Lib. I. Cap. XXIV.

»3

1 4 Quid ß filios habeant capaces fuccedendi,qui ma-trtrnomo matrum confeuttant, <& num. i f.

A T v e n d v m cft in primis , quandovxor eft minor zo. annis , maricus ver6maior iildcm zo. annis, competere ma-rico racione vxoris rcfticuuonem in integrum, hu-iufmodiqae reftitutionem non minus proderleina-rito, quam fi ipfe minor eftet zo.annis, ica ius no-ftrum Lufiranum hb. 3. tit. 87. §. r. in nouis , inveteribus/(£.;. tit. 41. vbi etiam decernitur, quod'quando e conuerfo maricus eft minor zo. annis,vxor vero maior iifdem annis, compeecre fimili-ter.vxori ratione mariti reftitutionem in integrum,non minufque illi prodefTe, quam fi ipfa findet mi-nor 10. annis; explicat hanc Ordinacioncm Gamadeeif. z 7 j, num. 1. vbi ait fxpe fuifle dubitarum infenatu Lufitano , an contrarius venditionis initusa marito,, cuius vxor erar minor zo. annis.poflit ra-rione minoris xtatis vxoris retraftari, ac refeindi,eriamfi laberetur quinquennium poft venditio-jjem, & poft perfeetam xtarem zj. annorum vxo-ris ; & huic dubio fibi refpondendum videii airelapfo quinquennio non pofle refeindi ralcm con-'tracTtum, iuxca cexrum fingularem in l.ßnah, C.ßmai.fatl. rat. allen, hab. Sc hanc opinionem alFerkcencre ad hanc legem Bartolum , Baldum , Salice-tuin, Sc plures alios, inrer quospodunradnumera-ri, Romanus fingulari 177. Alexand. confd. 117.num.i. lib.f. Decius*«/. quod ininitio num. 1 1. dereg. iur. & conf.xoy & zjz. num. 4. qui textus re-quirit hoc fpatium , vt inrra illud rarione minorisaeratis vxoris refeindi poflir venditionis contraftus;elapfo verö illo , non poffir , prxfcribirur enimactio intra illud tempus; fed quo tempore finiaturad*bio peritoria refeifionis contractus rarione mino-ris xtatis, diximus fupra latc cap. 11, k num.$. vf-quead 1 z.ad quem locum te remittimus, vbi n.i.i,refoluimus actionem peritoriam refeifionis ortamex contractu niualido prxfcribi quinquennio.iuxtatextum allegatum ; ortam vero ex contractu validoprxfcribi quadriennio , iuxta deeifionem textus inClementina vnica.de refl.in integrum.

Statucndum etiam eft feeundo mulierem quin-quagenariam, qua: haber filios, aut quoflibet aliosdefccndentcs,qui feeundüm ius ei polfunt fuccedc-re, & poft hanc xtatem nubit, non po(Te validc,fiue per concractum inter viuos,fiue per teftamen-tum, aut donationern caufa mortis , vel fimili aliaratione alienarea fe duas partes eorum bonorum,quae vel antequam nupfit habebat, vel poft con-trarias nuptias ex fuis afeendentibus , vel defecn-dentibus acquifiuit, fed teneri eas defeendentibusreferuare, Sc Ci poft coniugium defeendentes habe-re defiit,teneri illas referuare fuis propinquiöribusconfanguineis. ica Ordin. Lufitan. hb. 4. tit. 10;,in veteribus,in nouis Üb.4,. tit. 7 r. qua; etiam ha-bet, vt de cerria bonorum fuorum parte poflic dif-ponerd liberc, Sc eam marico relinqucre, fub ea ta-men.condicione vt fi qua; bona habeat,qux fint 110-minationis , nequaquam in eis maritum nominet.His ftatutis , emergunt hinc quinque qux-ftiones.

Prima eft ; an ifta ordinatio locum Tolum ha-bear, quando mulier quinquagenaria feeundö nu-bens legirimos defeendentes , feu filios habet expriori matrimonio , an etiam quando illos habuicillegitimos nunquam nubens. Plane Gama de-eif.^10 Sc Cabedo 1. part. deeif 1 14. indicant nc-cefle ede, vt hos defeendentes , filios, vel nenoteslegitimos habeant ex legitimo matrimonio fufec-Fagundtz. de luflitia.&c.

ptos, fecus fi non iint ex matrimonio, quod etiamvidentur oftendere noftrx ordinarioncs ibi, dumdieunt, mulier qu&nnbit filios habens. ac fi dicerent,mulier, qua: feeundo nuhet filios ex priori matri-monio habens, quod intelligendum videtur de fee-minis nobilibus,nam filij illcgirimi narurales igno-bilium pariter cum filiis legitimis in hxreditateSc legitima filiorum legitimorum de iure Lufi-tano procedunt, non ita fpurij, &excoitudam-naco.

