8o De Contradibus in gener e,

1

lil

Laurentij Pcixoto , & matris (ux Leonora: Soaresex oppido Viann« regionis Intcramnis in Lufita-nia ; nam licet e familia eflent fatis nobili illiu«oppidi, quia tarnen tarn pater , quam mater ipfiusLaurentij; ( vt (blent facere plerique Nobiles illiuspopuli) peeunias fuas mercaturx exponere (ble-bant, & ipfe multa acquifiuit peennia patris dumvixit, & poftea matris , mortuo patre adiudicatumfuit filioramilias Laurentio dimidium Uteri , pro-pter illius induftriam,alterum dimidium matri, vtad collationem cum aliis fratribus adduceretur.

Secunda opinio folüm ptocedit in eo cafu, quoflliusfamilias abfque opera.induftria, &labore luocum peeunia paterna.vel matemaaliquid lucratur:veluti cum illam apud mercatorem.vel campforemdeponit j tunc enim omne illud lucrum profe&i-tium cenfcretur,& ad patrem pertineret, & addu-cendum eilet in diuifionem cum aliis fratribus, &"cohzredibusjVt bene animaduertit Ceuallos tom.i.commun.contra commun.quaft. i f 1:

Tertia opinio eft conformis rationi,& ajquitati,a qua ego fi iudex effem , nonrecederem. Nequeobftat lex Lufitana addu&a pro feeunda opinione,quia non poteft exeludere iuftiflimas illas mode-tationcs in feeunda opinione pofitas j nee filiusfa-milias dum eft in poteftate patris, tenetur rel inconfeientia, vel in foro externo patri inferuire,nifipater egear,aliis fimiliter inieruientibus, &acqui-rcntibus.vtex di&is patet.f. Quatenus verö poflit flliusfamilias eleemofy-

■ nas facere ex bonis paternis, dum in ftudio verfa-tur,vel in domo patris cft.diximus in feptimo pras-cepto Decalogi in tomo 1. vbi egimus de furtis fi-liorum in patres,quem locum vide,non enim con-uenit,vt dicSba. repetamus.

SO, Si loquamur de nliofamili.is comparato cum

matte,animaduertendumeilnliuniper fe loquen-do non efle fub poteftate matris ; quam ob rempotent infeia , & inuita matre locare alteri fuasoperas licitc , & valide (fupponimus matrem illononindigere,) nee tenebitur ftare contra<5tu,quemmater cum altero fecit circa illum, veleius operas,vel feruitium. ita Rebellus lib.i.de contratlib. q g.feÜ.\. »«w».}8. idem erit de patre refpedtu fiiij fpu-rij.aut naturalis , vt probat S^ncius Itb.A.Decahgi,cap.^\.num.%i.

% I„ Tandem quaeretaliquis, an quando filius eft mi-

nor z/.annis , perindc de eo fit cenfendum , ac dealiis minoribus, qui funt fub curatore , vel tqtore ?ArHrmatReginaldus inpraxiltb. i^.num.i^. 8cRebellus vbiproxime\nnm.<jj. Sed videnturintel-ligendi quoad reftitutionem in integrum. Nam üfiliusfamilius fit pubes, &£ contrahat circa bona dequibus poteft libere difponere, fiue confulto , fiueinconfulto patre,obligabiturnaturaliter,& ciuili-ter contra&ui.vt fupradiximus, & probat Sanciuslib-6.de matrim.dtft.^.num.i.

? £. Rogas ad vltimum,an quando flliusfamilias ex-cedit in furto commiflo contra patrem notabiliter,& contra illius voluntatem rationabilem,& prohi-bitionem, furtum abfumit in illicitos vfus, tcnea-*tur reftituere illum exceiliim poft mortem patris,& adducere illum ad collationem cum aliis fra-tribus?

Refpondco primö , interrogandum eile a Con-feflario,an alios fratres,aut ibrores habcat, qui fi-OTÜia furta in patrem committant.vcl matrem,& fijafKrmct.excufandu eile a tali collatione.nifi quam-ticas furti ablata tanta fit.vt alij fratres grauiter lx-derentur,quo cafti teneretur illcreftituere,nifi tan-tütideva plus rnimifvc alij furto abftulerinr.

Refpondeo iecundö, fi furtum lpe&aris faculta-tibus patris, non ita eilet magnum , rogandum eilean certus fit non fuifle voluntatem patris fui, vtpoft mortem fuam teneatur id adducere ad colla-tionem cum aliis fratribus , etfi negatiue refpon-deat,nihil illi efle iniungendum. ita docet Molinatom. i. de iufi. dijp.i+i. §.vlt. Si verö probabiliterdubitet, aut credat id vclle patrem, cogendus eftreftituere , nifi ConfefTor ex cireunftantiis pro fuaprudentiaiudicet illum decipi,& nifiprzfiimanturalij fratres fimilia facere ; nam in hoc valde ipe-öhnda eft Confcflarij prudentia, & cireunftantia;qua: oecurrcre pofiunt tarn ex parte fi!iorum,quäinex parte parcntum,quae omnia debet prudens Con-feflarius expenderc, vt Judicium fuum interponar,alioquin interroget viros do6tos,ne labatur.

Capvt XVII.

Quando filiifamilias ccn(eantur exirepatriam poteftatem.

i Ftliusfamiliw nunquam a patria poteftate ex»

ratione &tatti.x Exit per emanäpatiomrn, & ßtpplementum £ta'.

tu Principe.

3 jid e\tios iudices perüneat loco Regü dare char-

tarn ernaneipationü de iure commttni.

In Lufitttni* Rex confirmare folet t hart am ernan-eipationü datarn a patre filiofamtliat. ibid.

In quibtu cafibu* poteft pater compeüi emaneipa-re filtunt. ibid,verf.in quibtts aut cm.

4 Numerantur huiufmodi caftu.

f Per mortempatrü (XU filiutfamilias patriam po-teftatem.

De iure communi mortuo afcendente,auo,velpro<-auo , cgteditur filtuifarmlias fub illo exiftenspatria poteftate. ibid. verf. de iure et tarn com-muni.

Qjuatenmper mortem ciuilem fatris.vel filij deft-etat patria poteftat. ibid. verf.per mortem ci-uilem.

6 Quid quando pater, vel filiut publicatü bonit ad

tnfulam deportantur/ft ex indulgenüa Princi-pe reftituantur.Quid fi relegentur, & poftea accedat eadem in-dulgentia. ibid.

7 Per hdreftm etiam oecultampatrü , exitfilitu k

patria poteftate ante vllam iudicü femtntiamdcclaratoriam harefts.3 Ad quem fi filiuifamilias poft harefim patris oc-culte commijfam bona altejua aduentitia obti-,neat, pertineat vfiufruüut illorum in confeten-tia,an ad patrem,an adfilmm.

9 An vfutfullw , quem pater habebat in bonit ad-

uentitijs filijfamtltas, conßfcari p»fiit poft pa-tris btrefim, anftatim confoltdetur cum dorni-nio filij.Referturprima fementia negans pofe confifeari.tbtd.

10 Soluiiur quadam obieÜio.

1 1 Refertur feeunda affirmans poff e confifeari.IZ Judicium autlorü.

1 5 An per hdrefim filij finiatur patria peteftas, &quomodo.

14 Quatenw per matriminium finiatur patria po-teft as.

I j Quatenus etiam finiatur per profeffiontm patris,vel filij in aliqua Reltgiont approbata.

Pater