Lib 11. Cap. I.

H3

eilet dari feruitutem in co. In ordine vero ad fta-tum pcccatr, diccndum eft , non efle contra iusnatura:, imö afterendum crt , ftippofito eo mifc-ro ftatu connaturalem illi efle miibram feruiturem,quatenus eftpcena peccati , iure hnmano, hoc eft,iure gentium introdueta prodelidtis ; quae iure na-tura: punienda funt. Ita D. Thomas 1.1. qutß. 66.art. i. & in 4 diß.^6. Nauarrus in cap. ita quorun-dam. de Iud,tts,notabili u. gtojfa penult. a /tum. i.Couarruuias in reg. Peccaturn. i.vart. §.i i.num.$.patetcxctip. i'.u naturale, dtß.i.Sccx D. Rodericode Cnnha ad idem cap. in t part. decret.fol. \6n.6.IHuftrillimo Sc Reuerendiflimo Hifpaniarum Pri-mate, Brachärenfuim Archiepifcopo , nunc autemOlyfipponenfi.

Titulo iuibe condemnationis fiec quis feruus , Ciproprer grauiffimum aliquod crimen,ca peena dam-netur ab habente publicam poteftatem. Nam quodtalis prrna imponi poflit, docent communiter Do-<£toics, fpeciatim Illuftriffimus Cunha dtß.$i.incap. tosqui,num. $. LeflhlS tom. i.deiußit. lib. 2.cap.^. dub.4. ««»».14. edit. 3. Salon, trall.de domi-mo,ejHaft. ^.artx. poß concluf. 4. Molin. tom.i. deittß. trail. de dominio , cjuaß. 5 1,. Scotus in $.d<ft. $<S.f«<e/?.i. Nauarrus citatus inglojfa penultim. Angc-lus,& Syluefter verb.feruittn , illewww.i. hie «.3.& conftat ex multis decretis iuris : nam cap.eos quiJt, diß. conceditur poteftas Principibus fWculari-bus redigendi in feruitutem feeminas , qua: feien-rer contraxerit matrimonium cum initiatis faerjsOrdinibus, Sc cap. cum mnltn 1 j.tjutß. 8 ftatuiturvt filij ex eo main'monio fufeepri efficiantur feruiillius Ecclefia: , ad quam pater pertinebat, 8cmprarfato cap.ua c^uornndam , de ludtu , inter alias,prxnis quasdecernuntur in deferentes arma ad Sar-tacenos, harc etiamdecernitur , vt fiant ferui ilio-rum Chriftianorum, qui cos ceperint, & cap. deraptorib.^6. qwtß.\. raptorcs peena feruitutis dam-nantur, & l.rnanumißiu, C. deltbertü, & eorum fi-lijty f> Inßitut. de captrts dimvwtione , maxima po-teftas fit patrono, vt fuum libertum, fi grauiter fibifuerit ingratus, in feruitutem redigat. Ex quorum,textuum deeifione colliges, non folum ob cri-men proprium , fed etiam parentum , pofle ali-quando quempiam ad perpetuam feruitutemdamnari.

Et ira de fa&o paucis ante annis , Granaten!!in bcllo , lege publica, a Philippo II HifpaniarumRege, Lufitania: verb I. damnata eft ad feruitutemomnis natio Maurorum illius Regni, qui a Regisobedientia, & Chriftiana fide defecerunt, exami-nato diligentiflime priüs hoc fa&o , idque fa&umeft, vt in filiis ,tanquam in prscipuis bonis, mem-bris, Sc partibus parentum , parentum delicta pu-nirentur ; Sc quia libertas illius fobolis, 5c paren-tum illius, tum Regi,tum Reipublicae perniciofif-fima crederetur.

Scd animaduerte hie, Philippum feeundum Hi-fpaniarum Regem,& Lufitania: primum, cum eamlegem ftatuitinMauros Granatenfes contra fidem,& Regem rebellantes, ob timoratam confeientiamexcepifle a poena feruitutis illorum infantes , quiad annoi pubertatis non perueniflent , tanquaminnocentes, & ob illorum innocenriam illos libcr-ratedonafle, vt optime animaduertit Molin. tom.x.de mflit. dtftiy §. fupenoribus annis. Vnde dubi-tatum fuit huius Rcgis tempore, an Rex tenereturin confcientiaillosexcipercDoftoribus hinc indepugnantibus. Quidam Cnim afTerebant debuiileillum eos in con?cicntia excipere. Primo , quiacranc innocentes, & nullam eulpam habeban: Ui