Ibi ex textu mulier, non procedit difpofitio ha- 4 Tius ordinationis in viro, quia eft pcenalis: ita Cal-das Pereira de nominatione, qttaß.xo.num.^y. & depoteßat. elig. cap. 1. num. t o. Cabedo i.part. de-eif. 114. num.i. j£gid. Lufitan. in repet. legis Tttia,ff. de condit. & demonßrat part. 3. num.-j f .verfquodnonfolum.

Quinquagenaria. Supponit ha?c ordinatio non cpoirc mulierem quinquagenariam coneipere, quodordinarium, & reguhrc eft in mulieribus ; namaliqux in hoc noftro Regno Lufitanix vltra hancxtatem non ita infrequenter coneipiunr, maximein regione, & Prouincia Interamnenfi : referr enimdoctiifimus Emanuel Barbofa in remiflionibus adhanc ordinacionem//^4. »r.iof. num. 1. fol. 241.col. 1. in Vimarenfi oppido nobilem feeminam.an-no xcacis fua: 5 z. peperifle filium , qui runc viue-bar, Antonium Defaria , Abbatem de Auelanedadicecefis Bracharenfis. Rcfert etiam num.i. in hacregione fcecondiflimas elTe feeminas ad generatjo-nem , gignereque filios in anate 60. annorum , Scvno parru rres , quatuorve parere , aliquando fep-tem, &quatuordecim , qui omnes baptizati funt,quas notninar; lege illumad recreationem animi,eft enim curiofus vir ; fed inrer omnes partus fa ; -cundiffimos,eminet partus Margaritx ComitifiäcHollandias, quac cum in opprobrium mulierum fuitemporis folita elTet dicere , fe non poilc bonamopinionem coneipere de mulieribus illis, qua: abvno viro, quem in maritum a Deo aeeeperanr, fi-mul duos liberos ex vno parcu edebanr ; ex vnicopartu trecentos (exaginta tres ex fuo viro fufeepit,quorum corpufeula ad inftar magnirudinis pullo-rupi gallinae crant, omnefque facro Baprifmi fontcJuftracos cxlo immifir, mafeulos quidem fub nomi-ne Ioannis; feeminas vero fub nomine Elifabetha:;ita rcfert Boterius Ub.i.rtUtion.vniuerfaliHmorbü,tit. de Europa , cap.de Hollandiapag. 141. PinedainfuaMonarchiapart. $.ltb. zz. cap. 1. §. f. Me-noch- deprdfumpt.lib.6. qutß.si.num. 11. Guilliel-mus Benedicti in repet. cap Raynuttj, verb- & fobo-les, quam geßabat in vtero , num. 3. fuit hie partusanno Domini M.CCCIII. regnante PhilippoPul-chro in Gallia.vr referr idem Guillielmus; fed no-ftra: ordinarioncs non attenderunt ad partus irre-guläres, «Scmonftrofos , quialeges ordinariis cafi-bus aptaneur, non exeraordinanis : ordinarix au-tem feeminx vfque ad 50. annos pariunr, & con-cipiunt, non poft illos.

Sccunda quxftio hie emergens eft , an mulier ,^quinquagenaria cum prxfatiscircunftantiis nubens ^*commnnicet aliqua bona marito ? Refpondco, fiper charram diinidieratis (vc vocant) nupfit, com-municare folam rertiam partem eorum bonorum,qux habebat antequam nupfit,reliquas duas partesnon communicare.itaGama^«ff<i^a/.3zo.& Ca-bedo 1 .part.deeif. 114. quod probant ex nouis or^dinationibus lib.i,. tit. 7 <j. §.8. vt enim ibidem di-cicur, prxdida mulier quinquagenaria nubens H-beram habet poteftatem circa tertiam partem bo-norum fuorura j reliquas vero duas nullo citulo

K 3 alienarc