Lib.i. Cap.XXVI.

x.

4 Quoties id /fuod iuramento promittitur , implerinon poteß abfque peccato mortali , vel vemali;toties iuramentum non valet, nee obligat.

$ §l*°ties id quod iuramento alicui promittitur, eßres defe licita, iure tarnen canonico , aut citttliita probibita , vt iuramentum appoßtum , ejrrem ipfamreddatmualidam,noneß feruandnmtale iuramentum.

6 AnfiicuUres Principe* pofftnt condere leges,qui-

bm irritent contratlm iuratos , & iuramentaUlis appoßta.

7 Quid de lege Lufttana reddente nullos tales con-

trarius & iuramenta Ulis appoßta, quomodo iu-

fiißcaripoflit.An dijpoßtio iuris Lafitani babeat tantum lo-

cum in folis contralttbm , qui funt nullt iure

natura, vtl ciuili, an etiam in ijs, qui funt va-

lidi. ibid.% An im Lußtanum loquatur tarn de iuramento

ajfertorio, quam promijforio.$ De iure Lußtano etiam promiffto bona fidei pro-

htbetur apponi in contraüibut , & quid il-

laßt.

10 Etfi de iure Lußtano prohibeatur apponi iura-

mentum contratlui, non tarnenprohibetur appo-ni voturn.

1 1 jQuando promijjio , vel contratlm habet aliquant

conditionem ex fe , vel a ir.re , vel a confuetu-dine , eandem etiam habet iuramentum tili ap-poßturn.

11 Quid de iuramento appoßto in contraria in gra-tiarn alterim, &num.i $.

14 Contractus Uli, quos im prohibet, ßueßntipfoiure irriti, fiue irritabiles , primario ob priua-tum bonum, feeundano ob bonum publicum, an& quo modo appoßto iuramento firmentur.Jta firmantur iuramento , vt non folitm vineuloReligionis ,fed etiam iufittix teneantur turan-tfs, Ulos impltre. ibid.

ly An (fr quomodo contrarius, quifunt contra imciutle , iuramento firmentur, & ».17.18.

1 6 An firmentur turamento contratlm prohibiti obbonum commune.

1 9 Ponttntur exempla legum,&iurium.qust via exe-cutionis primario rejpiciunt bonum priuatutncuiufcumque hominis.'Ponuntur etiam eKcmpla iurium , qut via exe-cutio'nii primario rejpiciunt bonum commme.ibid.In via inttntienis legißatorum emnes leges, & iu-ra fiuntpropter bonum commune, ibid.In dubio quoties leges difponunt dcpccunijs,viicn~tur principaliter vttlttatem priuatam rejpicere.ibid. infne.

10 Soluuntur argumenta pro opinione pofita num.16.qua ajferebat iuramentum appofitnm in contra-ctu irrito prima & per fe ob bonum publicumeffe nttlhtm, & non obligare&rantem, neque exvirtute iußitia , neqne exvirtute Religion^,cuim contrariurnfecutifuimtu num. iy. affe-rentes iuramentum effe validum,& obligare vir~tute Religionis, quoties licite impleri poteß.

üwtfflSSi &c quxftio de fe eft grauiflima, & ideo§rc|| paffim ä Doftoribus vtrumque ius pro-&$*& fitentibus, tarn ciuile, quam canonicum,nadfattu, &nunquam fatis exhauricutv &>deonon eric abs re illam fsepe ad examen vocare , &.id muinam veritatis iterum atque iterumadducc-re. Illam iam fatis tra&auimus tom. 1. Decalogilib.x. djt iuramento j »e tarnen hunc Ubrwm matc-

