izo De Contradlibus in genere,

id eft.de Ulis, quos expcdit eflc in republica.vt be-rc , & politicc inftiuua fit : ita cenlent Menchaca,Gutierres,6c alij.quoscitar, ac fequitur Sanciusal-legarus, ccnfet etiam LcfRus citatus, & Molin.ro -mo i.de tußit.difp.iei.tnfolut.ad I .Probatur/iti»»-do ifta conclofio cxcap.ckm conttngat, deimeittr.&ex cap.i.depatlü in 6 vbi dicituriuramenta finc vi,& dolo fponte prxftita feruari debere,cum in alte-rius prxiudicium non redundant ; nec obferuaravergunt in difpendium Talmis xternx : ex bis cnimpoftremis <rerbis per argumentum a contrario fen-fa fatis clarc deducitur toties iuramenta non eileferuanda , qnoties feruata vergunt in difpendiumfalutis xternx. Tertio probatur , quia iuramentumnon eil vinculum iniquitatis, Ted religionis ; effetautem vinculnm iniquitatis,fiad peccatum reorta-le,vel veniale obligaret.

Stattio tertio,quando id,quod iurans alicui pro-mifit , eft res de fe licita , ita tarnen iure canonicoimprobara,vt ipfum canonicum ins non folüm irri-tum reddatcontractum,fed etiam iuramentum ap-pofitum, minime eft feruandum iuramentum : itadocet Lcflüus tomo.\.de tußitJib.i. cap.17. dub.j.num.'i. &communirer Do&orcs. Quodattinetad ius canonicum , probatur primo ex Concil.Tti-Aem.fejf.i j. cap. 16 de regulärtb. quo loco Conci-lium irritam redditomnem renuntiationem,& dif-pofitionem Nouitij,etiam iuramento confirmaram,nifi illa facta fit cum licentia Epifcopi, vel vicarijillius intraduos menfes proximos ante profeffio-pem, ftatuirqiie illam euamrunc non pollc fortiriefTecliim x nififecuta profeffionc. Probatur prxtcreaCx cap.i.de ea , qui duxit in matrim. quam polluit peraduher. iuxra quem textum matrimonium vi con-tra&um non firmatur iuramento etiam refpccluDci.nec iurans tenetur feruare illud,criamfi abfqueinteritu falutis xtemx feruari pollit.ita docet Gu-tierres de iurament.confrmat.ipart cap.'j.num.n.Sc fufiflimeSancius lib.j, de matrim.dtjp....num. 1 1.ie & 20.cum Abbate,Alexandro de Neuo,& Iafo-ne,quos citat. Probatur tertio, quia.vt benc notantHenriqucz Itb de n/atritn.cap.y.num.G htera CSan-ciusfi/f matrim. lib.i. dijp.10. mim.4. hxc eft caufaproprer quam ftante decreto Concilij Tridentinifejf. Z4. cap.x . de matrim. ita irritum eft matrimo-nium clandeftinum etiam iuratum , vt nec etiampbliget in fponfalibus. Probatui demum,quia Sum-mus Pontifex habet poreftatem irritandt ex iuftacaufa ftatim ä prineipio quxliber iuramenta & red-dendi perfonas antecedenter incapacts ad fe periuramentum obligandum ex eadem iufta caufa. Er-go cum ille iuris canonici audtor fit plane fi deturlex aliqua canonica,qux non modo irritet contra-£tum, fei etiam iuramentum illi appofitum,iamnontenet tale-iuramentum , proindcque minimeferuandum crit.

Tora fumma difficulcaris'eft circa ius ciuile, ne-que enim fxculares Principes videntur habere po-teftatem ad figendas leges, qux faltem pro foroconfeientix irritent contradrus iuratos,atque adeöconrractus ipfos , & inrerpofita iuramenta reddantconfequenter irrita, quod exprefsc tenent Alexan-der & Paulus in l.vlt .f.qui fatifdare cogantur \zf.xnuiuihentfacramenta, puberum,num. 8 © .C ß aduersusvendttionem , Curtius fenior conf.tf. Carolns Rui-nasconf.irfy.Ub Viralis in traa.clauful.pag.760.& 7 g o quod ex eo probatur,quia Dodores Theo-Iogi, &Canoniftx commnniter ita fentiunt,& fpe-ciatim GouarruiMas in reptt cap.quamttü pactum 1.part.§.$. num.%. Ferdinandus, Loazes,Iacobus Pe-Ui , quo« citat Vallafcus confHlt.^.nHm.i. Molin.

