Lib. II. Cap. I. i4f
filius hominü, quoniam r vißta.s eum P JWinuifti euttipaulo minus ah sAngelü y gloria , ö*bonore coronaßi eum 3 O* conßituiBi eumßuper opera manuitm tuarurn : omniaßbiecißijubpedibmeius^oues, ey< boues r vmuer(as y tnjuper & pecora campt , r volucres call , ^pißes maris, quiperambulat/tßmitas maru. quibus verbis egregie explicauit Da-uid prxfidentiam lllam, quam Deus homini, cum primum illum condidit,contulit. Tr&ßt pißibus marü y ^' ^volatilibus cceli. non de nuda prarfidentia, feddevero dominio intelligendam cfle. Nequeenim his verbis contulit Deushomini fblam, &: nudam prxfidentiam rerum fublunarium , fed illis indica-uit ei competere naturaliter dominium omnium rerum, eo quod Dei imagi-nem referret propter liberum arbitnum, quod regius PiaJtes optime expli-cauit, dicens, ommaßbiecißißtbpedibrn eins , quafi dicerct, eum omnium domi-num conftituifti. •••' ./ I: . . H
Capvt Primvm.
Quibus titulis dominium in fcr-
uos, feu mancipii
acquiratur.
Duplex eß feruitus ; vn anaturalü ,Lgalis altera,qualis vtraquefit.
Sentit us legalis , licet, naturalis,non fit , poritittarnen iuxta ins natura introduct : in le?e oUmpr&cipiebatur Hebrtis hec feruitus.
Iure gentium introdullumeß , vtcapti bclto inßotfficiamur capttui capientsum , mortem perpe-t »am feruitutem commutata.
Hac turis gentium tntroduEiio ortum habuit exmifericordia , & cmmiferatione natur.t hu-mana, qut, in Omnibus bominibtis eß eadern.ibid.
Legitima confuttudo obtimtit, vt Cbrißianus kChrißiano hello captus feruus non fiat.
Tojfunt tarnen Chrißiani iußo hello capti a Chri-ßianü detineri, ß fint duces, au; ab Ulis honumredemptionü pretium jperent, aut vt eum aliitctmmutentur. ibid.
Partus fequitnr vtntrem \ titulo natiuitatis , om-ni* aut nafcitur ex ancillis,feruus eß.
jQuid ß materfuit libera, vel qttando conctpit,vel tempore partus. ibid.
Quid fi alicubi confuetudo fit, vt parttts fcquatnrpatrtm, non tnatrem. ibid.
Ante peccatum Adami omnes liberi nafcituntränt, feruitus , & amijfio libertatü efi fiutluspeccati, & ideo in ordinem ad primum fiatumnatura, fumpta antepeccatum,feruitus eß con-tra im naturale , non in ordine ad fecundur»ßatum poß peccatum.
An propter grauiffimum crimen poffit vafallus alegitimo Principe ad feruitutem perpttuamdamnari.
An Rex Philippe *«/?' *d feruitutem perpt-tuam potuerit damnare Mauros Granatenfes,& Worum fiüos innocentes, contra Mut», & fi-elet» Chrißianam rebtllantes.
An ttntreturin confeientia excipere filios Wo-rum, qui nondum ad annos ptibertatis peruene-rant,vtdt falto excepit. ibid.
An homo iure natur* inßetto poffitfuam Übertr-itt» vtndtre. n
Quid de iurt communi dictndnmßt. ibid.
An patres & matres fojfint fiUos ftos vendere,
& in quibus caßbits. ibid. a verf. quin etiam,& deineeps.10 Anfa fit entere iilos, qtä extrema neceffitatt la-borant, vel quafi extrema , vel pro pretio , velpro annona, & fiumento.Et amd fipretinrn fit moduum.
s gra«ihcr-
(S?SyPi) H veftibi.ilo huins operis, quod fatfs5^l^5 uiffinitim eft , qui.; in eo asjicur de 1KjWsrä(I tntc homunim, qua: in per unines res teivi-.porales jcttimnrur, vnde diciutr, "
JS/o» hen? pio toto libsrt.u vefidintr auro,notari \cWm prirno , quod cym duplex lir lcriif-tus, vtaic Ati(totcles i.Potstucr. cap.\. er 4. Al-tera naturalis, qua fcüicct, hebetiorcs mence , t>Ccorpore, ac. viribus robuftioies pro h\o bono dc-bentduftu natura: lubdi gubernationi, 6v diie^tio-ni, coniilioquc fapientiorum , illiique ex tkeenriaquadam, &«quitate naturali corporaüter inkriii-re , iScobtempcrarc , cum corpus ipfurn apmm C\t,& natum ad obtemperamHim nicnti , & ab ipfoAudlorc natura: ad id eftormatum. Altera k n ga!:s,qua de iuftitia rigorofa vmis homo fubiieirur dp-Uiinio, poteftati, &; iurialterius, tanquam proprie-ras, &: poflefKo propria illius, neque poreft miferiahumana ad infeliciorem ftatvim , & conditionesnperuenire , quam vt homo , quem Deus liberumcreauit, fiat alterius poöeffio, Si maneipium liber-tärem amittens natmalem,in q«a Dei mifericordia.,& beneficio n^tus eft,
JDe acquißtionedom'inijinpi rfonas.
Solaigiti^r pofterior feruitus , qux fubiccTra c(\vero alterius dominio, & obligationi obediendi,parendique , imo 6V feruiendi ex'iuititia commnta-tiua, eftpratfentis inftitmi. Ea verö licet ä naturanon fit conftittua, fient prior , non eft tarnen iurinaturali abfolute contraria , im»' valde confenta-nea , fuppofito ftatu natura- lapfa: ; & ideo licitcpotuit iure humano introduci ; nam clcmentiffimiImperarorcs, cos hoftes, quos bcllo iufto viuos ca-piebant, quofqne iufte iure belli poterant oeeidere,morte cum vita commutntaperpetua" feruituti ad-dicebanr,faluaillormn vita , optime intclliocntes,nullam elTcmiferabiliorem hominum conditioneminfra mortem , quam feruitutis ftatuin^ non illumferuitutis ftatnm , quo Dco in domo Dei magna,hoc eft,in rcligionc religiofi Deo feruimus , Ted il-lum, quo. mundo > mundanifque dominis ex obl»-
gatione
T.