i
ff
Capvt XXIV.
De vxorc minore viginti annis» & defoemina quinquagenaria, qu<e nu-piithabens defeendentes. An deturcommunicatio bonorum inter il-lam,&marit.um.
J
Hl De Contradlibus in genere,
bonorum. Plane Ordinaciones Lufitania: Üb 4. ________
tii.46 in riottis, deeidunt fialiquis ex concrahenrf-bus excipiat aliqua bona.qüae non fint poftca cora-munia , paftu'm exceptionis feruandum eile;quam ob rem ex iure Lufirano patet parapherna-lium bonorum exceptionem feruandam eile , acproinde liberam illorum adminiftracionem adconiugem excipientem pertinere. Mihi autem detali confuetudine non conftat, fcio ramen con-fucrudinem poljc prarualere iuii, fruttus verö in-duftiiales bonorum paraphernalium cornmunesfunt in Lufitania vtrique coniugi, vt docene Pe-trus Barbofa, & Rebellus allegati,& forrafTe idemvoluit aflerere Molina : fruftus autem induftria-les funt illi, qui magis ex induftria hominum pen-dent, quam ex natura, a prsualenti enim deno-minatio fumitur , fi enim magis in illis induftriahumana ,quäm natura operecur , dieuntur fimpli-citet induftriales , fi magis natura.quam induftria,dieuntur fimpliciter naturales , patet ex /. qturi-tur 10 ff.de fiatu hotnin. docet per mukös, & multaiura Sancius lib.i.Decalogi,cap.ii. num.aji. Sc nosfatis diximus in noftrotömo inpraeeepta Ecclefia?,prteepto f .üb.i.cap. } fil-JS?. infeeunda ediÜLug-duni»fi,& 76p.tyim.10.
Scio tarnen efle nonnujlos au&ores , qui afie-runt maritos de iure communi in bonis parapher-nis vxoretn habere tacitarn adminiftrationem , Scideo non teneri de Furro circa illa erga vxores. jtaMafcardus deprobat.concluf.nl. num.6. argumen-to l.fin. C.depailis comtertt. Et ait ibi Baldus.rcnei jsnaritos reddere rationem, an bpna paraphernalia,ic fru&us illorum conuerterint in vfus proprios,jqnia ttnebantur eos conuertcre in vfus cornmu-nes fibi & vxoribus > iuxta eandem legem finalemallegaram ; quam ob rem fi hanc rationem tenen-tur reddere in confeientia , &c iam in cödetn foroconfeientix tenebantuc vfusfru&us iftorum bono-rum in vfus cornmunes expendere, fequitur maledixiße Mafcardurri, non teneri mariros de furtoillorum erga vxores, nifi vxores eos maritis rc-mittant , ac condonent .fckar. Mafcardus pro feA lexandrum conf. 1 44. /*&. f .per tot um, Nartam con-fil.7l.vol. 1. fed Natta ibi, ait, fi mulier repugner,non pofle bona paraphernalia ä mariro admini-ftrari, argumento leg. hac lege, & ibi Baldus C. depattü conuentionalib. & fic magis confentit Nat-ta cum primis audoribus .' quam cum Ms-feardo.
< Hon egimus fpeciatim hie latius de 'contradtf-bus clcricorum circa fruftus, quos reeipiunt exfuis benefieiis; quia cum fint veri dornini horumfru&uum , quandiu viuunt, &c illius partis , qua;fupereft ex congrua fuftentatione illorum»vt cummeliori opiuione renet Garcia de bencfici)s,part.i.cap. 1 num. 14. Reginaldus in praxi Hb. ^q.tratlat. 3.cap.-j. non efteür yalör talium contra&uum vocc-iur in dubium : receptiOIma tarnen fententia do-cet , peccare mortifere beneficiatos, nifi difponantinpiaoperaiüarn partem tajium bonorum,qua;; «xqedit congruam illorum fuftentationem ; fedde his agi fojet in mareria de benefieiisj& reftitutione, & ideo it| illis non1 ' immoramur , volar enimcalamus, & animusad alia.
i
Si vxor eß rninor viginti annls,maritm ve*o ma-ior ijfdcm viginti mnis ,compciu marito ratienevxorü retttttttio in integrum de iure Lufitano*
jin contractu venditionu initttt a rnarito , cuituvxor erat minor viginti annis pojjit propter mi-norem Atatern vxoris retratlari, etiamji labere-tur quinquennium pofi venditionem ? negatiuirejpondendum eß. ibid.
Alulier quinquagenaria,quA habet filios, vel de-fcendentes,qui et poflint fucccdcrc,ß nnbat t nonpptefi valide alienare , aut communicare cummarito duat partes eorum bonorum , qut habe-bat antequam nuberet,nec illorum bonorum quapoß contrarius nuptias aequißuit, fed tenetnreos fuis defeendentibvu refcmare,& ß iam ßnlmortui, tenetnr eos referuare fuü propinqmori-but confanguineis de iure Lußtano.
jAn ins ittud Lufitanum locum habeat folkmquando mulier quinquagenaria nubens , illotdef%endentes habeat ex primo matrimomo , antti amquandoiu.es habet nunquam nubens.
J)iß>oßtio iuris Lußtani non procedit in v'*T9quinquagenario feeundo nubens , quiaeßpee-nalis.
Ordinarmm eß non pejfe mulieres quinquagina-rias coneipert.
Numerantur multt,, qua in Lußtania in regienefmeramni fcccundijfima fuerunt poß hanc ata'tem,& ex vio partu plures ediderunt, refertutfartus Margarita Comitijfa Hollandi* , qua563. filios vnopartu edidit, ornne'fque baptiz.a-uit. ibid.
An mulicr quinqyagenaria filios habens,velde~[ctndtntes nubensjornmunieet altqua bona ma-rito,& qua.
An vir, qui etntrahit cum foemina quinquagena-ria habente filios, vel defcendentes,& non mt-minit de contrahendo per dotem, communicetcum illa dimidistatem.fuerum bonorum.
An vir quinquagenarius habens filios , vel de-fcendentcsjmatrimonium centrahens cum quin-quagenaria , vel non quinquagenaria non ha-bente fiüos,poßit cpmunicare cum illa itlas duacpartes bonorum fuorum , quas antequam cumilla contraxit habebat,& an illas pofßt aliena-te,hypothecare,aHt vendere.2 Quidßmiliter de muliere quinquagenaria.IQ An dijpoßtio iuris Lufitant circa feeminat quin-quagenarias nubentes fit contra ins canoni-cum.
/.ts Lufitanum nuüam poenofn diretle imponitfoeminü quinquagenarius nubtntibus ,fed tan-tum eis impedit plenam communicationem om-ninm bonorum cum maritü. ibid. vfque adnum.\%.1 j Dijpofitie ordinatienü Lufitania , an locum ha-beat in faminit quinquagenarius,qua nuios ha-ktnt filios, aut defcendcMts nubtntibus.
14 Quid
3