82 De Contra6tibus in genere,

*.

cum moritur afcendens, auus fcilicer,vel proauus,in cuius poteftate filius erat, fi non maneat infraillos alius per lincam mafculinam,in cuius potefta-tcm filius recidat. Eft differentiamaxima intcr iuscoromune,& Regium Lufiranum, quia de iureLu-fuano filius in foliuspatris poteftate eft, dum patcrviuit,nec per mortem parrisin auorum incidit po-teftatem : de iure verö communi vnuiquifque de-feendentium quantxcumque xtatis fit, intcrimdum non emaneipatur ,eft fub poteftate fupremiafeendentis per lincam mafeulinam , coque mor-tuo reeidit in poteftatem fcquetis fuperioris afeen-dentis pereandem lineam , colligiturex prineipiovetCicü\\,bivero qui , Inftit. quibm modis ins patriapoteft ans folmtur,iuncta glojf.tbtd.verb .parentis;uemtx prineipio & per tot um Inflit.de patr.poteft.

Per mortem ciuilem patris,vel filij finitur patriapoteftas, quando,fcilicet,alter eorum ,ita ciuilitermoritur , vt feruus peenx effe£tus nihil fibi in coftatu poflit ciuiliter , Sc neceflariö acquirere , Tedomnia acquiruntur fifco , vel alteri alij: colligiturex l.deportatis x. & exl.in metallum 4. C. de bonisprofeript. huius peenx ferui erantolim damnati admetallum, Sc quifubiieiebanturbeftiis. ^.panafer-uus , Inftit. quibns modis ius patria poteft. foluitur,cuiufmodi etiam nunc funt, qui in aliquam infu-lam deportantur cum amiflione omnium fuorumbonorum : quamuis autem olim eo ipfo, quo quiscrimine aliquo damnatus capitalem peenam , veldeportationem fubibat, fi defeendentes non habe-bat , adimebantur ei omnia bona fua ; fi ver6 de-feendentes habebat.adimebatur ei fola dimidia pai spmnium fuorum bonorum,referuata altera dimidia

{>artedefccndentibus. At vetöquando crimen eratxfx maieftatis.tunc integra poena amiflionis om-nium bonorum ad pofteros tranfmittebatur./.^«*«-do quis io.ff.de bonis profeript. Nunc tarnen de iu-re huius Regni Lufitanix , vtbona cuiufque dam-nati prxfcribantur, expe&anda eftiudicis lenten-tia j videmas enim fxpe fures,homicidas,c\: mukösal Jos ad morte damnari,& eotü bona non publicari.Ad hxc etiam prudenter obferuandum eft extexsu cum glofla in §.r«w autem.verb.ftatumjnfttt.quibm modis hu patn<t poteft. folutt. quando pater,vel filius cum publicatione omnium fuorum bono-rum deportantur , Sc accedente poftea indulgentiaPrincipis reftituuntur, reeidit filius in poteftatempatris,ä qua per deportationern,vel fuam,vel ipfiuspatris fuerat egreflus,modö filius non fit maior fa-&us zj.annis. Bene etiam obferuabis inter depor-tari,& rclegari in infulam,magnum in iure efle dif-crimen. Relegatus namque fi patrem & fub (e fa-miliam habebat, retinet illam : ü autem eft filiusconftitutus fub poteftate parris,retinet fubiedtio-nem erga patrem > nee egreditur pattis poteftatemper relegationcm : deportatus autem in vtroquecafu neutrura retinet.conftat ex d.%.cumautem , &ibidem glofla verb.retinent. Rurfus rclegatus.fiue inPerpetuum,fiue ad tempus relegetur,retinct omniabona fua,aut faltem partem:deportatus autem nonretinet./, i.ff.de interditt.&relegat.iuntta l.relegati,infine,^ lrelegatorum,§.fiucad tempus,&§.ad tem-pus. eod. tit. Tandem relegatus incerdum relegatucad tempus,interdum in perpetuum: deportatus au-tem nunquam deportatur ad tempus,fed femper inperpetuum. l.citata , relegatorum,%.hu eft dt ff er en-tia, glofla ind.%.cum autem,verb.retinent. quo locodum quxrir glofla , vtrüm proferipti, feu banniti,Lufitane Encartados , cum deportatis comparandijfint,an potius cum relegatis ? Refpondet compa-tandos efle cum deportatis, fubindeque ciuiliter

mortuos efle cenfendos ad effectum egrediendipacriam poteftatem , Sc ad eftedus alios ,cüm obfuum maleficium interdieta eis eft habitatio inpropria patria , adiceta iimul omnium bonorum -fuorum publicatione ; tunc verö cum relegatis eflecomparandos cenfendölque , proindeque retinerefua iura ciuitatis ,nec egredi patriam poteftatem,cum non cum tanto rigorc ac peena , banniti fum;hanc auteglofläm,vtiacct,rcprobant Additionatorad /w<j?-g»»«w,Angelus,Gregorius Lopez &,Docto-rcs communiter , exiftimantes bannitos cum rele-gatis eile- in iure comparandos nö cum deportatis.

