12 8 De Contradibus in genere,

*»

jo Non folitm ejustndo aClor caret fcriptura fühlte*ad probandum cotitraftum, potcfi id reUnquereinramemopanis , fed et tarn qttando caret pio-batione tefltttrn.

II Difpoßtto iurii Lußtaninon procedat inter con-tractu initos inier patrem & filium, tnter fra-tres,& marttos fororumjnter focerum,& vene-rum , inter titos enirn admittitur probatto con-tractu , & dtßrallm in qualibet fumma , &duantita'e per teftes.

1 1 Qu'd inter mercatores habentes fncietatem.

I } Quid circa foluttones penßonum emphyteußs , &circa locanones dotnut,vel altertus rtt.

14 §U*id circa commodatum veßium ad veßiendumcorptu,vel lellurn.

I f Quid circa merces , qut. ex India , vel Braßlia,Crc.aUcui in hoc regno veudendas mandantur.

1 6 Quid circa fizarum ,vel aliorum tributorum fo~

luttones.

17 Quid circa contraüut vendttionum mcrc'mmper

proxenetas.

18 Quid circa venditione per prtcones , aut Adelas.Vtde alias exceptiones * nurn.\%.vfque ad 2.0.

t^|8p») Nitiq huiu* capitis animaduertenduml^l^l eft primö , Ordinarium , ac reguläre eile,®ffc?|3 vt in omnibus contractibus , conuentio-nibus,& a&ibus , de iure communi loquendo.pro-batio teftium aeque , ac publicorum inftrumento-rum fufficiat ad illos in iudicio probandos. l.pa-ftum.quod bona fde,vbi Bartol.C.^e paoiü. l.conira-hitur.ff.de p'tgnor. l.in exercendU , C de fide inßrum.Adeo vt contractus venditionis ä retrö reetc pro-fcari poflit per teftes , quamuis de tali contractunüllamentio fiat in chirographo venditionis.vt te-net Mafcardus de probat, vol.}. concluf. 1 148. n 16.Alexander conf. 11 i.W. i.num.\.verf.+. Bocrius de-ctf\8$. Stat tarnen in contrariumO.;'din.Lufuanalib.$ tit.fcf. quarenus ait nulluni contractum , vcldiftvactum probari poiTe,nifi per feripturam publi-cam,vt ftatim dicemus.de qua Vallafcus de iure em-phyt.cjutfi.7.A nnm.6. Thomas Valhfcus aäegat.fi.Sed ifta ordinatio inrer fratres, Sc maritos föroi umcommunker limiratur, intet quos probari poteftquilibet contractus per teftes, quamuis ad illorumprobationem fcriptura publica de iure requiratur,vt videre eft per c'itatos a do&ißimo Barbofa in re-mifßombus ad prjßttam ordinaltonem lib. 3. tit. f$.§.11 num f. quidquid Cabedo i.part. decif.$i.n.$.in contrarium teneat, &vere,quamuis ifta Ordina-tion Lufitana lex,<i.$. 11. aflerar non requiri interipfos fratres marit6rquefororum feripturam publi-cam ; attamen ftatim addit, fed in cafu.qubd tili il-lamfecertnt, non poterit probari täius difiratltts, nifiper alt am feripturam publicarn. qua» difpofitio nonprocedit, quando fratres , & mariti (brorum interfe contraxerint per fimplicem chirographum, vt de

fe pater.

Animaduertendum feeundo , non obftante hacregula fiepe ad probandum contractum , vel diftra-ctumexigi de iure communi feripturam publicarn,im6 aliquando eam exigit ad fubftantiam contra-ctus , vel diftractus. Bald, in Anthent.fed nouo iure,num. 11. C.fi certumpetatur , dicens icriptnram inacribus hominum ad vnam ex tribus caufis ponijvel pro fubftantia adkus, vel pro neceflitate pxoba-tionis.veKvt ipfaprobatio magis habiliteturjcV ap-

