.
1-4. .An fa:icndut fit fcntpiitm circa vilitatem taer-ciurn, quibu» maneipu in Guinea emuntnr.Quid de viätatc menwn , qmbus M Indiaferuitmuntur.
P^Ö^» x doftrina his duobus capitutis prx-fcWß cedemibas iafta , hsc corollaria colli-E*feÄ< guntur.
Primum eft^ fi maneipia fim ex illis too's ,• cum
S
3
v--
quibus Lnfiranis iuftum bellum eft , coque tciripo-rc inde (int adueiSb, quo tabbftfa belltn-n,non oblh-gandi funt mercatorcs, qui indc iila afpoHanr, po-ncie aliquam diligentiam ad inquireijcium, finx. neiuftam in feruitutem redacira, quahdo vefonmilijaliqua przfutnptio in contrarmin deal.iqüo ., aiKaliquibus non feöftere. Et multominus opliganckfunt ad firiendam Jianc inquüitvonem in hoc Retrgno Lufitania:, qnando talis prxfumptiö fe non op-fert : ita docet Molin. tom. 1. de tuft. d:jp } s • §> fitergo prima conclufio. Ratio eft, quia cum illis in lc^-cis bellum iuftum gerant Lufitani, &:quUibet verirditor,dum contrarrum non.conltat.pixfumatiu bo-nus, vendereque quod Osaka eft ,Sc ius habete adid ven iindum , nili veroiimiles aliqua? conieClursin conttaiium apparcant , fanc-in ea «egotiationcpra:fumendum eft, maneipiaomnia , qux vendun-lur belli iure, redadta eirein iuftam ftiuitutem,ni- ^fi de aliquo, aiu de aliquibus in partieülari fe-off«-rant coniedurz, quod fint iniuftc in feruitutemredaeta.
Serundnm corollartum eft : In vtraque Guinea, z,& in quocumque alio loco fas eft emere illum proferuo, qui ob lufticiens crimen publicaatiutoritate,legibufqne loci in feruinnem redadlus fuit; ob cri-men veroalieuius (nifi forte adeo fit atrox & fee-dum , & toti Reipublicx pcrnicioium , taleque ,-^cprudemis arbirrio iudiecturob feedicarem iilius,cVcommimcni pcrniciemRcipubHta', feruirtue etiamfiiiorutii ad atiorum exemi'him poftepuniri ) nei-aseft ferumiti addtcecc fiaircs,vxoteui,loiares,aiiof-ve cotifai>goin.et)s t qui (um ni iuris ; ita idem Mol.allegatus §. fcao.da conrlüfio ; Ccd hac de re appe»-nam quod fentio nur» 6.^.nimv^t.. Inquires tarnen circa hoc ccKularuuTi , quod J.crimen arbin io''prudentis (u fufticiens ad damnan-dum aliquemad perpetuamfeaiitutcm :- Regr.luhacc communis fit. Omnc crimen , quod auud nosdignum eilet ad damnandum hominem aci perpertuam rcmit»arionem in tiircmibus, iudicari debetdignum ad illum damnandum tarn peena perpetuaedamnationis in triremibus, quam peena pcrpeuijffeiuitutis.
Defade aduherium vxoris alicnius jfihiopis 4.(licet illi multas habeant vxoies) crimen erif fuffi-ciensjvt tarn ipfa, quam adwlte: perpecua feruitutiaddicanrur. Item vis illara puJicitiae cuiufquc fec-01)113?. Furtum rei notabilis pro qualiiaic rcgioiiis»& alia hniufmodi fimilia dcli£ta:iurtum veio leue,,vt vnius gaHina:, ad id non furKcift,iiifi forte paur-pertas loci, propenlioad furandum incohuurn , depax publica in eorum Repiiblica aliud fuadci^& nificonftarec inter illos incolas Porta in maxi-mum danmum toiius Reipublics illorum in dies _magis,ac*magisaugeuda eile , nifi minimum fur-tum vnius gallina?,uatam feueris fupplieiis pu«.ia ftur. Quemadmodum enim in ejicreitu aiinirdkquxque crimina damnancu.r mortis peen a, ai^-triremibus perpeeuis , ne ia detrimenuira totias.exercitus grauiora contingaut ; fic etiam quaod^,bonum commune alieuius Rcipublica; etiam ba%baroium jEthiopum indigeret , vt minima qusc-que furta feuere puniantur , licita erith^cpa:maxime Ci ante delidqm commiilum nota Omni-bus (it.
Punite vero pro his minimis deliftis , fratres, $fforores, filios,cognatufque onmes dtlinqutntium,fauiitia eilet, non inftitia, nee iufta punitio ;. docetenim lumen ipfum natura; nef;as efte pro vnius de-licto minimo punire akerum oinnino innoetn-tem, oriefertim uuea peena » qtuwa eft fcruinwis.
N 4 pespe