parentum delictis, quorum conibrtes, aut partici-pes non erant. Secundo, quia erant Chriftiani, ba-prifmatis facro fonre luftrati: poena autem leruitu-tis tanta , & tarn acerba eft , vt imponi iufte nonpoüit , nifi proprer eulpam conuKäam in iudicio,Sc poft latam iudicis iententiam »maximc homini-bus baptizatis , quales fere omnes illi pueri eranr,cum fere omnes ante rebeliionem parentum nafec-renrur. lertio, quia pueri illi, qui in Regno Gra-narenfi ex Sarraccnis nafeebanrur , non erant vnaRefpublicädinifaärcliquis Hifpanis, fed cum Hi-fpanis vnam Rempublicam Chriftianam tfficie-bant ; quare non poterant a Rege Hifpania: iuftepuniri tanquam partes Reipublica; fibi aducrfae,ad-uersus quam iuftum bellum gerebat.

Alij, & meliusjcontcndebant, (quorum fenten-tiam approbo , Sc prius approbauir Molina citatusdtil. tom.i. de iußtt.traß.i.diß>.i$.§.pars tarnen.)Regem potuilfe de iuftitia eos infantes ad feruitu-tem damnare,&ex maxima indulgcntia,& pietarcillos excepifle. Tum, quia re vera eorum parentesftatim ac rebellarunt, Regem ex illorum fanguineelegerunt, conftituebantque ipfi cum libecis fuis,quos fecum habebant, Sc in fe£la fua , Sc rcbclho-ne educabanr, vnam Rempublicam ex ditedto ad-uerfam Reipublicae Hifpanotum , contra quar» to-tam, vt ex his, &illis, hoc eft, ex parentibus & ii-bcrisconftabar,bellum Rex Hifpania: iuftiffimumgerebar, & ideo iure belli iufti eos in feruitutemredigere poterat. Tum , quia licet ob deliftum pa-rentum nefas fit interficere innocenrem , fcs ta-rnen eft, illum punire in bono honoris, f,maj ;.&libcrtatis.fi deliclum patris tanta pcei:a fit digbüm,ad aliorum rerrorem. Tum etiain , quia hoc noneft punire ipfos filios innocentes , fed eft punireipios patres in membrisfuis,& nrxcipuii partibusfuis, hoceft, in fiiiis j funt eni.n Ijbcti, dum fubpatria poteftate manent, prxcipua? portiones , 8cpartes pattum fuorum ; fic per leges ciuilcs, Sc ca-nonicas haeretici patres piiniunrur confilcationebonoruniomnium, ita vt nulla legitima maneat fi-liis , in quo non puniunrur filij eorum Chriftiani;fed puniuntur patres in filiis , vtpatet ex cap. ver-gentis^de htreticü, in 6. Tandem, quia, fi ob (eque-lam ventris, fas eft, filium ancillac Chriftianum,.&innocentem redigere ad feruitutem , tamquamfru-öum ancillae, quas aliquando ob fuam, vel fuorumanteceflorum eulpam in feruitutem fuit redaeta, vtfuprä diximus ; cur horum Maurorum filij, tam-quam frudus captiuse radicis in perpetuam capti-uitatem non redigentnr ? Adde, Regem H'fpaniä:iufte timete potuilfe , ne ipfi partes parentum fe-quertntur , cum ad prouc&iorem a:tatem perucniflent : nam quanuis harc ratio per fe folam nonfufficiat, vtipfi innocentes in feruitutem redigan-tur; prxcedcntes tarnen adiuuat ,& exdijStis folu-ta manent fundamenta illorum Doctornm , qui incontraria opinione eo tempore fucrunt.

Reftatvltimus titulus emptienis , in qnomultafeofferuurdicenda, Sc explicanda. Et folüm age-mus modo de ea emptione , qua homo antea liberemitur in feruum , in quo puncto in primis feien-dum eft , hominem iure natura? pofle fuam liberta-tem venderc ; eft enim illius dominus , heut reli-quorum bonorum fortuns, vt omnes Do&orescenfent : Sc probaturexemplo Paulini, qui exegre-giain Denm.&proximum chaiitate fe vitro in fer-uitutem dedit : & Deut.i j. Hcbrso , qui ipontcel'gcrct alterius efle feruus, id non interdicitur/ediubetur ftigmate notari, & quotidie Religiofi fefua libertace abdicant : cum igitur homo fit fax

libenatis