tomo 1. deiufttt. traft.1. dijp.149 LcfTiLi« tomo i.diiiiftit. lib. 1. dttb.^i. mim <<. vt enini hi anthorcsMolina.Lefliys^c' V;ill.ilcus,aiunr, poteft impediriper leges ciuiles obligatio inrarhenri , quotics iddata caufa iufta prardRäx leges ftatuerint ,& pof-font leges ciuiles erheere , vt iuramentum'contra-ctui.vei proiniftioni aJiectum m irritum , nullinirque inducat obligationcm , 1) Reges ac Principesfeculaics prinileguim aliauod fpeciale habeant aSnmmis Poritirieibus ad'Tbndendas rales leces,etiamii tale prunk-gium non externid per famam& vfum iphns p:inikgij : dein hoc Rcgno Lufita-niK Ub.äf.Qrdin. ttt 70. rurn.t. jn nouis deceruiturirritum clfc contra£tum,&inuahdam iuramentumtali conrractui a.üecTrum , quo quifque alteri pro-NMCtft, fe illum teftamento fuo haeredem inftitu-turum.aut Ic ei inrer viuos donatutum omnia bonafua tarn prxfenria,quäm futiira,ac*lioncfquc& iuratarn habita,quäm habcnda.nulla prorfus re fibi rc-feiuata. Er /<^4,f*/.7j. tliftincl:c pra-eipitur, nellneRegis licenria interponatur iuramentum in quoli-bec conrra<äu,conuentione, promiffione.reiTiiffio-ne^aur quouis alio diftraclu nue verbo ,fiue priua-ra , aut publica feriptura rales contractus, conuen-tiones , aut diftraäus fiant,&: prxter quafdam poe-nas vtrique contrahefitTum, ac rabelliom infli£ras,decermtur etiam ibi, vr ij itifi conttactus, fi mod6eorum cognitio ad forum ciuile pettinebar, iura-mento tttmati fucrinr, ip^o iure iriiti , & inualidifint;& caull* huius irritatiorHVeft.nc prxdicti con-rra^uSjPioiDiifiones,conuentiones,diftracl;us,quiad Forum ciuile pertinebant, ratione iuramenti adforum Ecclefiafticum traliantnr.fiamquc mixti fo-ri : noüffimi enim iuris eft pertinere ad iudicemEcclcfiallicnm cogere ad obferuationeui iuramen-torum,v<t conftat ex c«»/7.9 de iudic.& cap fin.de fo-ro cornpet. lib.6. Imo & quando forte dubiuminci-dir, vtrum leruaudum fir iuramentum , nec ne,re-mittenda quxftio eft,iuxta Abba tem 1« cap.cum con-tmgat, de tureiur. nnm. 1 <. & Vallafcum fupra n. j.ad folum iudicem Ecclefiafticum.

Et ver6 ii illis opponas,Principes /xculares nonhabere poteftatem ad condendas leges, qux irri-tent iuramenta. Rcfpondet Nauarrus tncap.cUrn(onungat , de foro campet, in 1. remed Sc Vallafcusd.confnlt.<)(), num,+. pro Ordiqationibus huius re-gni tuendis prxfumendum eile omnino SummosPontirices poteftatem olim feciircLuficanisRegi-bus ad illas Ordinationes valide condendas,eo prq-ferrim,quiaä tempore immemoriabili exdem legesferuantur in Regno,& äSummis Pontificibus to-lerantur,pro quo facit etiam id,quod de vi tempo-rjs immemoriabilis feripfit Antonius Gabriel tit,de prdfcript.concluf 1 per totam , Sc qux lerjpfit Fc-linus in 4-cap.cumconting^t, num. 4. aflcicnsin hisfuffiecre famam priuilegij, quibus adde pi axim hu-ius regni ,dc qua Vallafcus fuprä nnm.-;. cum cnimcoraro Ecclefix <jMice,quxdam nobilis foeminaolim ageret contra filium,qui fecitilli in chirogra-pho promiffionemeertx fummxpecunix iuratam,iudex Ecclcfiafticus pro iuramento feruando cen-furis contra illum agebat; ille verö oppofuit priusdclatam erfequerelam ad iudicem fxcnlarem ;qua-re ipfe iudex Ixcularis inhibuit Ecclefiafticum , ncvltra procederet, ex co fundamento motus , quiachirogr^phum iurarum cx citara Ordinationc hu-ius Regni Lufitanix , & reeepta praxi illius ( quxfemper fuir oprima legum interpres l.ßde interpre-tatione,f.de legib )cft ipfo iurenullum.Nec profuiriudici Ecclefiafticoallegare,qu6d Ordinatio folumpunü iurantes, & anntillat contradum 5 non tarnen

tollat