142 De acquifitione dominij in perfonas,

gationc iuftiriae rigorofa: fernire tenemur; nam illalibertas ,ifta feruitus,ille flatus libcnatis, ifte fla-tus feruiruris,& roiferse feruitutis ed. Vnde D Au-gustinus fuper illud Pfalm. 95. Sonnte Domino inUtitia, pulchic cA ytrmpque feruitutis flatum oliu-dens , itaait : Omnüferuitw amaritudine pltna efi,omnes condifione■ ferudt obligati, & feruiunt,& rr.ur-murant : libera fertiiti*> eß , vbi non necejjhat , fedcharttas ferutt, magna felicitM efi effe ferttum in ifradomo magna :fttrnma miferia efi effe ferttum it domomundana : ferttum tefaciat cburitas, <\u\a liberum tefecit veritat ; & qtn'a eos ad feruitutem feruabant,ided feruiaferuando dic"ti,& mancipia,quafi manucapta nuncupantur : ita Moüna torno i. de iusltt.dt]p.$i-§ dominium hoc.

Praeterea potuir ctiam flatus feruitutis aliundeintroduci iure humano , quod non folum habeturex iure Caefareo , fed ex facra pagina. Exodi cnim2i.fic praeeipiebatur populo Hcbraeqrum : Si emerisHebraum ,fex annis [erntet tibi , in feptimo autemegredteturliber.Sc Leuitico i;.ferutä,&*ncilla,quiincireuitu noßrofunt, id eft.ex ^entibus,/?»/ habebi-tü famulos,& btreditatis iure trahfmittctü ad pofte-ros,ac pojßdebitü in dternum. Peculiariter autem inhominibus Chriflianis Hcite flatum feruitutis ha-bere locum,probarur ex Paulo 1 .ad Corintb.j. ibi,Vhnfquifatu in qua vocatione vocatm efi , in ea per-mantat \ferutu vocatHi es f non fit tibi curs.,fed te,fipottsfieri liber.magis vtere. Similemque do&rinamtradidit i.adTimoth.6. Gyuicumquefuntfitbiugofer-ui,dominof fuos omni honore dignos arbitrentur,ne no-men Dominu,& dotlrina blajphemtturSc aliis locis.

His pra:miffis, quatuor maxime titulis illuftriffi-mis potefl feruitus legalis contrahi, & verum do-minium in maneipiacomparari, vt docet Molinatom,i.deiuftit.diß>.$$.tratt.i.initto.PrtmoAnrehc\-li. S<rr«»^o,natiuitate. Tertio, iuftacondemnationcob delictum.^«.«rro.emptione.

Primus igitur titulus efi, quo capri in beüo iufloefficiuntur capientium. l.boiies, jf.de Captin, efi au-tem id de iure gentium introdu&um, vt praeter aliaiura probat cap.cum Redemptor 1 i.q*i<tft. i.vbi Gre-gotiuseiusCanonisauclor ait, homines , quos abinitio naturaliberos protulit,ius gentium iugo fub-didifle feruitutis , nam feruitus legalis ad tempe-randum belli iufli rigorem iure gentium introdu-Ctz efi; cum cnim iure belli licitum für hoftes oc-cidere,c*/> abiUo 14. quaß.Af. cap.quid eulpatur 25.quafi. 1. nihil aequius ad temperandum belli fae-uientis rigorem exiftimari porait,quam quod illis,qui necari poterant, vita ex mifericordia donetur,iuxta.cap.noli i^.tjuafi.i.in fine,dmx\modo ad coer-cendam hoftium audaciam peena feruitutis perpe-tuae,vcIutimcliori morte muldlcntur. Ex quopatetortum habuifTe hanc iuris gentium introduetio-nem a mifericordia, atque humanitatcjucfcilicctjhomines capti bello iufto oeeiderentur, fed ferua-rentur viui,mortc in feruitutem comrnutara. Vnde,vti iam diximus/erui di£lj funt»quöd feruenturvi-ui,&mancipia,quod manu capiantur,yr feruenturviui, cum oeeidi poflint. I.libertai.ff.de ftat.bomin.Chriftiana tarnen charitas vltra hanc humani-tatem a iure gentium introdudam , proucc"la eft.Obtinuit cnim illa legitimar, Sc laudabilisconfue-«udinis introdu£lio,vt Chrifliani ä Chriflianis hel-lo capti.in ferujtutem minime redigantur,quae con-/uetudo perpetuo vfu inuiolabiliter obferuato iampraefcripta,«ccomprobataeft,vt notauit Battol.««/l.hoßes ff.de capt.Sc illud priiTmnT,ortum habuir excÖmifeiatione naturas,hoc feeundum ex confortio,fc focietate Religionis, quam Chtiftiani pröfiietut.