Illud etiam redte ex Mulina obferuabis tomo 1.dift.119. prxter damnatosad metalla, aedeporta-tos fieri quoque feruos pecnx ad effectum egre-diendi patriam poteftatem,& adeffe&us alios om-nes,qui ob ingiatitudinem in patrem admifläm inillorum feruitutem rediguntur: & omnesmaiorcsi/.annis, qui vt pretio potiantur, fe vendi patiun-tur ; fubeunt enim hi etiam fuprcmam capitis di-mimuionem.

Teitias modus egrediendi patriam poteftatemeft per hxrcfim patris,etiam oecultam, cap.i.§.vlt.de h&ret.in 6. docet Molina tom. i.de utftu.dtß 9.8cSancius Hb i.Decalogicap.14. num.$.& 6. Nam inprimis certum efle aiunt per hxrefim paternameximi filios , & filiasfamilias a patria poteftate , &fui iuris effiei, vr deeiditur in prxdicto cap.i.§.vlt.Er hoc extendjt Eymericus tn direei. Inquifa.part.q \6. ad filios, & filiasreeeptatorum hxreticorum,defenforum, &fautorum,fed meritiflimö hoc reii-cit Peiia ibt in commento i(>$.quiaeftpcena,& nulloiure exrenfio huius peenx de his ad alias perfonasapprobatur, & quia in prxdicto cap.vlt.de htret.in6 decernitur omnes aliqna obligatione erga hxre-ticos adftriiüos, fiue obfequij, fiue iuramenti, fiuefidelitatis.fiue promiflionis.ab ea liberari,& fauto-res,receptatores, &: defenforcs formaliter hxreticidjeinon poflünt.

An verö , vt pater hxreticus amittat hanc pa-triam poteftatem erga filiosfamilias, requiraturfententia iudicis declatatoria criminis hxrefeos,eft dubium ? Simancas de cathol. inftit. tit.y.n.ioS.docet exigi,eiufdem fententix videtur Azor tom.x.inßit.moral.ltb. 8 .cap.n.q.x. Sed verius eft ftatim,& nulla expecT:ata fententia filios effici fui iuris, Scpatriam poteftatem exire,quia in cap.i §.fin.de ha-retin 6 appcllantur filij fui iuris,& non dicitur poftlatam (ententiam , Sc ita docet gloff.»^* in verb.de-fierint. Caftro lib.x.de iufta h&ret punit.cap.j. Pefiaindirecl.^.p.q.iKi. commento 1 öy. Molin. tom.1.deiuft. dijp.9. col.j. verf.abf.hac regula , & dtjp.iiy.intertio modo iiberaiionu a patria poteftate. Azor i.p.inft.moral.lib.i.cap.ii.q.G.KebeW de iuft. i.pMb.i.q.7.fett.i.n.i t Sayras in cUui regia yp.cap.9.n.)o.& Itb.c^cap.y.n.j. Lefllus, lib.x.de iuft.cap.ydub.f.».2.3. fin. ex quo fit planum emaneipationem da-tam filiofamilias poft commiirum crimen hxrefis,& ante declaratoriam illius (ententiam efle nul-lam , cum iam per hxrefim paternam patriam po-teftatem efrugerit.

Ex quo manifefte fequitur ab eo puncto , quopatcr in hxrefim lapfus eft , amittere ftatim pater-nam curam , Sc liberari filiumfamilias a poteftateillius.vnde oritur hie duplex quxftio grauis.

Prima eft,an,fcilicer, fi filiusfamilias poft hxre-fim patris antequam pater de illa iuridice damnetur,bona aliqua aduentitia acquirat,corum vfusfni£tusin foro confeientix pertineat ad patrem, an ftatimconfolidetur cum dominio , & proprietäre filij,Sc fic pettineat ad filium. Et confolidaii cum

dominio