\ - '"9

ria, quam petit, & continet, fraudemns , necefleeft, Ytluc etiam cuvfim illam pereunamus. Nora-bis tarnen non elfc idem hac in rc,iuramcntum eflevalidum, ac confirmare connadhmi, vtoptimedo-cet Bartolus in l.ßqmspro eo, num. 10. ff;', defide-iuffwe. Abbas in cap. cum cot.tmgat. num. 8. de iur.»«»".Leßius tom. 1 .de mß.i.b.x.cap. 1 i.dub.a.v.um.^o.Sancius Üb. 1. dematnm. dijp.^ 1. «awj.;. quia frpeiuramentum valet, feruaüque debet ob hwr.oic-mDei, 8c tarnen contiadtus fuper quem cadit, inituseft ipfo iure , Sc inuaiidus ; patet hoc in eo , quivt redjmeret vexationem fuam , iurauit fe ex mu*tuo praeftiturum vfuras , qui piopter reuertntiamhonoris Dei, quem per iuramentum in teftem ad-duxit , pra^ftarc illas vfurariotenetur ex religioneiuramenti , non ex iuftitia. cap. debitores, de iure-iurando. Patet etiam in eo, qui vi, aut metu co-a<5kus iurauit dare centum Titio, alioquin ea ei nondaturus, qui ex iuftitia illi non obligatur , nee extituloaliquo, fed obligatur Deo ex rtlJgionc,qucmin teftem adduxit,ne illum teftem falfitatis efheiat.At cur, inquics, iurans dare centum Tirio in-ducenti fibi vim, obligatur Deo eos illi dare , nonobligatur verd Tjtio ? Rcfpondeo , quia iuramen-tum rci illicita; metu extortum obligat iuranteniin honorem , Sc reuerentiam diuina? maieftntis inteftem adduftx, cap.verum, &. cap.fivero, de ur.c-iur. non verö in commodumextorquentis, qui periuramentum extortum nullnm ius iuftitia: internfibi iutatam acquifmit ; eft ad confirmandaro remhanc optimus textus in cap.debnores,eodem tit. ibi,ßverp de vfurarum folutione iurarteririt, cogendißifttreddere Domino iuramentum. vi enim vides,non di-citur ibi, cogendi funt iuramentum icddere vfura-rio, fed Domino, id eft, Deo, quod optime notauicCouarruuiasi« cap quanuispallnm i.'part. §. j. n.z,His pofitis,

3tatup primo , quaiido iuramentum adiieiturcontractui valido, q»cm cum Paulo inis, non ma-eis firmat contradtum inordine ad Paulum , quamfcclnfo iuramento contradtus per fe eilet firmus,ita cenfent Iafon /. facramenta puberum , C. fi ad-uersiss venditionemy num. $8. Sancius lib.i dema-tnm. diß.fi. num 4 cum multis , quos citat. Pro-batur , quia adiecTiio iutamenti pullum hie Pauloius iuftitis attribuit. Ergo in ratione contradUi$initi cum Paulo eandem firmitatem habet contra-clus iftc valide jnitus cum illo , quam haberet fc-clufo iuramento, quin etiam bene notat Sanciuseod. num. in co cafu, quo iuramentum contra6iumnon firmat, id eft, de inualido non reddit validum,fed rclinquit illum in fua natura , ita vt Ci erat in»ualidus, illum relinquat inualidum : fi autem vali-dus , non ci fuperaddat titulo iuftitix maiorem fir-mitatem in ordine adipfos contrahentes,fcd titulqfolummodo Religionis in ordine ad rpfiim Deun>addudlum in teftem ob illius reuerentiam.

Statuo fecund6,quoties id, quod iuramento ali- ,cui promittitur, impleri non poteft fine peccatomortali, vel veniali, toties iuramentum nonivalet,proindeque non te obligat ad illud implendum. eftveriffima, vt teftatur Molina tom. 1. de iuß. traft.1.diJp.iA.9- Lcffius tom.i. de iuß. lib.i. cap.iX.dub.4.»««.iz.Sancius dtil.ltb. 1. de tnatrim. dijp.^i.n.i .fed hac de rc redibit fermo üb. 1 .de pronußion.cap 6.num.i. & 9- Probaturpriwe ex reg. 58. de regulisiuris in 6. ibi, Non eß Obligatorium contra bonosmiresprifiitum iuramentum , quam regulato intcr-pretari oportet de bonis moribus naturalibus,quo-rum videlicct conttarium eft peccatum mortale,aut veniale,non tamen de bonis moiibus cinilibas,

id eft,

1,