Nihilominus tamcn,fi Chrifliani ab infidelibus,bello iuflo ex parte infidelium capiantur , feruifiunt, feeundum ins gentium commune ; carteriun,quia Mauii, & Turcae fere femper iniuftum bellumnobifeum gerunt, ncceflariö dicendum eft, Chri«flianos , quos capiunr,covnmuniter veram feruitu-tem apud illos non incurrere.lta Nauarrus cap.x-].num. lor. Couarruuias ad regitl.peccatttrn.p.i.§.i l.»um.6.

Item fas etiam efi Chriflianis, qui bellum iu-ftum cumChriftianis gerunt.Chriflianosbello ca-ptof detinere,non vt fcruos,fed vt ab illis , dum dc-tinentur, fint tuti , maxime fi fint duces flrcnui, equorum Übertäte ingentia damna, atque npn vnl-garia timeantur: &diuites, vt peeunianj aliquamiuftam , Si moderatam pro eorum libertate ,& di-miffione aeeipiant, vt videmus paffim hoc tempo-re fieri in bello Belgico , quod nobis eft cum harre-ticis Hollandinis,& Zelandicis, Caluinianis , Lu-theranis, Zuinglianis, Armenianis,& caetera haere-ticorum tuiba, pefleque , quorum religio, cum di-uerfa flt,vera,& conftans efle non potefl.

Titulo nacinitatis fit feruus ille , qui ex ancillamatre nafcitur.qualifcumque fit patris conditio,&fiue nafeatur ex legitimo matrimonio,fiuc non na-fcatur,quia partus fequitur ventrem. I partum,L'.derei ve'idtcattone , [uftit.de iureperfon.% penult.Inilit.de ingenuts , §.i.cap. vnic. de natu ex libero venire.quod ius praxi, &communi confuetudineconfir-matum eft in Hifpaniis, &c aliis prouineiis : in fa-uorem tarnen libertatis ita eft h'mitata haec con-fuetudojVt natiis exaneilla non fiat feruus, C\ materfuit libera,vel quando coneepit, vel faltem in par-tu , vel aliquo tempore intcrmedio. /. & fcruorum tff.de flatu homm. /nßtt. de internus , §. 1. Si tarnenajicubi fit diuerfuin ius.aut praeferipta legitjmaconfuetudo , qu6d proles fequatur conditioneropatrjs , non matris , yel non contrahat feruitutem,niliexiftente vtroque parente feruo, eritobferuan-da,vt conftat ex cap.ltcet^de contug.feruorum , & af-firmat ibt Panormitanus. Vbi vev6 leges Romansnon vigerent, nee alia peculiaris lex,aut confuetu-do ea de re daretur , ad feruitutem prolis iudicaripofTet,qu6d mater fit ancilla tempore partus.

Hie autem breuiter addubitabis , vtrum aliqua/jt feruitus inttodudla ä iure natural», ? Sunt enimnonnulli Auclores docentes feruitutem efle pro-prio contra ius natura;,aflerentes , homines in pri-mordiis natura: natos efle liberos; fed refoluendumeft , naturam humanam duos ftatushabuilTe , alte-rum innocentiz ante peccatum primi parentisAdami; alterum poft peccatum. In ordine ad pri-muin flatum innocenti.r , dicendum eft conrta iusnaturale eftc dari (eruitutemjnam, vtomnesTheo-logi fatentur , cum D.Thoma 1. z. tjutß.66. art.i.homo in primsuo ülo innocentix ftatu,iure natu-ra; in omnia fublunaria habuit dominium, exceptisipfifmet hominibus, creatus enim fuit a Dco, vtqmnibus rebus dominaretnr , dominamini pifeibttsmaris , & volatihbiu edi, & vniuerfis animamtbm,tjiumouentur fuper terram , Genefcos 1. cum enim.haec omnia fublunaria facta fint proprer homi-nem multo illis perfe&iorem , & ipfc fit liberi ar-bitrij particeps,& in hoc ad fimilitudinem,& ima-ginem Dei factus ,faciamtts bominemad imaginem,&fimilitudwem noftram ; confequens erat, vt om-nium dominus conflitueretut a E>co audlore na-turse , & indecens erat , vt in co ftatu maxime li-bero , & felici , infelicitas daretur feruitutis ; di-ftat enim ratio naturalis , ne quis in tarn feliciftatu feruus cflet , Sc ideo contra ius natura»

eflet