in De Contra&ibus in genere,
Si.
>•
dub.6.q.y p-4. §.i. Probanr, quia iuratnenmm fe-quitur naturam a£tus , fuper quem cadit ; accellb-rium enim fequitur naturam fui principalis, iuxtareg.accejfrtiurn 41. dercg. iur.tn 6. & iuramentumett accellbrium ad promiilionem , vel cömta&um;item quia iuramentum non additur , vt promiffio,aut contractus aliter accipiatur,quäm per fe aeeipifolet,(ed vc eo modo intellecta, quo folent intelli-gi, non poflint reuocari. Exemplum fic; iurafti teiturum Romam , fubintejligirur , fi Deo placueric,cap. Beattu xi. q.t. item nifi Papa iufte repugnec.cap.venientes, de iureiur. aut etiam,nifiquiuis aliusfuperior,fiue Ecclefiafticus,fiue fecularis, iufte rc-p\ignzatm.cap.ea te,eod.ttt Item fi vixero , fi pote-to. glofla ind.cap.Beatfu,verb.diuinti. Item iuraftite iturum Conimbricam.fubintelligiturtacita con-ditio , nifi itcr iftud tuum , fit omnino inutile ; autjmpediciuum maioris boni,vel minus Deo gratum.Imö quamuis abiblute iuraftes te in omni cuentuiturum,fires tarnen eft inutilis.aut Deo non grata,non teneris implere iuramenrum. Ratio eft , quianon obligat iuramentum ,cuius materja vel ex fc ,vel aliunde reddita eft inutilis,aut impoffibilis.autlllicita , aut maioris boni impeditiua. Item iuraftiferuare Paulo promiftäm fidem, intelligitur ,modöille fidem quoquetibi promiflam ferner, cap.perue-nit i.deiuretur.cum glottaibid.hcm facltapace cumhofte ruojiurafti te illi non nociturum, fubintelli-gitur ex caufa praitetita , minimq vero fi ille nouisiniuriis nouam caufam dederit.
Notandum fextö, quando conftatde intentioneiurantis, &deconditionibus quaq ille iureiurando,exprefse,vel tacitc fubintellexic,& iudicio pruden-tis materia iuramenti, vt fic accepta.apparer licitaex parte ipfius iurantis, tunc vel iuramentum iftudfactum fuit in gratiam alieuius, vel non: fihoc fe-eundum dasjrurfus, aut materia iuramenti eft ma-joris boni impeditiua euidenter,aut non : fi eft,non-eneris implere iuramentum, colligitur ex D.Tho-rna i.t.q.%^.art.y.Qzitx.zn.ibid.&infumma, verb.peritirium.Soto lib.-j.de iuflit.q, 1 .art.).circa feeun-dam concluf. lA.olin.tomo i.de iuft.traf}.x.diß>.\^%.vbi dieunt eile in hoc eandem rationem voti & iu-ramenti , fi non eft, teneris implere iuramentum,nifi obtineas competentem difpenfationem. ita vl-tra Dolores citatos Leffius tomo i.de iuflit. lib.i.eap.^t.num.iz.Sh.verb.iurarnentum, num.io. fi dasprimum , nempe iuramentum fuifle factum in gra-tiam alterius : tunc vel ille omnino renuens retmt-tit prasdidum iuramentum in fuam gratiam fa£cq,nolensillud acceptarejvcl ita remittit, vtrelinquatvoluntati iurantis,vt ca in re faciat quidquid velit;vel nullo modo remittit,quia adhuc vult vt inransjuramenrum adimpleat. Si primum , nectenetur,nee poteft iurans implere, quia eflet adtus iniurio-fus ei,cui promifit.atque ade6 peccaminofus. Si fe-cundum,& in iuramento forte inclufum erat, vt fiiseuirem promktebas.rem ipfam tuas voluntati re-liquerit, nihilominus impleres; teneris implere,quamquam promifTarius remiferit, fi quidem aliaspvatus eft recipcre,tencris, inquam, nifi difpenfa-tionem iuftarn aflequaris. Si tertium, reneris quo-que implere, aut difpenfationem legitimam ob-tinerc.