4-

nfib.ltbG. öc ruse tangitj(H*ß.j.n.i.verf.fHnt tarnen

\phyt

■

Animaduertendum tertio fada fuppoiitione,quod fcriptura publica , v.c. ad hunc certum aftumexigatur.facile agnofei poffc, an requiratur ad fub-ftantiam actus , an ad probationem tantum illius"}vt enim docent Baldus fuprä, & Vallafcus vbipro-xime,num.yiunc exigitur fcriptura ad (ubftantiamaifrusjcüm lex id aperte difponit fic,in contraöibus,qui infinuationem pixrequirunt, & in contractuemphyteutico de rc Ecclcfiaftica necciTäriam eileferipturam ad fubftantiam actus, difponit Ordina-tio Luiuana/f&.4.f/r. 19. inprtneip.Addc etiam.cumcontrahentes vel exprefsc , vel feeundüm pra:fum-ptionem iuris ex eorum veibis elicitam idem ex-primunt.veluti ficonueniant ,qu6d nonalitcr va-leat actus, vel contractus , quam poft faetam feri-pturam : vel facto contractu,aut conuentione,moxaddant vt requiratur tabcllio.cV: fiat fcriptura.Tuncver6 exigitur fcriptura ad probationem tantum-modo, cum certum eft eam de iure exigi,& tarnennon apparer, eam exigi ad fubftantiam , vt doeetVallafcus deture emphyt .qutß•j.nttm f. Sed hac dere redibit fermocum de venditionis contractu ege ■rimus cap.i.

Animaduertendum quarto.quemnis cotractum,aut diftractum iuxta leges , & confuetudinem loci,in quofit.cenfericelebratum./. quodfinolit , §.qin*ajfidua,ff.de adilit.ediQ. tcne'ntque B&rtol.in l.ntnsqefi,ff.de duobtu reis. Panormitanus in cap. ihm AI.num.^.deconfiit. Syluefter verb.contraüm, quafi.%.& Doctores communiter.

His animaduerfis, vt fatisfaciamus qujeftioni in J.titulo propofitse , dicendum eft iuxta ius huius re-gni Lufitani omnes contractus, conuentiones,pa-cta,compofitiones, emptiones, venditiones,dotes,permutationes,arrhas, donatione«, ftipulationes,emphyteuticationes , condu&iones , locationes ,commodationej , mutuationes, depofitiones , Scquofuis alios contractus cuiufcumque natura* fint,(lue perpetui,fiue ad certunvrempus:itemque etiarnc contrario folutiones, diftractus, remiihones,rc-nuntiationes,tranfactiones,compofitiones,diuifio«nes ha*rcditatum,aut aliorum bonorum,reuocatio-nes,prorogationes debitorum,promiflione« de nonconuenienda parte in iudicio , innouationes quo-rumeumque contractuum ,& tandem quarcumqnealia pacta cuiufcumque generis, & natura* fint,quaein hoc Regno Sc dominus iilius illi fubiectis edun-tur.fiue realia fint, (lue perfonalia, ijue fuper actis(vt vocant) crimmoßs , (lue fuper actis ciuitibm , vCaiunt ; (iue fint de rebus immobilibus , qua» exce-dant valorem quatuor millium seris regilium , ideft , decem aurcos: (iue de rebus mobilibus , quseexcedant valorem fexaginta millia regalium a*ris,non nifi per feripturam publicarn a Tabeüionc,autab alio authentico , 6V legitimo feriba coram tefti-bus confeetam,aut per regias.vt aiunt.chartas pro-bari pofle in iudicio, & firmitarem habere : alias fiiiac ratione non fiant, neutiquam in iudicio reci-piendam efle earum rcrum probarionem per teftes.Imö fi forte malitia,aut infeitia iudicis in his rebusprobatio per teftes aliquando fucrit admifla, tale'mprobationem nullam efie.irritam, Sc inancm,partcetiam nullitatem non opponente ibi decernitur:harc omnia habentur Üb. 3. Ordinal, tit.^.inprmc.v.bi mox n. \ .& fequenti additur, ha*c locum habi-turanon modo in conrractibus , &difpofitionibuspraediiflis, atque etiam in diftractibus editis in hocRegno,aut dominus illi fubiectis,fed etiam in illis^qui fiunt extra hoc regnum , Sc prxdiita iüius do-minia,modo fiant in Iocq , vbi R.ex ipie cum exet-cj^q fuo fuerit, aut in aliqua naum claile per ipfu

Reger.:,

i