Notabis feptimö. Cum contrarius , in quos ca-dit iuramentum promiffbrium,fa:pe ita de iure fint,prohibiti, vt interdum eodem ipfo iure finr irriti,interdum yerö folum irritabiles. Rurfus cum iuxtaidemius , iuramentum appofitum interdum firmerpraedi&os contrarius irritos,aut irritabiles; idque»odo tituloiuftitia;,& Religionis fimul,modö ti-
tulo folitis Religionis, interdum eos neurro titulofilmet jquando , fcilicet, funtcontiabonos moresnatnialeSjVt fupra declarauimus, oportet ante pra;-notaic id quod multi in haiic rem notant. Nimi-rum artendendum eile maxime hac in re ad ratio«-nem, proprer quam ins prohibec ptsediitos contra-ftus; an , fcilicet, immediata ratio huius prohibi-tionis fit bonuna publicum,an potius bonum priua-tum cuiufque ciuium •, nara attenta hnius prohibi-tionis natura , facile ex illa erit pereipere id quodhoc locointendimus, & fequemibus conclufioni-btis explicabimus.
Sic igicur ftatuo quarto , contradus illi, quosprimario commune ius prohibet, ob priuatumbonum,fecundariqvero obbpnum publicum, fiueipfo iure fint irriti,fiue irritabiles, ica appofito iu-ramento firmanrur, vt fi aliunde iniqui non fint,&executioneralicitam iuramentum habcat,obligantnon folüm ex Religione iuramenti , (cd etiam exiuftitia. Ratio eft,quia quifque priuatushomo po-teft cedere iure,gratia,& fauore fuo,& de faclo illocedit per iuramenrum ; quare manebit contrariusin fuo vigore obligando exiuftitia:ica docent Bart.in l.fiqutspro eo ,jf. de fidewjfor. Paulus de Caftro,Vmbertus de Boneco,Couarruuias,Anton.Gomez,Riminaldus,Antonius Gabriel, Matienfo.Mencha-ca,Seraphinus,& alij plures &grauiffimi Dolores,quos fefcrt,& fcquitur Sancius lib.i.de matrim.di-jput. 5 i.num.2, Docent prseterca Gntierr. de iuram.eonfirm.cup.fö.n.i f. Moiin.tom.i.de tufl. diß>.\^.Sa vcrb.iuramentum.n. 19. Probatur^m//öex cttp.z.depaüü in 6. & ex Autbent. foiramenta puberum,C.fi aduersksvendtt. vbi minorum contradlus ipfoiure ciuili irriti appofito iuramento omnino con-firmantur. Probatur nirfm ex cap.cltm co/,tmgat,deiureiur. & cap.i. eod. tu. in 6. vbi alienatio fundidotalis fa£ta ä marito in gratiam yxons , eft null».Sc tarnen firmatur iuramento appoficoab ipfa vxo-re, vt docet Molin. d.dijp-i<\$.&t rationem addir,quia ius ciuile non prseipit Vxori, vt contianeniacalienationi praefati fundi dotalis ,poftquam eft fa-£ta, remque ipfam petat, quali peccet non contra-ueniendo,&non repetendo, fed folum primano inillius commodum , &c fauorem annullat contra-clum talis alienationis,conccditque repofitionem;cum ergo non contrauenirc , & non repetcre remdotalem alienaram,neque malum fit contra bono$mores naturales, neque vergat inprxiudicium ter-tij,atqueadeo, fine difpendio falutis seternje.lerua-ri poflit ab vxote ; fit inde, vc iuramentum , quotalis mulier fe adftriuxir in fauorem illius,cum quode conlenfu fuo maritus contraxit^ obiigationemfubperiurij,& ininftitise reacu inducat,non obftan-ti alienatione contracT:us ex iuris ciuilis difpofitio?ne; &c harc; eft etiam ratio,ob quam minorum con-trarius fine requifitis folemnitatibus initi,vt vidi-rmusjiuramento firmentur; ciim enim iuramentumfuper cos cadens non fit de re illicira , feruariqueproinde poflit fine difpendio falutis aererna: -, cumitemannullatio pixdidorum contracluum ex iurifciuilis difpoficione fa<äa,fic primario ingratiam,&fauorem minorum , perfpieuuminde fir, non pofleminores conrrauenire iis ipfis conrractibus fic iu-ratis , fed illis omnino ftare debore, vt fuum Inra-mentum obferuent. Probarur ttrtio , quia rametfipadrum,quod patcr cum fiiio,autfilia paeifeitur, vtcontenta fit tanta, vel tanta dote,quam ei dum nu-bit,tradir,auc tali.vcl tali portione,& nihil ampliusin fuam legirimam portioncmpetat,iure ciuili,pri-mario in fauorem huius filij , aut filia: inualidumfit, pofsitque proinde talis filius, aut filia co paeco
non
M-
i»